De voedingswaarde van pastinaak

Voedingswaardetabel van pastinaak per 100 gram:

Per 100 g / mlPastinaakADH*
kcal894,45%
Kj3734,44%
Water (g)753,75%
Eiwit (g)1,52,68%
Koolhydraten (g)176,54%
Suiker (g)
Vet (g)0,50,71%
Verzadigd (g)
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)
Vezels (g)514,29%
A (mg)0,011,11%
B1 (mg)0,054,55%
B2 (mg)0,096,00%
B3 (mg)0,74,38%
B5 (mg)0,612,00%
B6 (mg)0,117,33%
B11 / Foliumzuur  (ug)8729,00%
B12 (ug)
C (mg)1824,00%
D (ug)
E (mg)1,4914,90%
Vitamine K (ug)0,10,08%
Natrium (mg)101,00%
Kalium (mg)501,43%
Calcium (mg)505,00%
Fosfor (mg)8010,00%
IJzer (mg)0,070,88%
Jodium (ug)
Magnesium (mg)299,67%
Koper (mg)0,1213,33%
Selenium (ug)23,64%
Zink (mg)0,64,00%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over de pastinaak
De pastinaak is een ‘vergeten groente’ die de laatste jaren een inhaalslag maakt. Dankzij de zoete, anijsachtige smaak komt deze groente steeds vaker op tafel te staan.

Herkomst en groeiwijze
Pastinaken behoren tot de schermbloemenfamilie net als knolselderij en venkel. De aromatische smaak van de pastinaak dankt deze groente hier aan. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is de pastinaak dus geen botanische familie van de wortel (peen) maar behoren beiden wel tot hetzelfde gewas. De pastinaak is een lang, zwaar wortelgewas die van breed naar smal loopt. De kleur is crème wit. Alhoewel de groente in Nederland vroeger zeer veel werd gegeten, komt de pastinaak oorspronkelijk uit landen rondom de Middellandse Zee.

Verkrijgbaar
Pastinaak is een echt Nederlands gewas geworden en wordt altijd vanuit de Hollandse bodem aangeboden. Deze vergeten groente is op steeds meer plekken verkrijgbaar, waaronder tegenwoordig gewoon in de supermarkt. Pastinaken worden in de nazomer t/m de herfst geoogst en liggen van september t/m maart in de winkels. Een echte wintergroente dus! Meestal worden pastinaken gewassen aangeboden, maar in biologische winkels wordt de groente met aarde en al verkocht. Hierdoor droogt de wortel minder snel uit en blijft de smaak behouden.

Let er bij de aankoop op dat pastinaken stevig aanvoelen, dan is de groente vers. Van zachtere exemplaren kan daarentegen nog prima soep of puree gemaakt worden.

Bewaren
Bewaar pastinaken op een koele plaats. De groente is dan zo’n 1 a 2 weken houdbaar.

Toepassing
De smaak van een pastinaak is het best te vergelijken met de combinatie van een wortel en een knolselderij, alhoewel de pastinaak wat aromatischer is met een anijsachtige ondertoon.
De pastinaak kan, net als wortels, op oneindig veel manieren worden bewerkt. Rauw als salade, gekookt (als soep), gebakken of geroosterd. Combineer pastinaak met stevige (niet zoete) smaken, dan komt deze groente het beste tot zijn recht. Lekker in combinatie met spekjes, maak hier bijvoorbeeld eens rösti van. Andere smaken die goed combineren zijn paddenstoelen, spruiten, witlof en zuurkool. Of maak eens een stamppotje van pastinaak eventueel gecombineerd met andere knolgroenten zoals knolselderij of aardappel. Ook pastinaakfriet- en chips behoren tot de mogelijkheden!

Weetjes/Wist je dat:

  • Een pastinaak oorspronkelijk zo groot was als een wortel? Vroeger werd de groente alleen in het Middellandse Zeegebied verbouwd. Later bleek pas dat de pastinaak het veel beter doet in een wat kouder klimaat en daar dus ook groter wordt. Nu weegt de groente rond de 300 gram.
  • In Nederland de pastinaak de voorloper van de aardappel was? Sinds de aardappel wordt geteeld is de pastinaak in de vergetelheid geraakt.
  • Een wortelpeterselie zeer sterk lijkt op een pastinaak? Deze is alleen iets kleiner maar verder identiek.

Wetenschappelijke weetjes over de voedingswaarde van pastinaak
In pastinaak zit per 100 gram precies 5 gram vezels, wat bijzonder veel is. De helft van deze vezels is van het oplosbare type. Deze vezels hebben vele gunstige effecten op onze gezondheid. Het kan de darmenwerking versterken en hiermee constipatie verminderen. Door de toegenomen passagesnelheid van de voeding kunnen er vele afvalstoffen zoals cholesterol afgevoerd worden (1). Bij een trage vertering kunnen toxines en cholesterol weer opnieuw door het lichaam opgenomen worden, met alle nadelen van dien. Ook binden oplosbare vezels galzouten, zodat er minder vetten door het lichaam opgenomen kunnen worden (2).

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek:

1. Erkkilä AT, Lichtenstein AH. Fiber and cardiovascular disease risk: how strong is the evidence? The Journal of cardiovascular nursing. 2006; 21(1):3-8.

2. Gunness P, Gidley MJ. Mechanisms underlying the cholesterol-lowering properties of soluble dietary fibre polysaccharides. Food & function. 2010; 1(2):149-55.