De voedingswaarde van zwarte bessen

Voedingswaardetabel van zwarte bessen per 100 gram:

Per 100 g / mlZwarte bessenADH*
kcal472,35%
Kj2002,38%
Water (g)85,64,28%
Eiwit (g)1,22,14%
Koolhydraten (g)8,53,27%
Suiker (g)7
Vet (g)0,20,29%
Verzadigd (g)
E.O.V. (g)
M.O.V. (g)
Omega 6 (g)
Omega 3 (g)
Cholesterol (mg)
Vezels (g)3,510,00%
A (mg)0,1213,33%
B1 (mg)0,032,73%
B2 (mg)0,042,67%
B3 (mg)0,31,88%
B5 (mg)0,275,40%
B6 (mg)0,053,33%
B11 / Foliumzuur  (ug)82,67%
B12 (ug)
C (mg)150200,00%
D (ug)
E (mg)110,00%
Vitamine K (ug)
Natrium (mg)50,50%
Kalium (mg)1905,43%
Calcium (mg)454,50%
Fosfor (mg)303,75%
IJzer (mg)0,911,25%
Jodium (ug)
Magnesium (mg)155,00%
Koper (mg)0,1516,67%
Selenium (ug)11,82%
Zink (mg)0,32,00%

Bron: Nevo, USDA, Pubmed, CNF
* Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Over zwarte bessen
De zwarte bes wordt ook wel de cassisbes genoemd vanwege het kenmerkende aroma. Deze zomervrucht is veel minder bekend dan andere bessen en kennen wij vooral van de gelijknamige frisdrank.

Herkomst en groeiwijze
De zwarte bes behoort tot de ribesfamilie. Dit is een familie van heesters, waartoe de kruisbes bijvoorbeeld ook behoort. De bes groeit in het wild op voedselrijke gronden. Voornamelijk in loofbossen in West-Europa. Tegenwoordig kunnen we de zwarte bes daar nog steeds aantreffen.

Zwarte bessen groeien in kleine trosjes aan een struik welke ongeveer 1,5 meter hoog en breed wordt. De soort staat erom bekend elk jaar een hoge productie op te leveren. De bes wordt vaak vergeleken als zwarte variant van de aalbes, maar dit is onjuist. Zowel het ras als de smaak zijn anders.

Er worden een paar rassen voor de teelt gebruikt. Een soort die laat bloeit en laat rijpt, een ras wat vroeg bloeit en vroeg klaar is om geoogst te worden en een laatbloeier met tevens een late rijping.

De zwarte bes is een vroege bloeier. De kans dat de beginnende knoppen kapot vriezen is daardoor groter dan bij andere bessensoorten. De commerciële teelt vindt daarom grotendeels in gebieden langs de kust plaats. De productie is klein, er is weinig vraag naar zwarte bessen. De uiteindelijke oogst vindt plaats in de zomertijd: van begin juli tot half augustus. Er wordt meestal sap van gemaakt (vanwege de kleurstof) en de bes wordt gebruikt als onderdeel van frisdranken. De zwarte bes heeft een sterke geur en smaak.

Verkrijgbaar
Zwarte bessen zijn als los fruit slecht verkrijgbaar. Anderen bessen zijn populairder en hebben de vraag naar zwarte bessen doen afnemen.  Sommige tuinderijen organiseren plukdagen waarbij er ook zwarte bessen mogen worden geplukt. Daarnaast levert een rondje wandelen in een geschikt gebied soms ook een leuke plukdag op!

Bewaren
Bewaar zwarte bessen in de koelkast. De bessen zijn iets langer houdbaar dan andere bessen. Ook invriezen in een goede optie. Het fruit blijft dan maanden goed.

Toepassing
Niet iedereen vindt zwarte bessen lekker om uit het vuistje te eten. De bes is minder zoet van smaak dan andere bekende bessen en kan zelfs wat bitter of wrang aandoen. Desalniettemin kan er prima sap en jam van worden gemaakt. Ook zijn zwarte bessen lekker om door een smoothie of milkshake te verwerken.

Weetjes/Wist je dat:

  • Het blad van de zwarte bes wordt ingezet tegen gewrichtspijn?
  • Ook bij keelklachten het blad van de zwarte bes verlichting kan geven? Bijvoorbeeld door er thee van te trekken.

Wetenschappelijke weetjes over de voedingswaarde van zwarte bessen
De moderne wetenschap heeft vastgesteld dat zwarte bessen krachtig kunnen werken tegen virussen, bacteriën (1) en glaucoom (2). Ook werken zwarte bessen ondersteunend bij overgewicht en diabetes (3). Zwarte bessen kunnen ontstekingen in het lichaam verminderen (4). Volgens onderzoekers kan dit fruit beschermen tegen kanker (5).

Zie voor meer informatie over voedingsmiddelen ook het boek:

1. Ikuta K, Hashimoto K, Kaneko H, Mori S, Ohashi K, Suzutani T. Anti-viral and anti-bacterial activities of an extract of blackcurrants (Ribes nigrum L.). Microbiology and immunology. 2012; 56(12):805-9.

2. Ohguro H, Ohguro I, Katai M, Tanaka S. Two-year randomized, placebo-controlled study of black currant anthocyanins on visual field in glaucoma. Ophthalmologica. Journal international d’ophtalmologie. International journal of ophthalmology. Zeitschrift fur Augenheilkunde. 2012; 228(1):26-35.

3. Esposito D, Damsud T, Wilson M. Black Currant Anthocyanins Attenuate Weight Gain and Improve Glucose Metabolism in Diet-Induced Obese Mice with Intact, but Not Disrupted, Gut Microbiome. Journal of agricultural and food chemistry. 2015; 63(27):6172-80.

4. Declume C. Anti-inflammatory evaluation of a hydroalcoholic extract of black currant leaves (Ribes nigrum). Journal of ethnopharmacology. 1989; 27(1-2):91-8.

5. Bishayee A, Háznagy-Radnai E, Mbimba T. Anthocyanin-rich black currant extract suppresses the growth of human hepatocellular carcinoma cells. Natural product communications. 2010; 5(10):1613-8.