E100 - Curcumine

Geen bezwaar NatuurlijkWordt rechtstreeks uit planten, dieren of schimmels gewonnen zonder chemische bewerking.
Veiligheidsscore
70.5/100
Geen bezwaar
Vergelijking
Beter dan 61%
van alle E-nummers
Herkomst
NatuurlijkWordt rechtstreeks uit planten, dieren of schimmels gewonnen zonder chemische bewerking.
Ook bekend als
Curcumin, Turmeric, Geelwortel, CI 75300, Natural Yellow 3, Diferuloylmethaan, Kurkuma, E100i, E100ii, Curcuma
Komt voor in
Curry, Mosterd, Kaas, Margarine, Sauzen, Soepen, Rijstgerechten, Snoep, Koekjes, Zuivelproducten, Kant-en-klaarmaaltijden
ADI
De ADI is 3 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit maximaal 210 mg curcumine per dag. Voor een kind van 20 kg is dat maximaal 60 mg per dag. EFSA heeft vastgesteld dat kinderen van 1 tot 10 jaar deze grens al kunnen overschrijden bij normaal voedingsgebruik. Oudere bronnen noemen lagere ADI-waarden (1 mg/kg voor curcumine en 0,3 mg/kg voor turmeric-extract), maar de EFSA-waarde van 3 mg/kg is de meest recente Europese norm.
EU-status
Goedgekeurd
Dieetinfo
Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Kan worden gebruikt door alle religies, inclusief halal en kosher. Curcumine is volledig plantaardig van oorsprong.
Aandachtspunten

EFSA heeft vastgesteld dat kinderen van 1 tot 10 jaar de ADI kunnen overschrijden bij normaal voedingsgebruik. Zorgen over mogelijke genotoxiciteit zijn niet volledig weggenomen. Eén dierstudie toont hormoonverstoring van schildklier- en reproductieve hormonen en mineraalverlies al bij ADI-dosering. Nieuwe nanoformuleringen verhogen de opname drastisch, waardoor bestaande veiligheidsdata niet zomaar van toepassing zijn.

Positieve bevindingen

Natuurlijke kleurstof van plantaardige oorsprong. Meerdere humane studies tonen veiligheid bij normale voedingsdoseringen. Geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, halal en kosher. Breed onderzocht door zowel EFSA als onafhankelijke onderzoekers.

Curcumine (E100) is een natuurlijke geel-oranje kleurstof die wordt gewonnen uit de wortel van de kurkumaplant (Curcuma longa). Het is dezelfde stof die kerriepoeder zijn kenmerkende gele kleur geeft. Als voedingsadditief wordt curcumine gebruikt om producten een aantrekkelijke gele tot oranje tint te geven. Je vindt het terug in een breed scala aan producten: mosterd, margarine, kaas, sauzen, soepen, rijstgerechten, snoep, koekjes, zuivelproducten en kant-en-klaarmaaltijden. Omdat het in zoveel verschillende productcategorieën tegelijk wordt toegepast, kan de totale dagelijkse blootstelling oplopen, vooral bij kinderen die relatief veel gekleurde voedingsmiddelen eten.

Hoewel curcumine een natuurlijke oorsprong heeft en al eeuwenlang als specerij wordt gebruikt, zijn er wel degelijk aandachtspunten. De Europese voedselautoriteit EFSA heeft een aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) vastgesteld van 3 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 210 mg per dag. Dat klinkt als veel, maar EFSA heeft in haar herevaluatie vastgesteld dat kinderen van 1 tot 10 jaar deze ADI al kunnen overschrijden bij normaal voedingsgebruik. Dat is een serieus punt, zeker voor ouders die bewust met voeding omgaan.

Daarnaast zijn er zorgen die niet volledig zijn weggenomen. EFSA signaleert positieve resultaten in meerdere genotoxiciteitstesten (zowel in vitro als in vivo), wat betekent dat de mogelijkheid van DNA-schade niet helemaal is uitgesloten. Ook toont een dierstudie verstoring van schildklierhormonen en mineraalhuishouding al bij doseringen rond de ADI. Curcumine is op zichzelf niet schadelijk in de hoeveelheden die je binnenkrijgt via een enkel product, maar de cumulatieve blootstelling via meerdere producten verdient aandacht. Vooral bij jonge kinderen is het verstandig om het gebruik van sterk gekleurde voedingsmiddelen met E100 te beperken.

Voor de meeste volwassenen geldt dat curcumine bij normaal voedingsgebruik als veilig wordt beschouwd. Wel is het goed om te weten dat de producten waarin het voorkomt, zoals snoep, koekjes en kant-en-klaarmaaltijden, vaak energierijk en arm aan voedingsstoffen zijn. De kleurstof zelf is niet het probleem, maar het type product waarin het zit, verdient soms een kritische blik. Mensen met astma kunnen mogelijk overgevoelig reageren, zo meldt Voedingswaardetabel.nl.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 29 relevante studies over curcumine als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 27 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 8 onafhankelijk gefinancierd en bij 19 studies was de financieringsbron onbekend.

Het merendeel van de dierstudies concludeert dat curcumine veilig is, zelfs bij doseringen die ver boven de ADI liggen. Zo vond een 90-daagse rattenstudie geen schadelijke effecten bij 720 mg/kg/dag en toonde een andere studie een NOAEL (no observed adverse effect level) van 2 g/kg/dag voor een curcumine-galactomannan-complex. Een systematische review van zes humane studies, onafhankelijk gefinancierd door het Amerikaanse NIDCR, concludeerde dat curcumine veilig is tot doseringen van 8000 mg per dag. Een klinische trial met 20 vrijwilligers liet na 90 dagen curcumine-suppletie geen bijwerkingen zien. Dit klinkt geruststellend, maar er zijn belangrijke kanttekeningen.

De EFSA-herevaluatie uit 2010 is een van de meest gezaghebbende bronnen en schetst een genuanceerder beeld. EFSA concludeerde dat de ADI van 3 mg/kg/dag wordt overschreden bij peuters en kinderen in bepaalde Europese voedselconsumptieonderzoeken. Bovendien zijn zorgen over genotoxiciteit niet volledig weggenomen: er waren positieve resultaten in meerdere genotoxiciteitstesten. Een verfijnde blootstellingsstudie van EFSA uit 2014 bevestigde dat de ADI bij jonge kinderen wordt overschreden. Een in-vitrostudie uit 2018 vond dat curcumine bij hogere doseringen nucleaire knoppen (een marker voor chromosoomschade) verhoogde, wat de genotoxiciteitszorgen ondersteunt. Daarnaast toonde een dierstudie uit 2022 dat curcumine al bij ADI-dosering schildklierhormonen en reproductieve hormonen verstoorde en mineraalverlies veroorzaakte bij ratten. Een andere dierstudie vond dat curcumine bij 10 keer de ADI de cellulaire immuunrespons onderdrukte.

Een onafhankelijk gefinancierde review uit 2022 waarschuwt dat overmatig gebruik van curcumine kan leiden tot orgaanschade. Dit is relevant omdat curcumine steeds vaker wordt aangeboden in supplementvorm met sterk verhoogde biobeschikbaarheid, zoals nano-formuleringen en lipide-complexen. De veiligheidsdata die zijn verzameld voor gewone curcumine zijn niet zomaar van toepassing op deze nieuwe vormen, omdat de opname in het lichaam drastisch verschilt. EFSA beoordeelde in 2021 tetrahydrocurcuminoïden (een afgeleide van curcumine) als veilig tot 140 mg per dag, wat lager was dan de door de aanvrager voorgestelde 300 mg per dag. Dit laat zien dat EFSA voorzichtig is met hogere doseringen.

Wat opvalt is dat de studies die curcumine als veilig bestempelen grotendeels een onbekende financieringsbron hebben, terwijl de kritischere bevindingen juist afkomstig zijn van onafhankelijke bronnen zoals EFSA. Dit patroon wijst op mogelijke financieringsbias. Meerdere veiligheidsstudies zijn uitgevoerd op specifieke gepatenteerde formuleringen (zoals Longvida en CuminUP60) en concluderen dat hun product niet genotoxisch is, maar dat zegt weinig over curcumine in het algemeen. EFSA vond in 2017 ook geen bewijs voor de gezondheidsclaim dat curcumine goed zou zijn voor gewrichten, wat laat zien dat de stof niet de wondermiddel-status verdient die het soms krijgt.

Bredere context

Regelgeving en blootstelling

Curcumine (E100) is goedgekeurd als voedingskleurstof in de Europese Unie, de Verenigde Staten en de meeste andere landen. Het wordt niet als controversieel beschouwd en staat niet op lijsten van verboden additieven. De EFSA-ADI van 3 mg/kg lichaamsgewicht per dag is de meest recente Europese norm. Oudere bronnen, zoals Food-Info.net, noemen lagere waarden (1 mg/kg voor curcumine, 0,3 mg/kg voor turmeric-extract), wat laat zien dat de normen in de loop der tijd zijn aangepast.

Belangrijk is de kinderwaarschuwing: EFSA heeft vastgesteld dat kinderen van 1 tot 10 jaar de ADI kunnen overschrijden bij normaal voedingsgebruik. Dit komt doordat curcumine in veel verschillende productcategorieën tegelijk wordt toegepast en kinderen relatief meer eten ten opzichte van hun lichaamsgewicht. Ouders wordt aangeraden om bij jonge kinderen het gebruik van sterk gekleurde voedingsmiddelen met E100 te beperken. Daarnaast is het goed om te weten dat de producten waarin E100 voorkomt, zoals snoep, koekjes en kant-en-klaarmaaltijden, vaak ultrabewerkte producten zijn die sowieso beter beperkt kunnen worden in het dieet van kinderen.

  • ADI: 3 mg/kg lichaamsgewicht per dag (EFSA)
  • Kinderwaarschuwing: ADI-overschrijding mogelijk bij kinderen van 1-10 jaar
  • Genotoxiciteit: zorgen niet volledig weggenomen door EFSA
  • Nieuwe formuleringen (nano, lipide): veiligheidsdata niet automatisch overdraagbaar
  • Mogelijke overgevoeligheid bij astmapatiënten

Bijwerkingen

Bij de doseringen die je via voeding binnenkrijgt, zijn er geen bijwerkingen bekend voor de meeste volwassenen. Wel meldt Voedingswaardetabel.nl een mogelijke overgevoeligheid bij astmapatiënten. Een dierstudie toonde verstoring van schildklierhormonen, reproductieve hormonen en mineraalhuishouding al bij doseringen rond de ADI. Bij hogere doseringen (10× ADI) is in een dierstudie onderdrukking van de cellulaire immuunrespons waargenomen. Een onafhankelijke review waarschuwt voor mogelijke orgaanschade bij overmatig gebruik, met name bij supplementen met verhoogde biobeschikbaarheid.

Financiering van het onderzoek

8
19
Onafhankelijk (8) Industrie (0) Mogelijk industrie (0) Onbekend (19)

Van de 27 meegenomen studies zijn er 8 onafhankelijk gefinancierd en bij 19 studies was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen studies die expliciet als industrie-gefinancierd zijn gelabeld, maar dat betekent niet dat industriebelangen afwezig zijn. Verschillende studies onderzochten specifieke gepatenteerde curcumine-formuleringen (zoals CuminUP60, curcumagalactomannosides en solid lipid curcumin particles), wat sterk suggereert dat de fabrikanten betrokken waren bij de financiering, ook al is dit niet formeel vastgelegd.

Opvallend is dat de onafhankelijk gefinancierde studies, met name de EFSA-evaluaties en blootstellingsstudies, over het algemeen kritischer zijn in hun conclusies. Zij signaleren ADI-overschrijding bij kinderen en onopgeloste genotoxiciteitszorgen. De studies met onbekende financiering concluderen daarentegen vrijwel allemaal dat curcumine veilig is. Dit patroon is een klassiek teken van mogelijke financieringsbias en betekent dat de algehele veiligheidsconclusie mogelijk iets te rooskleurig is. Als lezer is het goed om te weten dat de meest kritische en beleidsrelevante bevindingen juist van de onafhankelijke bronnen komen.

Beoordeling medische literatuur

Bij het beoordelen van de veiligheid van curcumine is het belangrijk om een paar dingen in gedachten te houden. De meeste studies die curcumine als veilig bestempelen hebben een onbekende financieringsbron, terwijl de kritischere bevindingen juist van onafhankelijke instanties zoals EFSA komen. Dit kan betekenen dat het totaalbeeld iets te positief is.

Daarnaast zijn er tegenstrijdigheden in het onderzoek. Eén dierstudie vindt hormoonverstoring en mineraalverlies al bij de ADI-dosering, terwijl andere studies geen problemen melden tot honderden mg/kg per dag. Dit verschil komt waarschijnlijk doordat onderzoekers naar verschillende eindpunten kijken: hormoonwaarden versus klassieke toxicologische markers.

Tot slot is het goed om te weten dat veel veiligheidsstudies zijn uitgevoerd op specifieke gepatenteerde formuleringen. Die resultaten gelden niet automatisch voor curcumine in het algemeen of voor de steeds populairdere nano-formuleringen in supplementen, die de opname in het lichaam sterk verhogen. Kwetsbare groepen zoals mensen met lever- of nierproblemen zijn in geen enkele studie specifiek onderzocht.

Let op bij kinderen: EFSA heeft vastgesteld dat kinderen van 1 tot 10 jaar de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) van curcumine kunnen overschrijden bij normaal voedingsgebruik. Ouders wordt aangeraden om bij jonge kinderen het gebruik van sterk gekleurde voedingsmiddelen met E100 te beperken.

Onderzochte studies

Studie Type Conclusie Bewijskracht Financiering
EFSA Panel on Dietetic Products et al. (2017)
EFSA vindt geen bewijs voor gezondheidsclaim curcumine bij gewrichten
EFSA/WHO-evaluatie
78%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Andrekowisk et al. (2024)
Meeste monsters onder ADI, maar drie boven 50% ADI-grens
Blootstellingsstudie Gemengd
51%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Pancholi et al. (2021)
Geen bijwerkingen na 90 dagen curcumine-suppletie bij 20 vrijwilligers
Klinische trial Veilig
42%
Onbekend
Shakoor et al. (2022)
Curcumine verstoort hormonen en mineralen al bij ADI-dosering in ratten
Dierstudie Schadelijk
41%
Onbekend
Chainani-Wu, Nita (2003)
Zes humane studies tonen veiligheid curcumine tot 8000 mg/dag
Systematisch review Veilig
40%
Onafhankelijk
Gefinancierd door NIDCR NIH HHS, NIDCR NIH HHS
2014
ADI overschreden bij peuters en kinderen in één survey elk
Blootstellingsstudie Gemengd
38%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Tohamy et al. (2022)
Nano-curcumine beschermt ratten tegen koperoxide-nanotoxiciteit in lever en nieren
Dierstudie Overwegend veilig
36%
Onbekend
Phipps et al. (2023)
Curcumine-formulering niet genotoxisch in bacterie- en muistest
Dierstudie Veilig
35%
Onbekend
Dziwenka et al. (2022)
Geen mutageniteit, hoge NOAEL; curcumine-complex veilig bevonden in diermodellen
Dierstudie Veilig
35%
Onbekend
EFSA Panel on Nutrition et al. (2021)
Veilig tot 140 mg/dag, lager dan door aanvrager voorgestelde 300 mg/dag
EFSA/WHO-evaluatie Gemengd
34%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
Hashem et al. (2010)
Curcumine onderdrukt cellulaire immuunrespons bij 10× ADI in ratten
Dierstudie Schadelijk
34%
Onbekend
Thakkar et al. (2015)
Geen toxiciteit bij muizen na herhaalde orale toediening van curcumine-combinatie
Dierstudie Veilig
33%
Onbekend
Ismail, M. (2016)
Curcumine veiliger dan sunset yellow; geen DNA-schade bij ADI-dosering
Dierstudie Overwegend veilig
32%
Onbekend
Curcumin: a review
Chauhan et al. (2014)
Curcumine veilig bevonden in klinische trials, zelfs bij hoge doses
Review Overwegend veilig
31%
Onbekend
Dadhaniya et al. (2011)
Geen schadelijke effecten bij 720 mg/kg/dag in 90-daagse rattenstudie
Dierstudie Veilig
31%
Onbekend
Voncik et al. (2015)
Curcumine relatief niet-toxisch bij ratten; geen histopathologische schade gevonden.
Dierstudie Veilig
31%
Onbekend
Liju et al. (2015)
Dierstudie: CGM veilig bevonden met NOAEL van 2 g/kg/dag
Dierstudie Overwegend veilig
29%
Onbekend
Haverić et al. (2018)
Curcumine verhoogt nucleaire knoppen bij hoge dosis; potentieel genotoxisch
In vitro Gemengd
26%
Onbekend
2010
ADI overschreden bij kinderen; genotoxiciteitszorgen niet volledig weggenomen
EFSA/WHO-evaluatie Gemengd
26%
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
Mandil et al. (2020)
Curcumine vermindert toxische effecten van pesticiden in rattensplenocyten
Dierstudie Overwegend veilig
13%
Onbekend
Majeed et al. (2019)
Geen schadelijke effecten bij ratten tot 400 mg/kg/dag THC
Dierstudie Veilig
13%
Onbekend
Liu et al. (2022)
Curcumine toont voordelen maar risico op orgaanschade bij overmatig gebruik
Review Gemengd
10%
Onafhankelijk
Gefinancierd door National Natural Science Foundation of China, The Domestic First-class Discipline Construction Project of Chinese Medicine of Hunan University of Chinese Medicine, National Natural Science Foundation of China, Hunan Provincial Department of Education-funded projects, Hunan Provincial Department of Education-funded projects, Hunan Provincial Department of Education funded projects, National Natural Science Foundation of China, The open grant of the domestic first-class discipline of Chinese medicine of Hunan University of Chinese Medicine, National Natural Science Foundation of China, First-class discipline number of Traditional Chinese medicine
Kwon, Y. (2014)
Blootstellingsstudie: Koreanen consumeren weinig curcumine, geen veiligheidsbeoordeling
Blootstellingsstudie
0%
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
Ibrahim et al. (2021)
Studie incompleet: curcumine-specifieke resultaten ontbreken in tekst
Dierstudie
0%
Onbekend
Cho W. C. et al. (2020)
Alleen abstract beschikbaar; geen resultaten of conclusies geciteerd
Review
0%
Onbekend
Jain, R., Tiwari, A. (2016)
Alleen introductie beschikbaar; geen resultaten of conclusies aanwezig
Review
0%
Onbekend
Verma et al. (2025)
Review bespreekt veiligheid nano-curcumine, maar geen concrete bevindingen beschikbaar
Review
0%
Onbekend

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.