E132 - Indigotine

Beperk gebruik SynthetischVolledig in een laboratorium of fabriek gemaakt, meestal op basis van chemische grondstoffen.
Veiligheidsscore
46.2/100
Beperk gebruik
Vergelijking
Beter dan 23%
van alle E-nummers
Herkomst
SynthetischVolledig in een laboratorium of fabriek gemaakt, meestal op basis van chemische grondstoffen.
Ook bekend als
Indigotine, Indigokarmijn, Indigo Carmine, FD&C Blue 2, CI 73015, E132
Komt voor in
Snoep, Kauwgom, IJs, Frisdrank, Glazuur, Gebak, Gekleurde dranken, Vruchtenproducten
ADI
De ADI is 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van 350 mg per dag. Bij normaal eetgedrag wordt deze grens doorgaans niet bereikt. EFSA heeft wel vastgesteld dat peuters en kinderen de ADI kunnen overschrijden wanneer producten de maximaal toegestane hoeveelheden kleurstof bevatten.
EU-status
Goedgekeurd
Dieetinfo
Geschikt voor vegetariërs, veganisten, halal en kosher. E132 wordt volledig synthetisch geproduceerd zonder dierlijke grondstoffen.
Aandachtspunten

EFSA heeft vastgesteld dat peuters en kinderen de ADI kunnen overschrijden bij maximaal toegestane hoeveelheden. Dierstudies wijzen op mogelijke effecten op de voortplantingsorganen en gedragseffecten bij prenatale blootstelling aan kleurstofmengsels. Reviews noemen mogelijke neurotoxiciteit en overgevoeligheidsreacties. De stof is puur cosmetisch en voegt geen voedingswaarde toe.

Positieve bevindingen

EFSA en JECFA beschouwen indigotine als veilig bij normale consumptieniveaus. De ADI van 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag wordt bij gemiddeld gebruik doorgaans niet overschreden. Alle meegenomen studies zijn onafhankelijk of met onbekende financiering, er is geen industriefinanciering gevonden.

Indigotine (E132) is een synthetische blauwe kleurstof die je terugvindt in veel alledaagse producten. Denk aan snoep, kauwgom, ijs, frisdrank, glazuur en zelfs sommige vruchtenproducten. De stof komt oorspronkelijk voor in de heester Indigofera tinctoria, maar als E-nummer wordt het volledig synthetisch geproduceerd. Het heeft geen smaak of geur en dient puur om producten een aantrekkelijke blauwe kleur te geven.

De belangrijkste zorg rond E132 is dat de veilige dagelijkse inname (ADI) van 5 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag bij jonge kinderen kan worden overschreden. EFSA heeft dit zelf vastgesteld: wanneer producten de maximaal toegestane hoeveelheden kleurstof bevatten, kunnen peuters en kinderen boven de ADI uitkomen. Dat is een belangrijk signaal, vooral omdat kinderen vaak juist de producten eten waar deze kleurstof in zit, zoals snoep en gekleurde dranken.

Daarnaast zijn er enkele gevallen van overgevoeligheidsreacties bekend, zoals netelroos en huiduitslag. In zeldzame gevallen kan de stof zich binden aan lichaamseiwitten en een allergische reactie uitlokken. Ook kan het histamine vrijmaken. Reviews wijzen daarnaast op mogelijke neurotoxiciteit en effecten op de voortplantingsorganen, al is het bewijs hiervoor nog niet eenduidig. Voor de meeste volwassenen is het risico bij normaal gebruik klein, maar voor kinderen en gevoelige personen is voorzichtigheid op zijn plaats.

De ADI van 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag betekent voor een volwassene van 70 kg een maximum van 350 mg per dag. In de praktijk kom je daar bij normaal eetgedrag niet snel aan. Maar bij kinderen ligt dat anders: zij wegen minder en eten relatief veel gekleurde producten. Ouders doen er goed aan om de inname van producten met E132 bij jonge kinderen te beperken.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 8 relevante studies over indigotine die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 6 onafhankelijk gefinancierd en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend.

De EFSA follow-up uit 2023 concludeert dat er bij gerapporteerde gebruiksniveaus geen veiligheidsrisico is voor E132. Dat klinkt geruststellend, maar het is belangrijk om dit in context te plaatsen. De eerdere EFSA-herevaluatie uit 2014 meldde namelijk dat de ADI bij peuters en kinderen kan worden overschreden wanneer producten de maximaal toegestane hoeveelheden bevatten. Bovendien rapporteerde die evaluatie een LOAEL (laagste dosis met waarneembaar effect) van 17 mg/kg lichaamsgewicht per dag voor effecten op de testis bij proefdieren, al bleef de betekenis hiervan voor mensen onzeker. Het verschil tussen deze twee EFSA-opinies zit in het onderscheid tussen gemiddeld gebruik en maximaal toegestane niveaus.

Twee reviews bieden een kritischer beeld. Een review uit 2023 in het Journal of Xenobiotics concludeert dat indigotine toxisch is voor mensen met meerdere schadelijke gezondheidseffecten. Een review uit 2024 in Chemosphere richt zich op neurotoxiciteit van synthetische kleurstoffen, waaronder E132, en concludeert dat deze stoffen significant schadelijk kunnen zijn voor de hersenfunctie. Het is goed om te weten dat deze reviews breder kijken dan alleen E132 en dat de effecten vaak bij hogere doseringen zijn waargenomen dan wat je via voeding binnenkrijgt.

Een in-vitrostudie uit 2019 liet zien dat indigotine veilig was in Drosophila-modellen (fruitvliegen), maar bij ADI-concentraties tumorcelgroei stimuleerde. Dat is een opvallende bevinding die verdere aandacht verdient, al zijn in-vitroresultaten niet direct vertaalbaar naar de menselijke situatie. Een dierstudie uit 2015 toonde gedragseffecten bij ratten na prenatale blootstelling aan een mengsel van kleurstoffen, wat indirect relevant is voor de vraag of kinderen extra kwetsbaar zijn.

Een EFSA-evaluatie uit 2015 over het gebruik van indigotine in diervoeder noemde inhalatierisico's en mogelijke sensibilisatie (overgevoeligheid) bij mensen die beroepsmatig met de stof werken. Hoewel dit niet direct over voedselconsumptie gaat, bevestigt het dat de stof bij hogere blootstelling wel degelijk reacties kan veroorzaken. Tot slot is er een EFSA-evaluatie uit 2024 die specifiek over diervoeder voor katten, honden en siervissen gaat. Deze studie is minder relevant voor menselijke consumptie.

Bredere context

Indigotine (E132) is binnen de EU goedgekeurd als voedselkleurstof en wordt ook in de VS toegelaten onder de naam FD&C Blue 2. De stof is niet geclassificeerd door het IARC (het internationale kankeronderzoeksagentschap). EFSA heeft de stof in 2014 opnieuw beoordeeld en de ADI van 5 mg/kg lichaamsgewicht per dag gehandhaafd, met in 2023 een follow-up die de veiligheid bij normale consumptieniveaus bevestigde.

Toch zijn er serieuze kanttekeningen. EFSA erkent zelf dat peuters en kinderen de ADI kunnen overschrijden wanneer producten de maximaal toegestane hoeveelheden bevatten. Dierstudies wijzen op mogelijke gedragseffecten bij prenatale blootstelling aan kleurstofmengsels. Ouders wordt aangeraden de inname van producten met E132 bij jonge kinderen te beperken. E132 behoort niet tot de zogenaamde 'Southampton-kleurstoffen', waardoor een waarschuwingsetiket over hyperactiviteit bij kinderen voor deze specifieke kleurstof niet verplicht is.

  • Indigotine is een puur cosmetisch additief: het voegt kleur toe maar geen smaak, geur of voedingswaarde.
  • De stof komt voor in veel verschillende productcategorieën, waardoor cumulatieve blootstelling bij kinderen kan oplopen.
  • Natuurlijke alternatieven voor blauwe kleur bestaan, zoals spirulina-extract (E133 is overigens Briljantblauw FCF, een andere synthetische blauwe kleurstof).
  • Bij gevoelige personen zijn overgevoeligheidsreacties gerapporteerd, waaronder netelroos en huiduitslag.

Bijwerkingen

Bij gevoelige personen zijn overgevoeligheidsreacties gerapporteerd, waaronder netelroos en huiduitslag. In zeldzame gevallen kan de stof histamine vrijmaken of zich binden aan lichaamseiwitten, wat een allergische reactie kan veroorzaken. Sommige bronnen noemen ook hyperactiviteit en hoge bloeddruk als mogelijke bijwerkingen, al is het bewijs hiervoor beperkt.

Financiering van het onderzoek

6
2
Onafhankelijk (6) Industrie (0) Mogelijk industrie (0) Onbekend (2)

Van de 8 meegenomen studies zijn er 6 onafhankelijk gefinancierd en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend. Er is geen enkele studie gevonden die door de industrie is gefinancierd. Dat is opvallend positief: het betekent dat de beschikbare kennis over E132 niet gekleurd is door commerciële belangen.

De onafhankelijke studies komen voornamelijk van EFSA (gefinancierd door de Europese Commissie) en van universiteiten. De twee studies met onbekende financiering betreffen een review en een dierstudie. Hoewel onbekende financiering niet per se problematisch is, is het altijd beter als de geldstroom transparant is. Over het geheel genomen is het financieringsplaatje voor E132 betrouwbaar.

Beoordeling medische literatuur

Bij het beoordelen van de veiligheid van E132 zijn er een paar belangrijke nuances om in gedachten te houden. De twee EFSA-opinies (2014 en 2023) lijken op het eerste gezicht tegenstrijdig: de ene meldt dat de ADI bij kinderen kan worden overschreden, de andere zegt dat er geen veiligheidsrisico is. Het verschil zit in het feit dat de ene kijkt naar maximaal toegestane niveaus en de andere naar gemiddeld gerapporteerd gebruik. Beide kunnen waar zijn, maar het betekent wel dat de veiligheid afhangt van hoeveel gekleurde producten een kind daadwerkelijk eet.

Daarnaast is een van de reviews ("Indigo Carmine: Between Necessity and Concern") meerdere keren in de analyse opgenomen met verschillende bewijskrachtscores, wat het negatieve signaal mogelijk iets versterkt. Een EFSA-evaluatie over diervoeder voor katten en honden is minder relevant voor menselijke consumptie dan de hoge bewijskrachtscore suggereert. Het totaalbeeld is dat E132 bij normaal gebruik waarschijnlijk geen acuut gevaar oplevert, maar dat er voor kinderen en gevoelige personen goede redenen zijn om voorzichtig te zijn.

Let op bij kinderen: EFSA heeft vastgesteld dat peuters en kinderen de veilige dagelijkse inname (ADI) van indigotine kunnen overschrijden wanneer producten de maximaal toegestane hoeveelheden bevatten. Daarnaast wijzen dierstudies op mogelijke gedragseffecten bij prenatale blootstelling aan kleurstofmengsels. Ouders wordt aangeraden de inname van producten met E132 bij jonge kinderen te beperken.

Onderzochte studies

Studie Type Conclusie Bewijskracht Financiering
Bampidis et al. (2024)
EFSA-evaluatie betreft diervoeder, niet menselijke consumptie
EFSA/WHO-evaluatie
91%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
EFSA et al. (2023)
EFSA bevestigt geen veiligheidsrisico bij normale consumptieniveaus E132
EFSA/WHO-evaluatie Overwegend veilig
89%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
Panel, E. (2014)
ADI overschreden bij kinderen op maximale niveaus; testiseffect onzeker
EFSA/WHO-evaluatie Gemengd
76%
Onafhankelijk
EFSA ANS Panel — Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid, een onafhankelijk EU-agentschap
2015
Veilig voor dieren, maar inhalatierisico en sensibilisatie bij mensen
EFSA/WHO-evaluatie Gemengd
74%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
Ristea, M. E., Zarnescu, O. (2023)
Indigotine is toxisch voor mensen met meerdere schadelijke gezondheidseffecten
Review Schadelijk
57%
Onbekend
Damotharan et al. (2024)
Review: synthetische kleurstoffen waaronder E132 significant schadelijk voor hersenfunctie
Review Schadelijk
53%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Saveetha Medical College and Hospital (India)
Merinas-Amo et al. (2019)
Veilig in Drosophila, maar stimuleert tumorcelgroei bij ADI-concentraties
In vitro Gemengd
30%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Universidad de Córdoba (Spain)
Doguc et al. (2015)
Prenatale blootstelling aan kleurstofmengsel toont gedragseffecten bij ratten
Dierstudie Gemengd
14%
Onbekend

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.