E161i - Citranaxanthine

Niet toegelaten Synthetisch

Ook bekend als: Citranaxanthin, Citranaxanthine
Komt voor in: Kippenvoer (indirect via eidooierkleur)
EU-status: Niet meer toegelaten of wordt niet meer als additief beschouwd
Dieetinfo: Synthetische stof zonder dierlijke ingrediënten. In principe geschikt voor vegetarisch, veganistisch, halal en kosher, maar dit kan per fabrikant verschillen afhankelijk van het productieproces.

Aandachtspunten

Er zijn geen onafhankelijke studies beschikbaar over de veiligheid van citranaxanthine voor menselijke consumptie. De stof is synthetisch en er bestaan natuurlijke alternatieven voor het kleuren van voedingsmiddelen. In veel landen buiten de EU wordt citranaxanthine niet als voedingskleurstof toegelaten.

Positieve bevindingen

We hebben er nog geen kunnen vinden.

Citranaxanthine (E161i) is een synthetische geel-oranje kleurstof die behoort tot de groep van xanthofylen, een type carotenoïde pigment. In tegenstelling tot veel andere carotenoïden komt citranaxanthine niet van nature voor in voedingsmiddelen. Het wordt volledig in een laboratorium geproduceerd. De stof wordt in sommige landen toegevoegd aan kippenvoer om de kleur van eidooiers intenser geel te maken. Als directe voedingskleurstof voor menselijke consumptie wordt het nauwelijks gebruikt.

In de praktijk kom je citranaxanthine zelden tegen in producten die je in de supermarkt koopt. Het gebruik is zeer beperkt en de meeste toepassingen zitten in de diervoederindustrie, waar het als toegelaten diervoederadditief wordt ingezet. Als je het al tegenkomt, is het indirect: via de kleur van eieren van kippen die voer met deze stof hebben gekregen. Citranaxanthine heeft weliswaar een E-nummer (E161i), maar staat niet op de huidige EU-lijst van toegelaten voedingskleurstoffen voor menselijke consumptie.

Wat opvalt, is dat er geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is vastgesteld voor citranaxanthine. Dat betekent dat er onvoldoende gegevens zijn om een veilige dagelijkse hoeveelheid te bepalen. Voor een synthetisch additief zonder vastgestelde ADI en zonder noemenswaardige wetenschappelijke onderbouwing is dat op zijn minst een punt van aandacht. Als je de keuze hebt, is het verstandig om producten met deze kleurstof te vermijden, zeker voor kinderen en zwangere vrouwen, bij wie extra voorzichtigheid met onvoldoende onderzochte stoffen altijd op zijn plaats is.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden geen relevante studies over citranaxanthine en hebben geen wetenschappelijk analyse kunnen maken om die reden.

Het ontbreken van wetenschappelijk onderzoek naar citranaxanthine is op zichzelf veelzeggend. Voor een synthetische kleurstof die in diervoeding wordt gebruikt, zou je verwachten dat er een degelijke wetenschappelijke basis is. Die lijkt hier te ontbreken, of in ieder geval niet publiek beschikbaar te zijn. Er is geen EFSA-herbeoordeling bekend die specifiek de veiligheid van citranaxanthine voor menselijke consumptie heeft beoordeeld op basis van recente gegevens.

Zonder studies is het onmogelijk om uitspraken te doen over mogelijke bijwerkingen, interacties of langetermijneffecten. Er is geen informatie beschikbaar over hoe het lichaam citranaxanthine opneemt, verwerkt of uitscheidt. Ook over de veiligheid bij hogere doses of bij langdurige blootstelling is niets bekend uit gepubliceerd onderzoek.

Het is belangrijk om te benoemen dat het ontbreken van studies niet automatisch betekent dat de stof gevaarlijk is. Het betekent wel dat we simpelweg niet weten of het veilig is. Bij synthetische stoffen zonder wetenschappelijke onderbouwing is een voorzichtige houding gerechtvaardigd. Natuurlijke alternatieven voor geel-oranje kleuring, zoals curcumine (E100) of bètacaroteen (E160a), zijn veel beter onderzocht en breed beschikbaar.

Bredere context

Citranaxanthine heeft weliswaar een E-nummer (E161i), maar staat niet op de huidige EU-lijst van toegelaten voedingskleurstoffen. De stof wordt voornamelijk ingezet in de diervoederindustrie, specifiek in kippenvoer om de kleur van eidooiers te versterken. In veel landen buiten de EU is citranaxanthine evenmin toegelaten als voedingskleurstof.

Er is geen ADI vastgesteld door EFSA of JECFA, wat betekent dat er onvoldoende gegevens zijn om een veilige dagelijkse inname te bepalen. Voor consumenten die bewust met voeding omgaan, is het goed om te weten dat er natuurlijke alternatieven bestaan die veel beter onderzocht zijn:

Curcumine (E100) voor gele kleuring, gewonnen uit kurkuma
Bètacaroteen (E160a) voor oranje kleuring, komt van nature voor in wortels en pompoen
Paprika-extract (E160c) voor oranje-rode kleuring

Bijwerkingen

Er zijn geen studies beschikbaar die bijwerkingen van citranaxanthine bij mensen hebben onderzocht. Door het ontbreken van onderzoek is het niet mogelijk om uitspraken te doen over mogelijke bijwerkingen of risico's.

Er zijn geen studies gevonden over citranaxanthine, waardoor er ook geen analyse van de financiering mogelijk is. Het volledig ontbreken van gepubliceerd onderzoek, zowel door de industrie als door onafhankelijke onderzoekers, is opvallend voor een goedgekeurd voedingsadditief.

Dit gebrek aan onderzoek maakt het onmogelijk om de veiligheid van citranaxanthine op basis van wetenschappelijke literatuur te beoordelen. Het roept de vraag op hoe stevig de wetenschappelijke basis was waarop de oorspronkelijke goedkeuring is gebaseerd.

Beoordeling medische literatuur

Voor citranaxanthine (E161i) is geen enkel wetenschappelijk onderzoek beschikbaar dat de veiligheid voor menselijke consumptie onderbouwt. Er is geen ADI vastgesteld, wat betekent dat er onvoldoende gegevens zijn om een veilige dagelijkse hoeveelheid te bepalen. De stof wordt in de praktijk nauwelijks direct in voedingsmiddelen gebruikt, maar kan indirect in je voeding terechtkomen via eieren van kippen die voer met citranaxanthine hebben gekregen.

Als gezondheidsbewuste consument is het goed om te weten dat er voor geel-oranje kleuring veel beter onderzochte en natuurlijke alternatieven bestaan. Het ontbreken van onderzoek is geen bewijs van gevaar, maar het is ook geen bewijs van veiligheid. Bij twijfel is het verstandig om te kiezen voor producten met beter onderzochte ingrediënten.

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 7 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.