De voedingswaarde van roomboter

Voedingswaardetabel van roomboter per 100 gram:

Per 100 g / mlBoterADH*
kcal34317,15%
Kj143717,11%
Water (g)582,90%
Eiwit (g)2,85,00%
Koolhydraten (g)1,20,46%
Suiker (g)1,1
Vet (g)3752,86%
Verzadigd (g)22,5
E.O.V. (g)11
M.O.V. (g)1,5
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)100
Vezels (g)
A (mg)0,3842,22%
B1 (mg)0,0050,45%
B2 (mg)0,032,00%
B3 (mg)0,040,25%
B5 (mg)0,12,00%
B6 (mg)0,0030,20%
B11 / Foliumzuur  (ug)31,00%
B12 (ug)
C (mg)
D (ug)0,66,00%
E (mg)2,525,00%
Vitamine K (ug)29,924,92%
Natrium (mg)50,50%
Kalium (mg)300,86%
Calcium (mg)161,60%
Fosfor (mg)405,00%
IJzer (mg)0,11,25%
Jodium (ug)
Magnesium (mg)1,50,50%
Koper (mg)
Selenium (ug)
Zink (mg)

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over roomboter
Roomboter zoals wij kennen bestaat nog niet ontzettend lang. Daarnaast staat roomboter al tientallen jaren in een kwaad daglicht vanwege de hoeveelheid verzadigd vet. Dat er steeds meer bewijzen komen dat deze theorie achterhaald is, zorgt ervoor dat roomboter weer langzaam in de belangstelling komt te staan. De verkoop van roomboter stijgt en tegelijkertijd is er een daling van de verkoop kunstboters zoals margarine waarneembaar.

De commerciële productie van boter is ontstaan aan het einde van de 19e eeuw. Vanwege de economische groei steeg de vraag naar zuivelproducten. Boter wordt gemaakt van room via een vaste routine van karnen, koelen, scheiden, kneden en verpakken. Door room op te kloppen ontstaat er boter. Om 1 kilo boter te maken is er ongeveer 25 liter melk nodig. Deze melk wordt in een zogenaamde ‘afromer’ ontroomd. Deze afgeroomde melk wordt vervolgens vaak verwerkt tot melkpoeder. De room die overblijft, wordt verder bewerkt tot er boter ontstaat. Dit gebeurt door de room eerst te pasteuriseren. Hierna wordt het geheel voor het karnen afgekoeld. Door de room te karnen, waarbij de room op hoge snelheid wordt rondgeslingerd, klonteren de vetdeeltjes samen en drijven naar boven. Hierna wordt er zuursel aan toegevoegd, wat de smaak en het aroma van de boter nader bepalen.

Verkrijgbaar
Roomboter is in elke supermarkt verkrijgbaar, zowel gezouten als ongezouten. Daarnaast is er grasboter verkrijgbaar en in biologische winkels ook de biologische versie hiervan. Grasboter is over het algemeen beter smeerbaar dan gewone roomboter, omdat hier minder verzadigd vet en meer omega 3 in zit.

Bewaren
Bewaar boter in de koelkast en consumeer deze voordat de houdbaarheidsdatum verstrijkt. Na aankoop is roomboter vaak zo’n 2 a 3 maanden houdbaar. Gezouten roomboter is langer houdbaar dan de ongezoute variant.

Toepassing
In roomboter kan gebakken en gebraad worden maar het verbrandingsproduct ligt niet verschrikkelijk hoog. Let dus goed op het verbranden. Het beste is om een pan te verwarmen, de boter erbij te doen en vrijwel meteen het voedsel toe te voegen. Vooral vlees en vis zijn lekker om te bakken in de roomboter, evenals stevige groenten. Daarnaast zorgt roomboter voor een romige en een volle smaak in gebak, cake en koekjes en kan het gebruikt worden als basis voor sauzen. Of maak zelf eens kruidenboter van een goede roomboter.

Weetjes/Wist je dat:

  • Het product boter is beschermd en alleen zo mag heten als minstens 80% van de boter uit melkvet bestaat? Dit is de reden dat pindakaas geen ‘pindaboter’ mag worden genoemd en ook margarine geen boter op de verpakking mag hebben staan.
  • Ghee, ook wel geklaarde boter genoemd, een hoger verbrandingspunt heeft dan gewone roomboter en daardoor geschikt is om op hogere temperaturen te bakken?

Grasboter een hoge voedingswaarde heeft dankzij het (verse) gras wat de koeien hebben gegeten? Grasroomboter is te herkennen aan de gele kleur van de luteïne (een caroteen) uit gras.

Wetenschappelijke weetjes over de voedingswaarde van roomboter
Roomboter is rijk aan verzadigd vet, waardoor het goed verhit kan worden (1). Ongeveer 11% van het verzadigde vet in boter bestaat uit korte-ketenvetten zoals boterzuur. Boterzuur kan volgens onderzoekers ontstekingen in de darmen verminderen en de Ziekte van Crohn doen afnemen (2). Boter bevat ook natuurlijke transvetten in de vorm van CLA die in verband worden gebracht met een verlaagde kans op kanker (3). Boter is een goede bron van vitamine K2, die de kans op hart- en vaatziekte kan verlagen (4). Het beste kan gekozen worden voor boter van grasgevoerde koeien, omdat deze veel meer omega 3-vetzuren bevat (5).

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek:

(1) Vieira SA, McClements DJ, Decker EA. Challenges of Utilizing Healthy Fats in Foods. Advances in Nutrition. 2015;6(3):309S-317S.

(2) Di Sabatino A, Morera R, Ciccocioppo R. Oral butyrate for mildly to moderately active Crohn’s disease. Alimentary pharmacology & therapeutics. 2005; 22(9):789-94.

(3) Wang LS, Huang YW, Sugimoto Y. Conjugated linoleic acid (CLA) up-regulates the estrogen-regulated cancer suppressor gene, protein tyrosine phosphatase gamma (PTPgama), in human breast cells. Anticancer research. 2006; 26(1A):27-34.

(4) Gast GC, de Roos NM, Sluijs I. A high menaquinone intake reduces the incidence of coronary heart disease. Nutrition, metabolism, and cardiovascular diseases : NMCD. 2009; 19(7):504-10.

(5) Hebeisen DF, Hoeflin F, Reusch HP, Junker E, Lauterburg BH. Increased concentrations of omega-3 fatty acids in milk and platelet rich plasma of grass-fed cows. International journal for vitamin and nutrition research. Internationale Zeitschrift fur Vitamin- und Ernahrungsforschung. Journal international de vitaminologie et de nutrition. 1993; 63(3):229-33.