Dat frisdrank niet gezond is, weten de meeste mensen wel. Maar hoeveel suiker jongeren dagelijks binnenkrijgen via wat ze drinken, gaat veel verder dan je waarschijnlijk denkt. Nieuw onderzoek laat zien dat Nederlandse tieners massaal suikerhoudende dranken drinken en dat de hoeveelheden ronduit zorgwekkend zijn. Het gaat dan niet alleen om cola of sinas, maar ook om vruchtensappen, ijsthee, energiedrankjes en sportdranken. Dranken die veel calorieën leveren, maar niets bijdragen aan de gezondheid.
Het onderzoek is uitgevoerd door de GGD Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam. De onderzoekers keken naar het drinkgedrag van jongeren tussen de 12 en 16 jaar. Gemiddeld drinkt deze groep 9,5 glazen suikerhoudende drank per week. Dat is al flink, maar bij de helft van de jongeren loopt het op tot 16,5 glazen per week. Omgerekend komt dat neer op zo’n negentig suikerklontjes. De onderzoekers geven zelf aan verrast te zijn door die uitkomsten. En begrijpelijk, want de cijfers liegen er niet om.
Veel meer dan de aanbeveling
Om die negentig suikerklontjes in perspectief te plaatsen: de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert een maximum van 44 suikerklontjes per week voor een meisje van 12 met een matig actieve leefstijl. Voor een 16-jarige jongen die veel beweegt, is de bovengrens 79 klontjes. De helft van de jongeren zit daar dus ruim boven en dan tellen we alleen de dranken mee. Alle suiker die ze verder op een dag nog eten via snoep, koekjes of ontbijtgranen is daar niet bij inbegrepen. Het werkelijke suikergebruik ligt dus nog een stuk hoger.
Waarom juist frisdrank zo’n probleem is
Vloeibare calorieën zijn verraderlijk. Als je een broodje eet, merk je dat je iets naar binnen werkt. Bij drinken is dat veel minder het geval. Je kunt in korte tijd flinke hoeveelheden suiker binnenkrijgen zonder dat je je lijf er echt mee vult. Bovendien wen je snel aan een zoete smaak. Hoe meer zoet je drinkt, hoe normaler het aanvoelt. Zeker bij jongeren speelt dat een grote rol, omdat zij zich vaak minder bewust zijn van wat ze naar binnen krijgen. Het puberbrein is nog volop in ontwikkeling en kan de gevolgen op lange termijn simpelweg nog niet goed inschatten. Vooruitdenken komt bij velen pas later.
De gevolgen zijn niet gering
Een hoge suikerinname wordt in verband gebracht met overgewicht en diabetes type 2. Op dit moment heeft al één op de zeven kinderen overgewicht. En dat is geen ver-van-je-bedshow: het gaat om gezondheidsklachten die op steeds jongere leeftijd opduiken. Meer suiker via dranken verhoogt dat risico flink, simpelweg omdat de hoeveelheden zo groot zijn zonder dat je het doorhebt.
Waar kopen jongeren hun frisdrank?
Uit het onderzoek blijkt dat jongeren hun suikerhoudende dranken vooral in de supermarkt kopen. De meeste ondervraagden geven aan dat ze zouden stoppen met het kopen van frisdrank als een blikje van 330 milliliter meer dan 3 euro zou kosten. Ook de aanwezigheid van frisdrank thuis speelt een rol: als het in huis staat, wordt er meer gedronken. Wat er nodig is om ouders minder frisdrank te laten kopen, is in dit onderzoek niet onderzocht.
Pleidooi voor een slimme suikertaks
De onderzoekers pleiten voor een suikerbelasting die afhangt van de hoeveelheid suiker in een product. Hoe meer suiker erin zit, hoe hoger de belasting. Het idee erachter is tweeledig. Aan de ene kant worden fabrikanten zo gestimuleerd om minder suiker in hun producten te verwerken. Aan de andere kant worden consumenten aangemoedigd om een gezondere keuze te maken. Het huidige kabinet wil uiterlijk in 2030 een suikertaks invoeren, maar de onderzoekers roepen op om daar niet mee te wachten en suikerhoudende dranken nu al extra te belasten.
Wat betekent dit in de praktijk?
Als je zelf tieners in huis hebt, is het goed om eens bewust te kijken naar wat er in de koelkast en het keukenkastje staat. Vruchtensappen en ijsthee lijken misschien onschuldiger dan cola, maar bevatten vaak net zoveel suiker. Probeer frisdrank niet standaard in huis te halen, want wat er niet staat, wordt ook niet gedronken. Goede alternatieven zijn water, thee of koffie. Water klinkt misschien niet spannend, maar het wordt een stuk lekkerder met een schijfje citroen, sinaasappel of een takje verse munt. Ook bruisend water kan een prima alternatief zijn. Kleine aanpassingen kunnen op de lange termijn een groot verschil maken.
Slotwoord
De cijfers uit dit onderzoek zijn een duidelijk signaal. Jongeren krijgen via frisdrank veel meer suiker binnen dan goed voor ze is en de helft zit ver boven de normen die de WHO aanbeveelt. Dat heeft gevolgen, nu en later. Het goede nieuws is dat bewustwording groeit naarmate mensen ouder worden. Maar wachten tot dat moment vanzelf komt, is geen oplossing. Een combinatie van betere voorlichting, minder suikerhoudende dranken in huis en een slimme suikertaks kan helpen om het tij te keren. Want gezonde gewoontes beginnen het makkelijkst op jonge leeftijd, ook al voelt het voor een tiener misschien nog niet zo (bron: nos.nl).
