Meer dan negentig procent van alle mensen op aarde ademt dagelijks lucht in die vervuilder is dan wat gezond wordt geacht. Die vervuiling tast je longen aan, dat weten we al langer. Maar nieuw onderzoek wijst uit dat je met een simpele aanpassing in je eetpatroon een deel van die schade kunt tegengaan. Britse wetenschappers ontdekten namelijk dat mensen die regelmatig fruit eten minder last lijken te hebben van de negatieve effecten van fijnstof op hun ademhaling.
Onderzoekers van de Universiteit van Leicester doken in de gegevens van ongeveer tweehonderdduizend Britten. Ze wilden weten of voedingsgewoonten invloed hebben op de manier waarop longen reageren op luchtvervuiling. Daarvoor bekeken ze hoe goed de longen van deelnemers werkten, hoeveel fruit en groente ze aten, en aan hoeveel fijnstof ze dagelijks werden blootgesteld. Fijnstof zijn minuscule deeltjes die vrijkomen bij verkeer, industriële processen en houtkachels. Ze zijn zo klein dat ze diep in je longen doordringen en zelfs in je bloedbaan terechtkomen. Ook factoren zoals leeftijd, lengte en economische situatie werden meegenomen in de analyse.
Vrouwen met meer fruit in hun dieet bleken beschermd
De resultaten waren opvallend. Bij vrouwen die weinig fruit aten, zagen de onderzoekers een grotere achteruitgang in longfunctie naarmate ze aan meer fijnstof werden blootgesteld. Specifiek daalde hun ademcapaciteit met ongeveer 78 milliliter voor elke vijf microgram fijnstof extra per kubieke meter lucht. Bij vrouwen die vier of meer porties fruit per dag aten, was die achteruitgang duidelijk kleiner: ongeveer 57 milliliter. De test die hiervoor gebruikt werd, meet hoeveel lucht je in één seconde kunt uitademen. Dat is een belangrijke graadmeter voor hoe goed je longen functioneren.
Wat opvalt, is dat dit beschermende effect alleen bij vrouwen werd gevonden. Bij mannen konden de onderzoekers dit verband niet aantonen. Een mogelijke verklaring ligt in het feit dat mannen over het algemeen minder fruit eten dan vrouwen. Daardoor was het verschil wellicht te klein om te meten in deze studie. Of er nog andere redenen zijn, blijft vooralsnog onduidelijk.
Antioxidanten en ontstekingsremmers in actie
Maar hoe werkt dit mechanisme precies? Fruit bevat veel natuurlijke antioxidanten en stoffen die ontstekingen kunnen tegengaan. Fijnstof veroorzaakt in je lichaam oxidatieve stress en ontstekingsreacties, twee processen die je longweefsel beschadigen. De stoffen in fruit kunnen dit voor een deel neutraliseren. Ze helpen de schade die fijnstof aanricht te verminderen, waardoor je longfunctie beter op peil blijft. Het effect is niet enorm, maar wel meetbaar. En aangezien vrijwel iedereen dagelijks wordt blootgesteld aan vervuilde lucht, kan elke verbetering waardevol zijn.
Eerder onderzoek had al aangetoond dat een gezond voedingspatroon met veel planten, fruit en groenten goed is voor je ademhaling. Deze nieuwe bevindingen voegen daar een interessante laag aan toe: fruit lijkt niet alleen goed voor je longen in het algemeen, maar kan ook een buffer vormen tegen externe aanvallen zoals luchtvervuiling.
Niet iedereen heeft toegang tot gezond eten
De onderzoekers benadrukken wel dat niet iedereen even makkelijk bij vers fruit kan. Gezonde voeding is niet voor iedereen even toegankelijk of betaalbaar. Hoewel in de studie rekening werd gehouden met sociaaleconomische factoren, kan niet volledig uitgesloten worden dat deze nog steeds invloed hadden op de resultaten. Daarom pleiten de wetenschappers ervoor om kinderen al op jonge leeftijd, bijvoorbeeld op de basisschool, te leren hoe belangrijk een plantaardig dieet is. Niet alleen om chronische ziekten te voorkomen, maar ook omdat dit beter is voor het milieu en onze luchtkwaliteit.
Tegelijkertijd waarschuwen ze dat dit geen vrijbrief is voor overheden om minder te doen aan het verminderen van luchtvervuiling. Er bestaat geen veilige hoeveelheid vervuilde lucht. De verantwoordelijkheid mag niet volledig bij het individu worden gelegd, zeker niet als iemands keuzes worden beperkt door financiële mogelijkheden. Overheden moeten blijven werken aan schonere lucht, ongeacht wat je eet.
Als je in een gebied woont met veel vervuiling, kan het dus geen kwaad om wat meer fruit in je dagelijkse routine te verwerken. Probeer als vuistregel minstens twee tot drie stuks fruit per dag te eten. Denk aan appels, bananen, sinaasappels, bessen of kiwi’s. Varieer vooral, want verschillende soorten fruit bevatten verschillende antioxidanten. En vergeet de groenten niet, want ook die leveren waardevolle stoffen.
Fruit alleen is niet genoeg
Hoewel deze studie hoopgevende signalen afgeeft, is het belangrijk om het in perspectief te plaatsen. Fruit eten is geen wondermiddel dat alle schade door luchtvervuiling ongedaan maakt. Het effect is beperkt en fruit kan de structurele problemen rond luchtkwaliteit niet oplossen. Toch kan het wel een kleine bijdrage leveren aan het beschermen van je longen, en elke stap richting betere gezondheid is er een.
De onderzoekers willen nu verder kijken of voeding ook op de lange termijn invloed heeft op veranderingen in de longfunctie. Hopelijk levert dat nog meer inzicht op in hoe we onze ademhaling kunnen beschermen in een wereld waar schone lucht steeds schaarser wordt. Tot die tijd blijft het advies helder: eet genoeg fruit, blijf bewegen en houd druk op beleidsmakers om iets aan vervuiling te doen (bron: Scientias.nl).
Hoeveel weet jij over gezondheid? Doe de kennistest over voeding in 30 vragen!
