E140 - chlorofyllen
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 39% en slechter dan 61% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Chlorofyl, Bladgroen, Chlorophyl, Chlorophyl A, Magnesiumchlorophyl, CI 75810, Natural Green 3, Chlorophylline, Chlorophyll
- Komt voor in
- Zoetwaren, IJs, Kauwgom, Likeur, Soepen, Sauzen, Zuivelproducten, Snoep
- ADI
- Er is geen numerieke ADI vastgesteld voor E140. Dit komt niet doordat de stof als onbeperkt veilig wordt beschouwd, maar doordat de beschikbare toxicologische gegevens ontoereikend zijn om een ADI te bepalen. EFSA heeft de eerder vastgestelde ADI voor chlorophyllines (E140(ii)) zelfs ingetrokken wegens gebrek aan data.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Kan worden gebruikt door alle religies, inclusief halal en kosher.
EFSA kon de veiligheid van chlorophyllines (E140(ii)) en koper-chlorofylcomplexen niet vaststellen en heeft de ADI ingetrokken wegens ontbrekende toxiciteitsdata. Genotoxiciteit is niet uitgesloten voor bepaalde varianten. Kwetsbare groepen zoals kinderen en zwangeren zijn niet specifiek onderzocht. Bij hoge doses zijn in dierstudies lichte stijgingen van lever- en nierwaarden waargenomen.
Chlorofyl is een natuurlijk pigment dat in alle groene planten voorkomt. Bij normaal voedingsgebruik zijn geen bijwerkingen bij mensen gerapporteerd. Een menselijke studie (RCT) toonde geen bijwerkingen aan. Vrijwel al het beschikbare onderzoek is onafhankelijk gefinancierd.
E140, ook wel chlorofyl of bladgroen genoemd, is de natuurlijke groene kleurstof die je in alle planten terugvindt. Het is letterlijk het pigment dat bladeren groen maakt. Voor gebruik als voedingsadditief wordt het gewonnen uit planten zoals gras, brandnetels en alfalfa. Je komt E140 tegen in uiteenlopende producten: zoetwaren, ijs, kauwgom, likeur, soepen, sauzen en zuivelproducten. Het wordt toegevoegd om producten een aantrekkelijke groene kleur te geven.
Hoewel chlorofyl een volledig natuurlijke stof is, is het plaatje niet zo eenvoudig als het lijkt. Er bestaan namelijk verschillende varianten onder de E140-noemer. E140(i) zijn de chlorofyllen zelf, terwijl E140(ii) de zogenaamde chlorophyllines zijn, een bewerkte vorm. Daarnaast bestaan er koper-chlorofylcomplexen (E141). EFSA heeft bij de herbeoordeling in 2015 geconcludeerd dat de toxicologische gegevens voor E140(ii) en de koper-varianten ontoereikend zijn om de veiligheid volledig te garanderen. Voor E140(i) oordeelde EFSA dat het bij het huidige gebruik geen veiligheidszorg oplevert, maar tegelijkertijd dat de beschikbare data onvoldoende zijn voor een volledige risicobeoordeling.
Er is geen numerieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor E140. Dat klinkt misschien geruststellend, alsof het zo veilig is dat een limiet niet nodig is. Maar in dit geval is de reden genuanceerder: er zijn simpelweg te weinig toxicologische gegevens om een ADI vast te stellen. EFSA heeft de eerder vastgestelde ADI voor chlorophyllines zelfs ingetrokken. Kwetsbare groepen zoals kinderen en zwangeren zijn niet specifiek onderzocht in de beschikbare studies, wat een belangrijk hiaat is.
In de praktijk gebruik je chlorofyl in kleine hoeveelheden als kleurstof, en bij normaal voedingsgebruik zijn er geen bijwerkingen bij mensen gerapporteerd. Maar het is goed om te weten dat de wetenschappelijke onderbouwing minder stevig is dan je bij zo'n veelgebruikt natuurlijk additief zou verwachten. Daarbij is het belangrijk om te beseffen dat de geïsoleerde en bewerkte vormen van chlorofyl die als additief worden gebruikt, niet per definitie hetzelfde zijn als het chlorofyl dat je via spinazie of broccoli binnenkrijgt. Chlorofyl uit je dagelijkse groenten is prima — de onzekerheden gaan specifiek over de verwerkte varianten die als E-nummer in producten worden toegevoegd.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 11 relevante studies over Chlorofyllen als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 10 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 9 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De dierstudies laten over het algemeen een gunstig beeld zien bij normale doseringen. Een studie uit 2025 vond geen toxiciteit bij natriumkoperchlorofylline tot 5000 mg/kg lichaamsgewicht, met een NOAEL (no observed adverse effect level) boven 1000 mg/kg. Een Japanse studie uit 2014 bij ratten toonde veiligheid tot 609 mg/kg per dag, al werden bij de allerhoogste dosis effecten op de speekselklieren waargenomen. Een studie uit 2019 vergeleek chlorofyl met tartrazine en vond dat chlorofyl duidelijk veiliger was, maar rapporteerde wel een lichte stijging van leverenzymen (AST, ALP) en nierwaarden (creatinine, ureum) bij hoge doseringen. Die stijging is een signaal dat niet zomaar genegeerd mag worden.
De enige menselijke studie in de analyse is een gerandomiseerde gecontroleerde trial (RCT) uit 2001, uitgevoerd in China. Deelnemers kregen drie keer daags 100 mg chlorofylline gedurende vier maanden. Er werden geen bijwerkingen gerapporteerd en de stof bleek effectief in het verlagen van een aflatoxine-biomarker met 55%. Dit is een positief resultaat, maar het is slechts één studie met een specifieke toepassing.
Het meest opvallende in de wetenschappelijke literatuur zijn de drie EFSA-opinies uit 2015-2016. EFSA concludeerde dat voor E140(ii) (chlorophyllines) de veiligheid niet kon worden vastgesteld wegens ontbrekende toxiciteitsdata. Voor koper-chlorofylcomplexen gold hetzelfde, waarbij genotoxiciteit niet kon worden uitgesloten. De eerder vastgestelde ADI werd ingetrokken. Voor E140(i) (chlorofyllen zelf) was het oordeel iets milder: geen veiligheidszorg bij huidig gebruik, maar de toxicologische database werd ook hier als ontoereikend beoordeeld voor een volledige risicobeoordeling. Het is belangrijk om te begrijpen dat het ontbreken van bewijs voor schade niet hetzelfde is als bewijs voor veiligheid.
Een systematische review uit 2013 van het Massachusetts General Hospital beschreef de methodologie voor het evalueren van chlorofyl, maar kon geen duidelijke veiligheidsresultaten presenteren. Dit onderstreept het gebrek aan robuuste menselijke data. De bewijskracht voor E140 als geheel is redelijk, maar de fundamentele data-lacunes die EFSA heeft geïdentificeerd wegen zwaar.
Bredere context
Chlorofyllen (E140) is goedgekeurd als kleurstof in de Europese Unie en wordt breed toegepast in producten zoals kauwgom, snoep, zuivelproducten, soepen, sauzen, ijs en likeur. Er is geen IARC-classificatie voor chlorofyl. EFSA heeft bij de herbeoordeling in 2015 een belangrijk onderscheid gemaakt tussen E140(i) (chlorofyllen) en E140(ii) (chlorophyllines). Voor E140(i) geldt dat het bij huidig gebruik geen directe veiligheidszorg oplevert, maar voor E140(ii) en de verwante koper-chlorofylcomplexen (E141) kon de veiligheid niet worden vastgesteld en is de ADI ingetrokken.
Omdat E140 in veel verschillende productcategorieën wordt gebruikt, kan de cumulatieve blootstelling hoger uitvallen dan je op basis van één product zou verwachten. De concentraties per product zijn doorgaans laag. Kinderen en zwangeren zijn niet specifiek onderzocht, wat een hiaat is dat EFSA zelf ook benoemt. Het is een natuurlijke stof die je dagelijks binnenkrijgt via groene groenten, maar de geïsoleerde en bewerkte vormen die als additief worden gebruikt zijn niet per definitie identiek aan wat je via je voeding binnenkrijgt.
- E140(i) (chlorofyllen): geen directe veiligheidszorg bij huidig gebruik volgens EFSA, maar onvoldoende data voor volledige risicobeoordeling
- E140(ii) (chlorophyllines): veiligheid niet vastgesteld, ADI ingetrokken
- Koper-chlorofylcomplexen (E141): veiligheid niet vastgesteld, genotoxiciteit niet uitgesloten
- Geen specifiek onderzoek bij kinderen en zwangeren
Bijwerkingen
Bij normaal voedingsgebruik zijn geen bijwerkingen bij mensen gerapporteerd. In dierstudies zijn bij hoge doseringen lichte stijgingen van leverenzymen (AST, ALP) en nierwaarden (creatinine, ureum) waargenomen. Bij de hoogste geteste doses werden effecten op de speekselklieren gezien bij ratten.
Financiering van het onderzoek
Van de 10 meegenomen studies zijn er 9 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies gevonden. Dit is een opvallend positief punt: de conclusies worden niet vertroebeld door mogelijke belangenverstrengeling vanuit de voedingsindustrie.
De onafhankelijke studies komen van uiteenlopende instellingen, waaronder overheidsinstanties zoals het Japanse National Institute of Health Sciences, academische ziekenhuizen en EFSA zelf. De EFSA-opinies vormen een belangrijk deel van de bewijsbasis en zijn per definitie onafhankelijk. Het feit dat juist deze onafhankelijke beoordelingen de meest kritische conclusies trekken over de veiligheid van bepaalde E140-varianten, geeft extra gewicht aan die bevindingen.
Beoordeling medische literatuur
Bij E140 is het belangrijk om te weten dat er een verschil bestaat tussen de verschillende varianten. EFSA oordeelde in 2015 dat E140(i) (chlorofyllen) bij huidig gebruik geen directe zorg oplevert, maar noemde de toxicologische database in dezelfde opinie ontoereikend. Dat is een tegenstrijdigheid die je als lezer moet meewegen: de conclusie "geen zorg" is gebaseerd op het feit dat er weinig gebruik is, niet op stevige veiligheidsdata.
Daarnaast zijn er in een dierstudie significante stijgingen van lever- en niermarkers gevonden bij hoge doses chlorofyl, terwijl die studie toch als "overwegend veilig" werd geclassificeerd. Zulke signalen verdienen meer aandacht dan ze in de oorspronkelijke classificatie krijgen. Tot slot zijn kinderen en zwangeren niet specifiek onderzocht, wat een relevant hiaat is voor een stof die in veel alledaagse producten voorkomt.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
2016
EFSA kon veiligheid voor consument niet vaststellen; genotoxiciteit niet uitgesloten
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 76% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
2015
Veilig bij huidig gebruik, maar toxicologische database ontoereikend voor ADI
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 74% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Egner et al. (2001)
RCT: chlorofylline veilig en reduceert aflatoxine-biomarker met 55%
|
RCT | Veilig | 53% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door NIEHS NIH HHS, NIEHS NIH HHS, NIEHS NIH HHS, NIEHS NIH HHS
|
|
Ramani et al. (2025)
Dierstudie: geen toxiciteit tot 5000 mg/kg; NOAEL boven 1000 mg/kg
|
Dierstudie | Veilig | 49% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Homi Bhabha National Institute (India)
|
|
Abd-Elhakim et al. (2019)
Chlorofyl veiliger dan tartrazine, maar lichte leverwaarden-stijging bij hoge dosis
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 43% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij University of Jeddah (Saudi Arabia)
|
|
Toyoda et al. (2014)
Veilig tot 609 mg/kg/dag; speekselkliereffecten alleen bij hoogste dosis
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 38% |
Onafhankelijk
LLM COI-check: Studie uitgevoerd door National Institute of Health Sciences, een onafhankelijke overheidsinstelling. Geen vermelding van industriefinanciering of belangenverstrengeling.
|
|
2015
EFSA kon veiligheid van E140(ii) niet vaststellen wegens ontbrekende toxiciteitsdata.
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 30% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
de Vogel et al. (2005)
Chlorofyl voorkomt volledig schadelijke coloneffecten van heem in ratten
|
Dierstudie | Veilig | 24% | Onbekend |
|
2015
EFSA: veiligheid niet aangetoond, ADI ingetrokken wegens ontbrekende toxiciteitsdata
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 6% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
Ulbricht et al. (2013)
Abstract beschrijft alleen methode, geen veiligheidsresultaten beschikbaar
|
Systematisch review | — | 0% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Massachusetts General Hospital (United States)
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
