Biologisch eten is populair. Steeds meer mensen letten op waar hun eten vandaan komt en kiezen voor producten die met aandacht voor milieu, dierenwelzijn en biodiversiteit zijn gemaakt. Tegelijk merk je het verschil flink in je portemonnee. Voor een biologisch product betaal je gemiddeld een stuk meer dan voor de gewone variant en dat verschil is de laatste tijd juist groter geworden in plaats van kleiner. Toch hangt veel af van waar je boodschappen doet en naar welk product je kijkt.
De Consumentenbond zocht uit waar je biologische boodschappen het voordeligst kunt halen. De onderzoekers bezochten op 16 maart dertien supermarktketens en noteerden er de prijzen van 166 biologische producten. Groente en fruit waren met 56 producten ruim vertegenwoordigd, net als vlees, kip, zuivel, koffie en thee. Per product keken ze naar de prijs van het biologische huismerk. Was dat er niet, dan namen ze het goedkoopste biologische A-merk. Aanbiedingen en kortingen telden niet mee en ook kwaliteit, herkomst of productiewijze bleven buiten beschouwing. Om de vergelijking eerlijk te houden, rekenden ze producten met verschillende verpakkingsmaten om naar een vaste hoeveelheid.
Waar ben je het goedkoopst uit?
Lidl kwam als voordeligste uit de test, met prijzen die ongeveer 19% onder het gemiddelde liggen. Daarna volgen Vomar (17% onder gemiddeld), DekaMarkt en Dirk, die allebei zo’n 12% onder het gemiddelde zitten. Ook grotere ketens als Albert Heijn, Plus en Jumbo blijven onder de streep. De biologische speciaalzaken zijn juist een stuk duurder. Ekoplaza ligt 27% boven het gemiddelde en Odin zelfs 41%. Aldi en Nettorama deden niet mee, omdat hun biologische aanbod te klein is. Bij Nettorama ontbreken bijvoorbeeld groente en fruit, bij Aldi missen pasta, rijst en soep.
Het verschil wordt groter
Wat opvalt, is dat het prijsverschil tussen biologisch en niet-biologisch de afgelopen twee jaar is gegroeid. Voor een biologisch product betaal je nu gemiddeld 66% meer dan voor de gewone variant. Twee jaar geleden was dat 63%, daarna zakte het naar 48% en nu loopt het dus weer op. Dat is opmerkelijk, want supermarkten zetten biologisch juist steeds nadrukkelijker in de schijnwerpers met groene prijskaartjes en logo’s. In de prijzen zie je die aandacht niet terug en dat maakt een duurzamere keuze voor veel mensen lastiger betaalbaar.
Niet bij elk product even groot
Hoeveel extra je kwijt bent, hangt sterk af van wat je koopt. Bij groente, fruit, chips, sauzen en thee kan het verschil oplopen tot honderd procent of meer. Een voorbeeld: een halve kilo gewone trostomaten kost rond de €1,49, terwijl je voor de biologische variant al snel €2,99 betaalt. Bij chips is het gat nog groter. Een zak gewone paprikachips kan €0,69 kosten, terwijl een vergelijkbare biologische zak omgerekend op €3,38 uitkomt. Bij zuivel, soep, rijst en pasta zijn de verschillen kleiner en soms is biologisch zelfs voordeliger. Volkorenmacaroni en volkorenspaghetti zijn in een aantal winkels goedkoper in de biologische uitvoering en datzelfde geldt soms voor biologische champignonsoep.
Waarom de gewone supermarkt goedkoper is
Dat de reguliere supermarkten lagere prijzen kunnen vragen, komt vooral door hun schaal. Doordat ze grootschalig inkopen, houden ze de kosten laag. Speciaalzaken als Ekoplaza en Odin gaan vaak een stap verder en letten ook op zaken als arbeidsomstandigheden, milieu en producten die kleinschalig en dichtbij worden gemaakt. Toch hoeft biologisch bij de gewone supermarkt niet minder te zijn. Veel houdbare biologische producten komen uit dezelfde fabriek. Soms tref je precies dezelfde pot of hetzelfde blik aan, met dezelfde batchcode, maar onder een ander etiket.
Wel verschilt het aanbod flink. Ekoplaza en Odin springen eruit met een breed en compleet assortiment. De keuze is er veel groter dan in een gewone winkel, met producten die je elders niet vindt, zoals haverdrink met smaakjes, lactosevrije melk en crunchy pindakaas. Niet voor niets troffen de onderzoekers ongeveer 95% van de geteste producten in deze twee winkels aan. Albert Heijn, Jumbo en Plus hebben ook een ruim aanbod van meer dan duizend biologische producten. Bij Aldi en Nettorama blijft het beperkt tot zo’n 45 tot 48 artikelen. Lidl en Picnic hebben hun biologische aanbod de laatste twee jaar juist flink uitgebreid.
Korting via een abonnement
Bij sommige winkels kun je via een abonnement of spaarsysteem goedkoper uit zijn. Hoeveel je daarmee bespaart, hangt af van hoe vaak je biologisch koopt. Bij Albert Heijn krijg je met een premiumabonnement van bijna €15 per jaar onder meer 10% korting op biologische producten. Koop je daar regelmatig biologisch, dan verdien je die kosten al terug bij ongeveer €150 aan biologische boodschappen. Bij Odin word je lid met een eenmalige inleg van €100 en een maandelijkse bijdrage van minimaal €16, waarmee je gemiddeld 15% korting krijgt. Zeg je op, dan krijg je die €100 weer terug. Ekoplaza werkt met een spaarsysteem waarbij je punten inwisselt voor korting of gratis producten. En bij Picnic krijg je bij een aantal biologische producten korting als je er meerdere tegelijk koopt.
Wat betekent dit in de praktijk?
Wil je vaker biologisch eten en let je op je uitgaven? Dan zijn Lidl en Vomar op dit moment de voordeligste winkels. Of een abonnement loont, hangt vooral af van je koopgedrag. Koop je veel biologisch bij één keten, dan kan een lidmaatschap de moeite waard zijn, maar voor wie af en toe iets biologisch in het mandje legt, weegt dat meestal niet op tegen de kosten. Let bij het vergelijken ook op de keurmerken. Het groene blaadje van de EU staat voor de wettelijke basisregels: geen chemische bestrijdingsmiddelen, geen kunstmest en geen genetische modificatie, plus strengere regels voor teelt en veehouderij. Keurmerken als het Nederlandse Eko-keurmerk en Demeter gaan nog een stap verder. En bedenk dat een hoger prijskaartje niet automatisch een beter product betekent, zeker bij houdbare artikelen die vaak van dezelfde band rollen.
Slotwoord
Biologisch eten blijft populair, maar het prijskaartje loopt op in plaats van mee te dalen. Het gemiddelde verschil met niet-biologisch is in twee jaar tijd gegroeid naar 66% en dat maakt een duurzamere keuze voor veel huishoudens lastiger. Toch is het beeld niet overal hetzelfde. Bij de ene winkel betaal je fors meer, bij de andere valt het mee en bij sommige producten is biologisch zelfs goedkoper. Wie bewust kijkt naar waar en wat hij koopt, kan het verschil flink beperken. Voor een gevulde biologische boodschappentas zonder dat je portemonnee leegloopt, ben je voorlopig bij Lidl gemiddeld het voordeligst uit.
