E150b - Alkali-sulfietkaramel
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 31% en slechter dan 69% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Sulfietkaramel, Caramel class II, Alkali-sulfiet-karamel, Caustic sulfite caramel, Caramel colour class II, CI 150b, Karamelkleur klasse II
- Komt voor in
- Sherry, Balsamicoazijn, Thee-extracten, Sauzen, Bakkerijproducten, Azijn
- ADI
- De ADI is 300 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximale inname van 21.000 mg (21 gram) per dag. Volgens de EFSA-evaluatie uit 2011 blijft de werkelijke blootstelling aan E150b bij normaal gebruik ruim onder deze grens. Bij gecombineerde blootstelling aan alle karamelkleuren (E150a-d) kan de totale inname bij jonge kinderen wel oplopen.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Over het algemeen geschikt voor vegetarisch, veganistisch, halal en kosher, omdat het wordt geproduceerd uit suikers en sulfietverbindingen zonder dierlijke ingrediënten. Controleer bij twijfel de specifieke productinformatie van de fabrikant.
E150b komt relatief weinig voor, maar bij gecombineerde blootstelling aan alle karamelkleuren (E150a-d) kunnen peuters en kinderen de ADI overschrijden. Mensen met sulfietgevoeligheid, met name astmapatiënten, kunnen in theorie reageren op de sulfietverbindingen in E150b. Het bewijs is zeer beperkt: slechts één goedgekeurde studie is beschikbaar.
Volgens de EFSA-evaluatie uit 2011 blijft de blootstelling aan E150b ruim onder de vastgestelde ADI bij normaal gebruik. Er is geen 4-MEI-problematiek zoals bij sommige andere karamelklassen (E150c/d). De enige beschikbare studie is onafhankelijk gefinancierd door EFSA.
Alkali-sulfietkaramel, ook bekend als E150b of karamelkleur klasse II, is een synthetisch geproduceerde kleurstof. Het wordt gemaakt door suikers te verhitten met sulfietverbindingen, zonder dat er ammoniumverbindingen aan te pas komen. Het resultaat is een donkerbruine kleurstof die producten een aantrekkelijke bruine tint geeft. Ondanks de naam "karamel" heeft het weinig te maken met het karamel dat je thuis maakt door suiker te smelten. Het productieproces is een industrieel proces waarbij chemische hulpstoffen worden gebruikt.
Je vindt E150b onder andere in sherry, balsamicoazijn en thee-extracten. Het komt ook voor in bepaalde sauzen en bakkerijproducten. Vergeleken met de andere karamelkleuren (E150a, E150c en E150d) wordt E150b relatief weinig gebruikt. Dat betekent dat je er in de praktijk minder vaak mee in aanraking komt dan met bijvoorbeeld E150d, dat veel voorkomt in frisdranken en bier.
De ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) voor E150b is vastgesteld op 300 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat is een behoorlijk ruime marge. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 21.000 mg per dag. Volgens de EFSA-evaluatie blijft de blootstelling aan E150b bij normaal gebruik ruim onder deze grens. Toch is er een kanttekening: als je de blootstelling aan alle karamelkleuren samen bekijkt (E150a tot en met E150d), kan de totale inname bij jonge kinderen en peuters wel degelijk oplopen. Ouders doen er daarom verstandig aan om de inname van producten met karamelkleuren bij jonge kinderen in de gaten te houden.
Een specifiek aandachtspunt is sulfietgevoeligheid. Omdat E150b wordt geproduceerd met sulfietverbindingen, kunnen mensen die gevoelig zijn voor sulfieten, met name astmapatiënten, hier in theorie op reageren. Als je weet dat je sulfietgevoelig bent, is het verstandig om producten met E150b op het etiket te controleren. Een voordeel ten opzichte van karamelklasse III en IV (E150c en E150d) is dat bij E150b geen 4-MEI (4-methylimidazool) wordt gevormd, een stof waar in het verleden zorgen over zijn geuit.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over alkali-sulfietkaramel als voedingsadditief. Na beoordeling is 1 studie meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd.
De meegenomen studie is een uitgebreide evaluatie van het EFSA ANS Panel uit 2011, waarin alle vier de karamelkleuren (E150a, b, c en d) gezamenlijk zijn beoordeeld. De belangrijkste conclusie voor E150b is dat de geschatte blootstelling bij de Europese bevolking onder de vastgestelde ADI van 300 mg/kg lichaamsgewicht per dag blijft. Dat is op zichzelf een geruststellende bevinding. De studie signaleert wel bezorgdheid over de gecombineerde blootstelling aan karamelkleuren, maar die zorgen richten zich vooral op de klassen III en IV (E150c en E150d), niet op E150b zelf.
Het is belangrijk om te benoemen dat het beschikbare bewijs zeer beperkt is. Er is slechts één goedgekeurde studie beschikbaar die direct iets zegt over E150b, en die studie behandelt E150b als onderdeel van een bredere evaluatie van alle karamelkleuren. Er zijn geen afzonderlijke klinische studies bij mensen die specifiek de effecten van E150b hebben onderzocht. Dat maakt het lastig om harde conclusies te trekken over de veiligheid op lange termijn.
Wat opvalt is dat de enige beschikbare studie onafhankelijk is gefinancierd, namelijk door EFSA als onafhankelijk EU-orgaan. Er is dus geen sprake van industriefinanciering bij het beschikbare bewijs. Dat is positief voor de betrouwbaarheid, maar het neemt niet weg dat de totale hoeveelheid onderzoek zeer klein is. Voor een stof die in de voedselketen zit, zou je meer onafhankelijk onderzoek willen zien om met zekerheid te kunnen zeggen dat er geen risico's zijn die nu nog niet in beeld zijn.
Een punt dat niet in de studies wordt benoemd maar wel relevant is: E150b bevat sulfietresiduen uit het productieproces. Sulfieten zijn bekende allergenen die bij gevoelige personen, vooral bij mensen met astma, reacties kunnen uitlokken. Dit is een erkend risico dat los staat van de karamelkleurstof zelf, maar wel relevant is voor een deel van de bevolking.
Bredere context
Alkali-sulfietkaramel (E150b) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie en wordt ook in veel andere landen toegestaan. De EFSA heeft in 2011 alle vier de karamelkleuren (E150a tot en met E150d) opnieuw beoordeeld en de bestaande ADI van 300 mg/kg lichaamsgewicht per dag voor E150b bevestigd.
In tegenstelling tot E150c en E150d wordt bij de productie van E150b geen ammonium gebruikt, waardoor er geen 4-methylimidazool (4-MEI) ontstaat. 4-MEI is een stof die bij E150c en E150d voor discussie heeft gezorgd vanwege mogelijke gezondheidseffecten. Dit maakt E150b in dat opzicht minder controversieel dan zijn verwante karamelkleuren.
Aandachtspunten voor specifieke groepen
- Kinderen en peuters: Hoewel de zorgen over ADI-overschrijding vooral betrekking hebben op E150c en E150d, kan de gecombineerde blootstelling aan alle karamelkleuren bij jonge kinderen oplopen. Het is verstandig om de inname van producten met karamelkleuren bij deze groep te beperken.
- Sulfietgevoelige personen: Mensen met sulfietgevoeligheid, met name astmapatiënten, moeten rekening houden met de sulfietresiduen in E150b. Controleer het etiket als je weet dat je hier gevoelig voor bent.
Bijwerkingen
Bij sulfietgevoelige personen, met name mensen met astma, kunnen de sulfietresiduen in E150b allergische reacties veroorzaken. Bij de algemene bevolking zijn er bij normale inname geen bijwerkingen gerapporteerd in de beschikbare studie.
Financiering van het onderzoek
Van de meegenomen studie is er één onafhankelijk gefinancierd, namelijk door EFSA als onafhankelijk EU-orgaan. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in de analyse opgenomen. Dat is positief voor de objectiviteit van het beschikbare bewijs.
Tegelijkertijd is de totale hoeveelheid onderzoek zeer beperkt. Met slechts één goedgekeurde studie is het lastig om een volledig beeld te krijgen van de mogelijke effecten van E150b. Het ontbreken van industriefinanciering is geruststellend, maar meer onafhankelijk onderzoek zou welkom zijn om de veiligheid beter te onderbouwen.
Beoordeling medische literatuur
De risicoscore van E150b kan een iets negatiever beeld geven dan het beschikbare bewijs rechtvaardigt. De enige goedgekeurde studie concludeert dat de blootstelling aan E150b onder de ADI blijft, wat een overwegend positief resultaat is. De negatieve bevindingen in diezelfde studie gaan over andere karamelklassen (E150c en E150d), niet over E150b zelf.
Daarnaast is er geen IARC-classificatie voor E150b en ontbreekt de 4-MEI-problematiek die bij E150c en E150d speelt. Het belangrijkste aandachtspunt is het zeer beperkte aantal studies: met slechts één goedgekeurde studie is het onmogelijk om definitieve conclusies te trekken. Het risico voor sulfietgevoelige personen wordt niet in de studie benoemd, maar is wel een relevant punt om rekening mee te houden.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
2011
E150b blootstelling onder ADI, maar bezorgdheid over andere karamelklassen
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 67% |
Onafhankelijk
EFSA ANS Panel evaluatie — Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid, een onafhankelijk EU-orgaan
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
