web
statistics
Hoofdpagina » Voedingswaarde » De voedingswaarde van gevulde koek

De voedingswaarde van gevulde koek

Voedingswaardetabel van gevulde koek per 100 gram:

Per 100 g Gevulde koek ADH*
kcal 410 20,50%
Kj 1724 20,50%
Water (g) 15,2 0,76%
Eiwit (g) 6,2 11,07%
Koolhydraten (g) 60,2 23,15%
Suiker (g) 31,6  
Vet (g) 15,7 22,43%
Verzadigd (g) 6,7  
E.O.V. (g) 5,6  
M.O.V. (g) 2,1  
Omega 6 (g) 1,8  
Omega 3 (g) 0,2  
Cholesterol (mg) 25,5  
Transvet (g) 0,1  
Vezels (g) 2 5,71%
A (mg) 0,075 8,33%
B1 (mg) 0,05 4,55%
B2 (mg) 0,05 3,33%
B3 (mg) 0,6 3,75%
B5 (mg)   0,00%
B6 (mg) 0,026 1,73%
B11 / Foliumzuur  (ug) 0 0,00%
B12 (ug) 0 0,00%
C (mg) 0 0,00%
D (ug) 0,1 1,00%
E (mg) 2,5 25,00%
Vitamine K (ug)   0,00%
Natrium (mg) 148 14,80%
Kalium (mg) 157 4,49%
Calcium (mg) 36 3,60%
Fosfor (mg) 138 17,25%
IJzer (mg) 0,9 11,25%
Jodium (ug)   0,00%
Magnesium (mg) 26 8,67%
Koper (mg) 0,11 12,22%
Selenium (ug) 3 5,45%
Zink (mg) 0,53 3,53%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over de Gevulde koek
Gevulde koeken zijn een bekende lekkernij in Nederland. Ze zijn voornamelijk gemaakt van boterdeeg met heel zoet amandelspijs als vulling. Doorgaans hebben gevulde koeken ook een glimmende bovenkant met daarop een halve amandel als detail. De goedkopere varianten zijn vaak gevuld met banketbakkersspijs in plaats van amandelspijs om de prijs te drukken.

Andere namen voor de gevulde koek in Nederland zijn ‘vulkoek’, ‘gevuld heertje’ of ‘gevulde herenkoek’. Er zijn ook nog de ‘kano’ en de ‘rondo’ varianten, en zijn in essentie hetzelfde als de algemeen bekende gevulde koeken, maar hebben een wat andere vorm. Ook de pencee is een aanverwante koek, wat feitelijk ook onder de amandelkoeken valt.

Herkomst
Wanneer de gevulde koek zoals we die kennen precies ontstond is niet bekend. Amandelspijs was in de middeleeuwen wel al een bekend ingrediënt in de banketbakkerij, voornamelijk in de Arabische en Spaanse keuken. Rond 1500 werd amandelspijs voor het eerst opgenomen in een Nederlands receptenboek, dus men vermoedt dat toen ook al de eerste vormen van de gevulde koeken gemaakt werden. In die tijd was de gevulde koek een behoorlijke luxe die voornamelijk weggelegd was voor de adel. Dat komt doordat amandelen nog niet gemakkelijk verkrijgbaar waren en weinig tot spijs werden verwerkt.

Verkrijgbaar
Vandaag de dag zijn de gevulde koeken vrijwel overal verkrijgbaar. Van supermarkten en tankstations, tot kiosken op het station en automaten in scholen en ziekenhuizen. De koek is een bekende traktatie en tussendoortje in Nederland. Door productie op de lopende band kan de vroeger luxe lekkernij nu voor heel weinig gekocht worden.

Productie
Het deeg wordt gemaakt van een mengsel van bloem, suiker, boter, water en olie. Hiervan worden de onder- en bovenkant van de koek gemaakt. Eerst komt de onderkant op de lopende band te liggen waarop vervolgens het spijs wordt gespoten. Daarna wordt de bovenkant van het bovenste plakje ingesmeerd met eigeel, en wordt het op de rest van de koek gelegd. Het laagje eigeel zorgt voor de glans van de koek. Het gaat dan de oven in om te bakken en de koek wordt vervolgens afgekoeld en verpakt.

De vulling betreft spijs die bij de betere koeken van amandelen wordt gemaakt. Amandelspijs wordt gemaakt van gelijke hoeveelheden gemalen amandelen (of soms amandelmeel) en suiker, waaraan kleine hoeveelheden olie, geklopte eieren, room of maïssiroop als bindmiddel worden toegevoegd. Het is vergelijkbaar met marsepein, maar heeft een grovere textuur. In commercieel vervaardigde amandelspijs worden soms gemalen abrikozen- of perzikpitten toegevoegd om de kostprijs laag te houden.

Gevulde koeken zijn behoorlijk bewerkte producten met redelijk veel toegevoegde ingrediënten om het langer houdbaar te maken en een eigen smaak te geven. Wat er allemaal in zit, hangt erg af van de gebruikte receptuur en van hoe zuiver de producent de koek wil hebben. Gevulde koeken bevatten extreem veel suiker en vet.

Bewaren
Wanneer de gevulde koeken nog nieuw in de verpakking zitten zijn ze nog houdbaar. Wanneer de verpakking is geopend wordt aangeraden de koeken vrij snel op te eten. Ze drogen namelijk snel uit waardoor het behoorlijk kruimelig wordt, veel meer dan normaal al het geval is. Vooral met ambachtelijk gemaakte gevulde koeken is dit het geval omdat hier doorgaans minder toevoegingen in zitten dan de gevulde koeken uit de supermarkt.

Toepassing
De gevulde koeken worden vooral bij de koffie en thee geserveerd of bij verjaardagen. De beschikbaarheid van de koeken in vele tankstations, treinstations en automaten in scholen en ziekenhuizen er ook voor zorgen dat velen het als tussendoortje nemen.

Weetjes/wist je dat?

  • De gemiddelde gevulde koek een hoeveelheid vet bevat die vergelijkbaar is met 3 ruime theelepels boter en een hoeveelheid suiker gelijk aan 5 suikerklontjes?
  • Gevulde koeken typisch Nederlands zijn?
  • Goedkope gevulde koeken geen spijs van amandelen bevatten, maar banketspijs? Banketbakkersspijs is een goedkoop vervangingsmiddel voor amandelspijs. In plaats van amandelen worden gekookte witte bonen met gemalen abrikozenpitten gebruikt.
  • De ronde (Amsterdammertje) en kano gewoon een gevulde koek zijn in een andere vorm?
  • Men het in de Kop van Noord-Holland, Noord-Brabant en Salland over een vulkoek hebben? En in Zuid-Holland weer over gevulde herenkoek (of gevuld heertje).

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek: