Collageen kan bijdragen aan gezonder haar door aminozuren te leveren en schade aan haarzakjes tegen te gaan. Het kan ook het dunner en grijzer worden van je haar vertragen. Collageen is het meest voorkomende eiwit in je lichaam. Het draagt bij aan de opbouw van pezen, ligamenten en je huid (1). Je lichaam maakt collageen aan, maar je kunt het ook binnenkrijgen uit supplementen en voedingsmiddelen, zoals bottenbouillon. Het kan verschillende gezondheidsvoordelen bieden, zoals het bevorderen van gezond, sterk haar. Hier zijn 5 wetenschappelijk bewezen manieren waarop collageen je haar kan verbeteren.
1. Levert aminozuren die kunnen worden gebruikt om haar op te bouwen
Haar bestaat voornamelijk uit het eiwit keratine. Je lichaam gebruikt verschillende aminozuren om keratine op te bouwen – sommige daarvan zitten in collageen (2, 3). Wanneer je collageen en andere eiwitten consumeert, breekt je lichaam deze af in aminozuren die vervolgens worden gebruikt om nieuwe eiwitten en verbindingen te bouwen (4). Er zijn 11 niet-essentiële aminozuren die je lichaam zelf kan aanmaken en 9 essentiële die je uit je voeding moet halen. Collageen bestaat voornamelijk uit 3 niet-essentiële aminozuren: proline, glycine en hydroxyproline (1, 5, 6). Proline is ook het hoofdbestanddeel van keratine. Daarom zou het consumeren van proline-rijk collageen je lichaam moeten voorzien van de bouwstenen die het nodig heeft om haar te creëren (2). Studies bij mensen naar de effecten van collageen op het haar ontbreken echter, waardoor het moeilijk is om te weten of dit eiwit de haargroei inderdaad bevordert.
Kortom: Collageen is rijk aan aminozuren die je lichaam nodig heeft om keratine op te bouwen, het eiwit waaruit haar is opgebouwd. Er zijn nog steeds geen onderzoeken bij mensen gedaan naar het gebruik van collageen om de haargroei te verhogen.
2. Helpt schade aan haarfollikels te bestrijden
Collageen kan fungeren als antioxidant, waardoor het schade door vrije radicalen kan tegengaan. Vrije radicalen zijn verbindingen die in je lichaam ontstaan als gevolg van stress, luchtvervuiling, roken, slechte voedingskeuzes, alcohol en andere milieu-invloeden. Te veel vrije radicalen kunnen schadelijk zijn voor je cellen, eiwitten en DNA (7). Onderzoek toont aan dat vrije radicalen ook haarzakjes kunnen beschadigen. Omdat de verdediging van je lichaam tegen vrije radicalen afneemt naarmate je ouder wordt, zijn oudere volwassenen extra gevoelig voor haarbeschadiging (8). Om vrije radicalen te bestrijden en gezond haar te bevorderen, heeft je lichaam antioxidanten nodig. Verschillende reageerbuisstudies hebben aangetoond dat collageen – vooral uit visschubben – een krachtige antioxidantwerking kan hebben (9, 10, 11). Uit één onderzoek bleek dat viscollageen in staat was om vier verschillende vrije radicalen te bestrijden, terwijl uit een ander onderzoek bleek dat het eiwit mogelijk een effectievere antioxidant is dan een bekende stof in thee (10, 11). Bedenk wel dat er alleen onderzoek is gedaan met geïsoleerde cellen in laboratoria. De antioxidantwerking van collageen in je lichaam is dus onduidelijk.
Kortom: Haarzakjes kunnen beschadigd raken door vrije radicalen. Collageen kan fungeren als een antioxidant die vrije radicalen kan bestrijden en haarbeschadiging kan voorkomen, maar het onderzoek is beperkt.
3. Kan haaruitval door veroudering voorkomen
Collageen maakt 70% uit van je lederhuid, de middelste laag van je huid, die de wortel van elk afzonderlijk haartje bevat (12). Collageen draagt met name bij aan de elasticiteit en stevigheid van je lederhuid. Met de leeftijd wordt je lichaam minder efficiënt in het aanmaken van collageen en het aanvullen van cellen in de lederhuid. Dit kan een van de redenen zijn waarom haar na verloop van tijd dunner wordt (13, 14, 15, 16). Door je lichaam te voorzien van collageen kun je de lederhuid gezond houden en voorkomen dat je haar dunner wordt. Een acht weken durend onderzoek bij 69 vrouwen in de leeftijd van 35-55 jaar toonde aan dat het innemen van dagelijkse collageensupplementen de huidelasticiteit aanzienlijk verbeterde in vergelijking met een placebo (17). Een ander 12 weken durend onderzoek bij meer dan 1000 volwassenen toonde aan dat een dagelijks collageensupplement de hoeveelheid van dit eiwit in de huid verbeterde en tekenen van huidveroudering verminderde (18). Aangezien haar uit je huid groeit, kan het potentieel van collageen om de effecten van huidveroudering tegen te gaan bijdragen aan een betere haargroei en minder dunner wordend haar. Onderzoek naar de invloed van collageen op haaruitdunning is echter niet beschikbaar.
Kortom: Omdat collageen de huidlaag beschermt die haarwortels bevat, kan het leeftijdsgebonden haaruitval en dunner worden van haar helpen voorkomen – maar onderzoek naar deze effecten is momenteel niet beschikbaar.
4. Kan helpen vergrijzing te vertragen
Dankzij de antioxidatieve eigenschappen kan collageen celbeschadiging tegengaan en grijs worden vertragen. Ouderdomsgerelateerde haarveroudering wordt grotendeels beïnvloed door genetica, maar schade door vrije radicalen aan de cellen die haarkleur produceren kan ook een rol spelen (19). Naarmate je ouder wordt, beginnen de cellen die het melaninepigment produceren dat je haar zijn kleur geeft op natuurlijke wijze af te sterven. Vrije radicalen als gevolg van slechte voeding, stress en milieuverontreinigende stoffen kunnen de melaninevormende cellen echter ook beschadigen (20). Zonder voldoende antioxidanten om schade door vrije radicalen tegen te gaan, kan je haar grijs worden. Uit een reageerbuisstudie bleek zelfs dat de antioxidantactiviteit van grijze haarzakjes veel lager was dan die van haarzakjes die nog pigment bevatten (20, 21). Omdat is aangetoond dat collageen vrije radicalen bestrijdt in reageerbuizen, kan het in theorie schade aan cellen die haarkleur produceren helpen voorkomen. Als gevolg daarvan kan het vroegtijdig grijs worden voorkomen of leeftijdsgerelateerd grijs worden vertragen (9, 10). Toch ontbreekt het momenteel aan onderzoek naar de antioxidatieve effecten van collageen bij mensen.
Kortom: Schade door vrije radicalen aan cellen die haarkleur produceren kan het grijs worden in zekere mate versnellen. Omdat collageen kan fungeren als antioxidant, kan het deze schade bestrijden en het grijs worden vertragen.
5. Gemakkelijk in te passen in je routine
Je kunt collageen innemen via voedingsmiddelen of supplementen. Aangezien collageen bindweefsel van dieren is, zit het in de huid, botten en spieren van kip, rundvlees, varkensvlees en vis. Bouillon gemaakt van dierlijke botten bevat zowel collageen als gelatine, een gekookte vorm van collageen. Deze bottenbouillon kan gedronken worden of gebruikt worden als basis voor soepen (22). Daarnaast kan het eten van voedsel met veel vitamine C de natuurlijke collageenproductie van je lichaam stimuleren. Sinaasappels, paprika’s, spruitjes en aardbeien zijn uitstekende bronnen van deze vitamine (23). Tot slot kan collageen worden ingenomen als supplement in de vorm van pillen of poeder. De meeste collageensupplementen zijn gehydrolyseerd, wat betekent dat ze al zijn afgebroken, wat de opname ervan bevordert (24). Collageenpoeder is geur- en smaakloos en kan worden toegevoegd aan smoothies, koffie en andere warme of koude vloeistoffen. Er zijn ook varianten met een smaakje verkrijgbaar. Volgens het huidige onderzoek lijken collageensupplementen veilig te zijn voor de meeste mensen. Sommige rapporten suggereren echter dat supplementen een blijvende nasmaak, maagklachten of brandend maagzuur kunnen veroorzaken (25).
Kortom: Collageen komt voor in voedingsmiddelen zoals bottenbouillon en vlees van dieren, inclusief de huid. Er zijn ook collageensupplementen verkrijgbaar. Veel van deze supplementen bevatten collageen dat al is afgebroken, waardoor het makkelijker wordt opgenomen.
Om te onthouden
Collageen kan op verschillende manieren gezond haar bevorderen. Zo kan je lichaam de aminozuren in collageen gebruiken om haarproteïnen op te bouwen en de huidlaag waarin je haarwortels zitten te versterken. Het kan mogelijk ook schade aan de haarzakjes voorkomen en grijs worden tegengaan. Onderzoek naar de effecten van collageen op menselijk haar is echter beperkt. Als je collageen wilt proberen om je haar te verbeteren, overweeg dan bottenbouillon of supplementen die je door eten of drinken kunt mengen (met toestemming vertaald).