E160e - Beta-apo-8-carotenal
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 22% en slechter dan 78% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Beta-apo-8'-carotenal, ß-Apo-8'-carotenal, CI 40820, C.I. Food Orange 6, Apocarotenal
- Komt voor in
- Sauzen, Dressings, Zuivelproducten, Kaas, Boter, Margarine, Bewerkte voedingsmiddelen
- ADI
- De ADI is 0,3 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA in 2014. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit maximaal 21 mg per dag. Let op: uit EFSA-onderzoek blijkt dat deze grenswaarde bij kinderen al bij gemiddelde consumptie wordt overschreden en bij volwassenen met een hoge inname (95e percentiel) ook. De ADI is relatief laag, wat betekent dat de veiligheidsmarge smal is.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Kan worden gebruikt door alle religies, inclusief halal en kosher.
De ADI wordt bij kinderen al bij gemiddelde consumptie overschreden en bij volwassenen met een hoge inname. In dierproeven zijn nierbevindingen (eosinofiele druppels) waargenomen bij subchronische blootstelling. De stof komt in meerdere productcategorieën tegelijk voor, waardoor cumulatieve blootstelling kan oplopen, vooral bij kinderen met een lager lichaamsgewicht.
Alle beschikbare studies zijn onafhankelijk gefinancierd (EFSA, WHO). Bij normale consumptieniveaus bij volwassenen worden geen directe bijwerkingen verwacht. De stof is goedgekeurd in de EU en geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, halal en kosher.
Beta-apo-8'-carotenal (E160e) is een oranje kleurstof die verwant is aan bètacaroteen. Hoewel de stof in kleine hoeveelheden in de natuur voorkomt, wordt het als voedingsadditief vrijwel altijd industrieel gesynthetiseerd. Het wordt toegevoegd aan allerlei producten om een aantrekkelijke oranje-rode kleur te geven. Denk aan sauzen, dressings, zuivelproducten zoals kaas en boter, en diverse bewerkte voedingsmiddelen.
De aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) is door EFSA vastgesteld op 0,3 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat klinkt misschien als een technisch getal, maar het is belangrijk om te weten dat dit een relatief lage grenswaarde is. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit maximaal 21 mg per dag. Omdat de stof in meerdere productcategorieën tegelijk voorkomt, kan de totale blootstelling oplopen zonder dat je het doorhebt.
Wat opvalt is dat uit een EFSA-beoordeling blijkt dat deze ADI bij kinderen al bij gemiddelde consumptie wordt overschreden. Ook bij volwassenen met een hoge inname (het 95e percentiel) wordt de grens overschreden. Dat is een serieus aandachtspunt, vooral voor ouders van jonge kinderen. Daarnaast zijn in dierproeven nierbevindingen waargenomen, wat een extra reden is om voorzichtig te zijn. Als je de keuze hebt, is het verstandig om producten met E160e bij jonge kinderen te beperken.
Beta-apo-8'-carotenal is een typisch voorbeeld van een synthetische kleurstof die puur cosmetisch is. Het voegt geen smaak of voedingswaarde toe aan je eten. Het maakt een product alleen mooier. Dat maakt het een toevoeging waar je je als bewuste consument best kritisch over mag opstellen, zeker als er natuurlijke alternatieven bestaan zoals kurkuma of paprika-extract.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 3 relevante studies over beta-apo-8-carotenal die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd.
De belangrijkste studie is een EFSA-beoordeling uit 2014 die de ADI heeft herzien en verhoogd naar 0,3 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Op basis van de beschikbare toxicologische gegevens concludeerde EFSA dat er bij het huidige gebruik geen directe veiligheidszorg is voor de meeste volwassenen. Dat klinkt geruststellend, maar er zit een belangrijke kanttekening aan.
Een eerdere EFSA-evaluatie uit 2012 laat namelijk zien dat de vastgestelde ADI in de praktijk al wordt overschreden bij kinderen met een gemiddelde consumptie en bij volwassenen op het 95e percentiel van de blootstelling. De conclusie dat de stof "overwegend veilig" is, geldt dus alleen als je ervan uitgaat dat de blootstelling beperkt blijft. In de praktijk blijkt dat niet altijd het geval te zijn. Dat is een tegenstrijdigheid die je als lezer moet kennen.
Daarnaast zijn in dierproeven (een 13-weken studie bij ratten) nierbevindingen waargenomen in de vorm van eosinofiele druppels. Dit is een subchronisch toxiciteitssignaal dat bij een beperkt aantal studies extra aandacht verdient. Het betekent niet automatisch dat hetzelfde bij mensen gebeurt, maar het is wel een signaal dat de veiligheidsmarge niet ruim is.
Een WHO-evaluatie uit 2011 richtte zich vooral op het herzien van specificaties en leverde geen inhoudelijke veiligheidsconclusie op. Dit beperkt de totale bewijskracht verder. Met slechts drie studies, waarvan er één geen veiligheidsconclusie biedt, is het eerlijk om te zeggen dat het wetenschappelijk bewijs voor de veiligheid van E160e beperkt is. Alle drie de studies zijn onafhankelijk gefinancierd door de WHO of de Europese Commissie, wat positief is voor de betrouwbaarheid van de beschikbare data.
Bredere context
Regelgeving en aandachtspunten
Beta-apo-8'-carotenal (E160e) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie. De stof heeft geen IARC-classificatie voor kankerverwekkendheid. De ADI van 0,3 mg/kg lichaamsgewicht per dag is relatief laag vergeleken met veel andere kleurstof-additieven, wat betekent dat de veiligheidsmarge smal is.
- Kinderen: Uit een EFSA-beoordeling blijkt dat de ADI bij kinderen al bij gemiddelde consumptie wordt overschreden. Ouders wordt aangeraden producten met E160e bij jonge kinderen te beperken.
- Cumulatieve blootstelling: De stof komt voor in meerdere productcategorieën tegelijk (sauzen, dressings, zuivel, bewerkte voedingsmiddelen), waardoor de totale blootstelling kan oplopen zonder dat je het doorhebt.
- Nierbevindingen: In dierproeven zijn bij subchronische blootstelling nierbevindingen waargenomen. Hoewel dit niet direct vertaalbaar is naar mensen, is het een signaal dat de veiligheidsmarge niet ruim is.
- Puur cosmetisch: E160e voegt alleen kleur toe aan voedingsmiddelen. Het heeft geen functioneel voordeel voor de consument. Natuurlijke alternatieven zoals kurkuma, paprika-extract of wortelextract kunnen dezelfde kleur geven.
Bijwerkingen
Bij de gebruikelijke concentraties in levensmiddelen zijn geen directe bijwerkingen beschreven. Bij hoge concentraties kan geelkleuring van de huid optreden. Omdat de stof als bron van vitamine A kan fungeren, kunnen zeer hoge doses leiden tot verschijnselen van vitamine A-vergiftiging. In dierproeven zijn nierbevindingen (eosinofiele druppels) waargenomen bij subchronische blootstelling.
Financiering van het onderzoek
Alle drie de beschikbare studies over beta-apo-8'-carotenal zijn onafhankelijk gefinancierd. Twee studies zijn uitgevoerd in opdracht van de WHO en één in opdracht van de Europese Commissie via EFSA. Er is geen door de industrie gefinancierd onderzoek gevonden in onze analyse.
Dit is positief voor de betrouwbaarheid van de beschikbare data. Tegelijkertijd is het totale aantal studies zeer beperkt (slechts drie), waarvan er één geen inhoudelijke veiligheidsconclusie biedt. De onafhankelijke financiering geeft vertrouwen in de objectiviteit van de conclusies, maar het kleine aantal studies betekent dat er nog veel onbekend is over de langetermijneffecten van deze kleurstof.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar beta-apo-8'-carotenal is beperkt tot slechts drie studies, waarvan er één geen inhoudelijke veiligheidsconclusie biedt. De EFSA-beoordeling uit 2014 stelt dat de stof "overwegend veilig" is bij de herziene ADI van 0,3 mg/kg per dag. Maar een eerdere EFSA-evaluatie uit 2012 laat zien dat deze ADI in de praktijk al wordt overschreden bij kinderen en bij volwassenen met een hoge consumptie. Die twee conclusies staan op gespannen voet met elkaar.
Daarnaast zijn de nierbevindingen in dierproeven een signaal dat niet genegeerd mag worden, zeker niet bij een zo beperkte hoeveelheid bewijs. Als lezer is het goed om te weten dat de veiligheidsconclusie sterk afhangt van de aanname dat je blootstelling beperkt blijft. In de praktijk is dat niet altijd het geval, vooral niet bij kinderen of bij mensen die veel bewerkte voedingsmiddelen eten.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
2014
Herziene ADI verhoogd naar 0,3 mg/kg; geen veiligheidszorg bij huidig gebruik
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 72% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
2012
ADI overschreden bij kinderen gemiddeld en volwassenen op 95e percentiel
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 68% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
World Health Organization (2011)
Alleen specificaties herzien; geen veiligheids- of toxiciteitsconclusie beschikbaar
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 27% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
