E1404 - Geoxideerd zetmeel
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 92% en slechter dan 8% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Oxidized starch, Geoxydeerd zetmeel, Geoxideerd zetmeel
- Komt voor in
- Sauzen, Soepen, Zuivelproducten, Bakkerijproducten, Kant-en-klaarmaaltijden, Farmaceutische preparaten, Babyvoeding
- ADI
- Er is geen numerieke ADI vastgesteld voor geoxideerd zetmeel. EFSA beschouwt de stof als zo weinig risicovol dat een strikte bovengrens niet nodig is. Het mag in de EU worden gebruikt in quantum satis, wat betekent: zoveel als nodig is voor het beoogde technologische doel. Bij normaal voedingsgebruik wordt geen gezondheidsrisico verwacht.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Gemodificeerde zetmelen bevatten geen dierlijke bestanddelen.
Het bewijs voor de veiligheid is gebaseerd op slechts één studie met een concrete bevinding. Hoge concentraties kunnen laxerend werken en gaven bij dierproeven nierbeschadiging te zien. Er is geen specifiek onderzoek naar kwetsbare groepen zoals zuigelingen en jonge kinderen, terwijl gemodificeerde zetmelen breed worden toegepast in babyvoeding.
EFSA concludeerde in 2017 dat er geen veiligheidsrisico is bij gebruik als voedseladditief. Er is geen numerieke ADI vastgesteld, wat duidt op een laag risicoprofiel. Beide beschikbare studies zijn onafhankelijk gefinancierd, wat de betrouwbaarheid vergroot.
E1404, ofwel geoxideerd zetmeel, is een chemisch bewerkt zetmeel dat wordt ingezet als verdikkings- en bindmiddel en als stabilisator. Het basismateriaal is natuurlijk zetmeel (uit bijvoorbeeld maïs, tarwe, aardappel of tapioca), maar dat wordt vervolgens behandeld met hypochloriet. Daardoor wordt het zetmeel deels afgebroken en geoxideerd, waardoor het andere eigenschappen krijgt dan gewoon zetmeel. Je kunt E1404 dus het beste omschrijven als semi-synthetisch: de grondstof is natuurlijk, maar de bewerking is chemisch.
Je komt geoxideerd zetmeel tegen in heel veel producten. Denk aan sauzen, soepen, zuivelproducten, bakkerijproducten en kant-en-klaarmaaltijden. Het wordt ook gebruikt in farmaceutische preparaten. Eigenlijk mag het in de EU in alle eet- en drinkwaren worden toegepast, zonder vastgestelde maximumhoeveelheid (quantum satis, oftewel: zoveel als nodig is).
Wat betreft veiligheid: EFSA heeft in 2017 geconcludeerd dat er geen veiligheidsrisico is bij gebruik als voedseladditief. Er is geen numerieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld. Dat klinkt misschien ongerust makend, maar het betekent in dit geval juist dat de stof als zo weinig risicovol wordt beschouwd dat een strikte bovengrens niet nodig werd geacht. Wel is het goed om te weten dat hoge concentraties laxerend kunnen werken. Bij dierproeven zijn bij zeer hoge doseringen nierbeschadigingen waargenomen. Voor de meeste mensen bij normaal gebruik is er geen reden tot zorg, maar als je er gevoelig voor bent, kan een laxerend effect optreden.
Opvallend is dat er geen specifiek onderzoek is gedaan naar kwetsbare groepen zoals zuigelingen en jonge kinderen, terwijl gemodificeerde zetmelen juist breed worden toegepast in babyvoeding. Dat is een punt om in gedachten te houden als je bewust met voeding omgaat. Wie liever kiest voor onbewerkte alternatieven, kan in veel gevallen gewoon zetmeel of bloem gebruiken als verdikkingsmiddel.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over geoxideerd zetmeel die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 2 onafhankelijk gefinancierd.
De belangrijkste studie is de uitgebreide EFSA-herbeoordeling uit 2017, waarin geoxideerd zetmeel samen met andere gemodificeerde zetmelen opnieuw werd geëvalueerd. EFSA concludeerde dat er geen schadelijke effecten werden waargenomen, ook niet bij zeer hoge doseringen in dierproeven. Op basis daarvan werd E1404 als veilig beoordeeld voor gebruik als voedseladditief. De tweede studie, een WHO-evaluatie uit 2002, bevatte onvoldoende specifieke data over E1404 om concrete veiligheidsconclusies te trekken.
Het is belangrijk om te benoemen dat het wetenschappelijke bewijs beperkt is in omvang. De conclusie dat E1404 veilig is, rust in feite op één studie met een concrete bevinding. Dat is niet per se alarmerend, want die studie is wel grondig en onafhankelijk uitgevoerd door EFSA. Maar het betekent wel dat er weinig aanvullend onderzoek is dat de conclusie vanuit andere invalshoeken bevestigt. Er is bijvoorbeeld geen onderzoek naar langetermijneffecten bij mensen, en kwetsbare groepen zoals zuigelingen zijn niet specifiek onderzocht.
EFSA heeft geen numerieke ADI vastgesteld voor gemodificeerde zetmelen, waaronder E1404. Dit is gebruikelijk wanneer een stof als zo weinig risicovol wordt beschouwd dat een strikte bovengrens niet nodig is. Tegelijkertijd betekent het ook dat er beperkte kwantitatieve data beschikbaar zijn over exacte blootstellingsniveaus. Omdat geoxideerd zetmeel in heel veel verschillende productcategorieën wordt toegepast, kan de dagelijkse blootstelling cumulatief oplopen. Gezien het gunstige veiligheidsprofiel wordt dit door EFSA niet als zorgwekkend beschouwd.
Uit de brondata komt naar voren dat hoge concentraties laxerend kunnen werken en dat bij dierproeven nierbeschadiging is waargenomen. Eén bron noemt ook een mogelijk verband met de vorming van nierstenen. Het gaat hierbij om effecten bij zeer hoge doseringen, die ver boven normaal voedingsgebruik liggen. Bij reguliere consumptie zijn er geen bijwerkingen bekend.
Bredere context
Geoxideerd zetmeel (E1404) is goedgekeurd in de Europese Unie en mag worden gebruikt in alle eet- en drinkwaren zonder vastgestelde maximumhoeveelheid (quantum satis). EFSA heeft de stof in 2017 opnieuw beoordeeld en als veilig bestempeld. Er is geen IARC-classificatie voor E1404, wat past bij het lage risicoprofiel.
Een aandachtspunt is dat gemodificeerde zetmelen breed worden toegepast in babyvoeding, terwijl er geen specifiek onderzoek is gedaan naar de effecten bij zuigelingen en jonge kinderen. Voor ouders die hier bewust mee omgaan, kan het de moeite waard zijn om ingrediëntenlijsten te controleren. Er zijn geen landen bekend waar E1404 verboden is.
Bijwerkingen
Bij normaal gebruik zijn er geen bijwerkingen bekend. Bij hoge concentraties kan geoxideerd zetmeel laxerend werken en diarree veroorzaken. In dierproeven is bij zeer hoge doseringen nierbeschadiging waargenomen. Eén bron noemt ook een mogelijk verband met de vorming van nierstenen bij hoge inname.
Financiering van het onderzoek
Beide beschikbare studies over geoxideerd zetmeel zijn onafhankelijk gefinancierd. De EFSA-herbeoordeling uit 2017 werd gefinancierd door de Europese Commissie en de WHO-evaluatie uit 2002 door de Wereldgezondheidsorganisatie. Er is geen door de industrie gefinancierd onderzoek in de analyse opgenomen.
Dit is een positief punt voor de betrouwbaarheid van de conclusies. Tegelijkertijd is het totale aantal studies zeer beperkt (slechts twee), waarvan er maar één concrete bevindingen over E1404 bevat. De afwezigheid van industriefinanciering is geruststellend, maar het kleine aantal studies betekent dat er weinig onafhankelijke bevestiging is vanuit verschillende onderzoeksgroepen.
Beoordeling medische literatuur
De veiligheidsconclusie voor E1404 is gebaseerd op slechts één studie met concrete bevindingen, namelijk de EFSA-herbeoordeling uit 2017. Die studie is grondig en onafhankelijk uitgevoerd, maar er is geen aanvullend onderzoek dat de conclusie vanuit andere invalshoeken bevestigt. Er is geen specifiek onderzoek naar langetermijneffecten bij mensen en kwetsbare groepen zoals zuigelingen zijn niet apart onderzocht, terwijl gemodificeerde zetmelen wel breed in babyvoeding worden gebruikt.
De score van dit additief (89 van 100) is hoog, maar het is goed om te beseffen dat die score rust op een beperkte hoeveelheid bewijs. Dat maakt de conclusie niet onbetrouwbaar, maar wel minder stevig onderbouwd dan bij additieven waar tientallen studies naar zijn gedaan.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2017)
EFSA: geen veiligheidsrisico bij gebruik als voedseladditief
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 78% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
2002
Alleen abstract beschikbaar; geen concrete veiligheidsconclusies over E1404
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 49% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
