E161j - Astaxanthine

Geen bezwaar NatuurlijkWordt rechtstreeks uit planten, dieren of schimmels gewonnen zonder chemische bewerking.
Veiligheidsscore
68.9/100
Geen bezwaar
Vergelijking
Beter dan 58%
van alle E-nummers
Herkomst
NatuurlijkWordt rechtstreeks uit planten, dieren of schimmels gewonnen zonder chemische bewerking.
Ook bekend als
Astaxanthin, Astaxanthine, E161j, Haematococcus pluvialis extract, Phaffia rhodozyma astaxanthine, Carophyll Pink, Carophyll Stay-Pink
Komt voor in
Kweekzalm, Kweekforel, Voedingssupplementen, Garnalen (kweek), Visvoeder
ADI
De ADI is 0,2 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat maximaal 14 mg per dag. Bij gangbare supplementdoseringen van 3-6 mg per dag blijf je daar ruim onder. Voor kinderen ligt dit anders: EFSA heeft berekend dat bij uitgebreid gebruik in meerdere voedselcategorieën de ADI bij zuigelingen van 4-6 maanden met meer dan 500% kan worden overschreden en bij kinderen van 10-14 jaar met circa 28%.
EU-status
Goedgekeurd
Dieetinfo
Astaxanthine uit algen of gisten is in principe geschikt voor vegetariërs en veganisten, maar het wordt vooral gebruikt in visvoeder en is daarmee indirect aanwezig in niet-vegetarische producten (kweekzalm, kweekforel). Synthetisch astaxanthine bevat geen dierlijke bestanddelen. Over halal- en kosherstatus: de natuurlijke varianten uit algen en gisten zijn doorgaans halal en kosher, maar dit kan per producent verschillen. Controleer bij twijfel het etiket of neem contact op met de fabrikant.
Aandachtspunten

Meerdere onafhankelijke EFSA-beoordelingen tonen aan dat de ADI bij kinderen en zuigelingen fors kan worden overschreden, tot meer dan 500% bij zuigelingen van 4-6 maanden. EFSA kon bij één bron (Phaffia rhodozyma) de veiligheid voor consumenten niet vaststellen wegens ontbrekende toxiciteitsdata. Synthetisch astaxanthine is chemisch anders dan natuurlijk astaxanthine, waardoor veiligheidsdata niet zonder meer uitwisselbaar zijn. Meerdere dierstudies met gunstige uitkomsten zijn (mogelijk) door de industrie gefinancierd.

Positieve bevindingen

Voor volwassenen is astaxanthine bij gangbare doseringen veilig bevonden door EFSA en meerdere onafhankelijke studies. Het is een natuurlijk pigment dat voorkomt in algen, schimmels en zeevruchten. Het merendeel van het beschikbare onderzoek (12 van 19 studies) is onafhankelijk gefinancierd. In humane studies tot 6 mg per dag zijn geen ernstige bijwerkingen gemeld.

Astaxanthine (E161j) is een natuurlijk rood-oranje pigment dat behoort tot de carotenoïden. Het komt van nature voor in bepaalde algen (zoals Haematococcus pluvialis) en gisten (zoals Phaffia rhodozyma) en is verantwoordelijk voor de kenmerkende roze kleur van zalm, garnalen, kreeft en zelfs flamingo's. Als voedingsadditief wordt het vooral gebruikt om kweekzalm en kweekforel hun vertrouwde roze kleur te geven, omdat deze vissen in gevangenschap niet het natuurlijke dieet krijgen dat hen in het wild roze kleurt. Daarnaast wordt astaxanthine steeds vaker verkocht als voedingssupplement.

Astaxanthine kan op verschillende manieren worden geproduceerd: uit algenextract, uit gistculturen of langs synthetische weg. Dat onderscheid is belangrijk, want synthetisch astaxanthine heeft een iets andere chemische structuur dan de natuurlijke variant. Veiligheidsdata van de ene bron zijn daarom niet automatisch geldig voor de andere. Je komt astaxanthine tegen in kweekvis (vooral zalm en forel), in sommige voedingssupplementen en in een beperkt aantal andere voedingsmiddelen.

Voor volwassenen is astaxanthine bij normale inname veilig bevonden door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). De vastgestelde ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is 0,2 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 14 mg per dag. Bij de gangbare doseringen in supplementen (3-6 mg per dag) blijf je daar ruim onder. Maar er is een belangrijk aandachtspunt: meerdere onafhankelijke EFSA-beoordelingen laten zien dat bij kinderen en zuigelingen de ADI fors kan worden overschreden als astaxanthine in bredere voedselcategorieën wordt toegepast. Bij zuigelingen van 4-6 maanden kan de overschrijding oplopen tot meer dan 500%. Ouders doen er daarom goed aan voorzichtig te zijn met producten die astaxanthine bevatten voor jonge kinderen.

Bij één specifieke bron van astaxanthine (uit de gist Phaffia rhodozyma) kon EFSA de veiligheid voor consumenten niet vaststellen, omdat er onvoldoende toxiciteits- en residudata beschikbaar waren. Dat betekent niet dat het per definitie onveilig is, maar wel dat er onbeantwoorde vragen zijn. Als je bewust met je voeding omgaat, is het goed om te weten dat niet alle bronnen van astaxanthine gelijk zijn beoordeeld.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 19 relevante studies over astaxanthine die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één industrie-gefinancierd, 2 mogelijk industrie-gefinancierd, zijn er 12 onafhankelijk gefinancierd en bij 4 studies was de financieringsbron onbekend.

Het meest opvallende en consistente signaal komt uit meerdere onafhankelijke EFSA-beoordelingen (uit 2020, 2025 en eerdere jaren). Deze concluderen steeds dat astaxanthine voor volwassenen veilig is bij de gangbare doseringen, maar dat de ADI bij kinderen en adolescenten aanzienlijk wordt overschreden wanneer astaxanthine in meerdere voedselcategorieën wordt toegestaan. De meest recente EFSA-opinies uit 2025 bevestigen dit beeld opnieuw. Bij zuigelingen kan de blootstelling oplopen tot meer dan vijf keer de ADI. Dit is een serieus veiligheidssignaal dat door drie onafhankelijke EFSA-panels consistent is vastgesteld.

Dierstudies laten over het algemeen een gunstig veiligheidsprofiel zien, met geen schadelijke effecten bij doseringen tot 750-1000 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat klinkt geruststellend, maar er zijn kanttekeningen. Twee van deze studies zijn mogelijk door de industrie gefinancierd en één is uitgevoerd door BASF, een producent van synthetisch astaxanthine. De hoge NOAEL-waarden (het niveau waarop geen schadelijke effecten worden gezien) uit deze studies contrasteren met de relatief lage ADI die EFSA hanteert. Dat verschil komt doordat EFSA ruime veiligheidsmarges toepast, maar het onderstreept ook dat de ADI bewust laag is gehouden, juist om kwetsbare groepen te beschermen.

Een brede review uit 2019 claimt dat 87 humane studies geen veiligheidsproblemen lieten zien bij natuurlijk astaxanthine. Die conclusie klinkt overtuigend, maar de bewijskracht van deze review is laag en er wordt geen onderscheid gemaakt naar kwetsbare groepen zoals kinderen. Dat is een belangrijke beperking, want juist de EFSA-opinies met hogere bewijskracht wijzen op problemen bij kinderen. Een kleinere RCT bij gezonde volwassenen vond geen schadelijke effecten bij 4 mg per dag gedurende 12 weken, en een systematische review over huidgezondheid rapporteerde geen ernstige bijwerkingen bij 3-6 mg per dag. Deze resultaten zijn geruststellend voor volwassenen, maar zeggen weinig over langdurig gebruik of gebruik bij kinderen.

Een apart punt van zorg is de EFSA-beoordeling uit 2022 over astaxanthine uit Phaffia rhodozyma. Het FEEDAP-panel kon de veiligheid voor consumenten niet vaststellen omdat er onvoldoende toxiciteits- en residudata waren aangeleverd. Dit betekent dat niet alle bronnen van astaxanthine dezelfde veiligheidsstatus hebben. Synthetisch astaxanthine verschilt bovendien chemisch van de natuurlijke variant, waardoor veiligheidsgegevens niet zonder meer uitwisselbaar zijn tussen verschillende productiemethoden.

Bredere context

Regelgeving en aandachtspunten

Astaxanthine (E161j) is in de EU goedgekeurd als kleurstof en wordt daarnaast als novel food (nieuw voedingsmiddel) toegestaan in voedingssupplementen. De EFSA heeft een ADI vastgesteld van 0,2 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. In de praktijk wordt astaxanthine vooral gebruikt in visvoeder om kweekzalm en kweekforel hun roze kleur te geven. Het komt niet typisch voor in ultrabewerkte producten zoals chips of frisdrank.

Het belangrijkste aandachtspunt betreft kinderen en zuigelingen. Meerdere onafhankelijke EFSA-beoordelingen tonen aan dat wanneer astaxanthine in bredere voedselcategorieën zou worden toegelaten (zoals zuivelanalogen of vruchtensappen), de blootstelling bij jonge kinderen de ADI fors kan overschrijden. Bij zuigelingen van 4-6 maanden is een overschrijding tot meer dan 500% berekend, en bij kinderen van 10-14 jaar tot 28%. Ouders wordt aangeraden voorzichtig te zijn met producten die astaxanthine bevatten voor jonge kinderen.

  • EU-status: goedgekeurd als kleurstof (E161j) en als novel food in supplementen
  • ADI: 0,2 mg/kg lichaamsgewicht/dag (EFSA)
  • Kinderwaarschuwing: ADI-overschrijding tot meer dan 500% bij zuigelingen mogelijk bij uitgebreid gebruik
  • Niet alle bronnen zijn gelijk beoordeeld: bij Phaffia rhodozyma kon EFSA de consumentenveiligheid niet vaststellen
  • Synthetisch en natuurlijk astaxanthine zijn chemisch niet identiek

Bijwerkingen

Bij volwassenen zijn in humane studies bij doseringen van 3-6 mg per dag geen ernstige bijwerkingen gemeld. Er zijn geen specifieke klachten gerapporteerd in de beschikbare klinische studies. Het voornaamste risico betreft niet zozeer bijwerkingen, maar de mogelijke overschrijding van de ADI bij kinderen en zuigelingen wanneer astaxanthine in meerdere voedingsmiddelen wordt toegepast.

Financiering van het onderzoek

12
2
4
Onafhankelijk (12) Industrie (1) Mogelijk industrie (2) Onbekend (4)

Van de 19 meegenomen studies zijn er 12 onafhankelijk gefinancierd, voornamelijk door EFSA en Europese universiteiten. Eén studie is duidelijk door de industrie gefinancierd (uitgevoerd door BASF, een producent van synthetisch astaxanthine) en twee studies zijn mogelijk door de industrie gefinancierd vanwege hun affiliatie met bedrijven. Bij vier studies was de financieringsbron onbekend. Het is positief dat het merendeel van het onderzoek onafhankelijk is, wat het totaalbeeld betrouwbaarder maakt.

Wel valt op dat de dierstudies die hoge veiligheidsniveaus rapporteren (NOAEL-waarden van 750-1000 mg/kg/dag) juist afkomstig zijn uit de (mogelijk) industrie-gefinancierde hoek. De onafhankelijke EFSA-beoordelingen zijn kritischer en wijzen op concrete risico's voor kinderen. Dit patroon verdient aandacht: de meest geruststellende resultaten komen deels uit studies met een mogelijke belangenverstrengeling, terwijl de onafhankelijke evaluaties juist de nuances en beperkingen benoemen.

Beoordeling medische literatuur

Het onderzoek naar astaxanthine laat een duidelijk tweeledig beeld zien. Voor volwassenen is het veiligheidsprofiel goed onderbouwd door meerdere onafhankelijke EFSA-beoordelingen en humane studies. Maar voor kinderen en zuigelingen zijn er serieuze zorgen: drie onafhankelijke EFSA-panels hebben consistent vastgesteld dat de ADI bij deze groepen fors kan worden overschreden.

Daarnaast is het goed om te weten dat de meest geruststellende dierstudies (met hoge veiligheidsniveaus) deels afkomstig zijn van onderzoekers met banden met de industrie. Een brede review die 87 humane studies zonder problemen claimt, maakt geen onderscheid naar kwetsbare groepen en heeft een lage bewijskracht. Tot slot zijn niet alle bronnen van astaxanthine gelijk beoordeeld: bij de gist Phaffia rhodozyma kon EFSA de consumentenveiligheid niet vaststellen, en synthetisch astaxanthine verschilt chemisch van de natuurlijke variant. Als je astaxanthine gebruikt als supplement, is dat voor volwassenen bij normale doseringen geen probleem. Maar wees voorzichtig met producten die astaxanthine bevatten voor jonge kinderen.

Let op bij kinderen: Meerdere EFSA-beoordelingen tonen aan dat de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) van astaxanthine bij kinderen en zuigelingen fors kan worden overschreden, tot meer dan 500% bij zuigelingen van 4-6 maanden. Ouders wordt aangeraden voorzichtig te zijn met producten die astaxanthine bevatten voor jonge kinderen.

Onderzochte studies

Studie Type Conclusie Bewijskracht Financiering
EFSA et al. (2025)
Veilig voor volwassenen, maar ADI-overschrijding bij kinderen en adolescenten
EFSA/WHO-evaluatie Gemengd
93%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
Turck et al. (2023)
EFSA concludeert: astaxanthine oleoresin veilig bij voorgestelde specificaties
EFSA/WHO-evaluatie Veilig
89%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
EFSA et al. (2022)
EFSA kon veiligheid voor consument niet vaststellen wegens ontbrekende data
EFSA/WHO-evaluatie Schadelijk
87%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
Sratongfaeng, C. (2023)
RCT: geen schadelijke effecten bij 4 mg/dag astaxanthine gedurende 12 weken
RCT Overwegend veilig
68%
Onbekend
Abd-Elkareem et al. (2025)
Astaxanthine beschermt ratten tegen acrylonitrile-geïnduceerde oxidatieve schade
Dierstudie Overwegend veilig
41%
Onbekend
EFSA et al. (2025)
Veilig voor volwassenen, maar ADI-overschrijding bij kinderen en adolescenten
EFSA/WHO-evaluatie Gemengd
37%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
Samuel et al. (2022)
13-weken dierstudie: geen schadelijke effecten bij alle geteste doseringen
Dierstudie Veilig
35%
Onbekend
Tseng et al. (2020)
Geen toxische effecten bij zebravis en rat na 4 weken
Dierstudie Veilig
33%
Onbekend
Ng et al. (2021)
Geen ernstige bijwerkingen bij 3-6 mg/dag; beperkte studiepopulatie
Systematisch review Overwegend veilig
25%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij University of Essex (United Kingdom)
Lin et al. (2017)
Geen schadelijke effecten bij ratten tot 750 mg/kg/dag NOAEL
Dierstudie Veilig
24%
Mogelijk industrie
Auteur werkzaam bij Level Biotechnology Inc. (Taiwan)
Katsumata et al. (2014)
Geen schadelijke effecten bij ratten tot 1000 mg/kg/dag gedurende 13 weken
Dierstudie Veilig
22%
Mogelijk industrie
Auteur werkzaam bij ENEOS Corporation (Japan)
EFSA et al. (2020)
Veilig voor volwassenen, maar ADI fors overschreden bij kinderen en zuigelingen
EFSA/WHO-evaluatie Gemengd
17%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
EFSA et al. (2019)
Consumentenveiligheid bevestigd; ADI verhoogd; inhalatierisico onbekend
EFSA/WHO-evaluatie Overwegend veilig
16%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
Buesen et al. (2015)
Geen schadelijke effecten bij ratten tot 920 mg/kg lichaamsgewicht/dag
Dierstudie Veilig
13%
Industrie
2014
Veilig voor consument bij maximaal toegestane niveaus in zalm
EFSA/WHO-evaluatie Overwegend veilig
7%
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
2014
Veilig voor consumenten via vis; ADI vastgesteld op basis van levereffecten
EFSA/WHO-evaluatie Overwegend veilig
4%
Onafhankelijk
Gefinancierd door european food safety authority
Brendler, T., Williamson, E. M. (2019)
87 humane studies tonen geen veiligheidsproblemen bij natuurlijk astaxanthine
Review Veilig
2%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij University of Reading (United Kingdom)
Karpiński et al. (2021)
Review focust op antimicrobiële werking, niet op veiligheidsbeoordeling consumptie
Review
0%
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Poznan University of Medical Sciences (Poland)
Ávila-Román et al. (2021)
Review beschrijft alleen achtergrond, geen concrete veiligheidsresultaten
Review
0%
Onafhankelijk
The authors declare no conflict of interest.

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.