E170 - Calciumcarbonaat

Geen bezwaar Mineraal

Ook bekend als: Calciumcarbonaat, Kalk, Krijt, Calcium carbonate, CaCO3, Chalk, Limestone, E170(i) Calciumcarbonaat, E170(ii) Calciumwaterstofcarbonaat
Komt voor in: Kaas, Brood, Snoep, Zuivelproducten, Ingeblikt fruit, Calciumsupplementen, Gebak, Kruiden, Biologische producten
ADI: Er is geen numerieke ADI vastgesteld door EFSA. Dit is de hoogste veiligheidscategorie: het betekent dat calciumcarbonaat zo weinig risico oplevert dat een maximale dagelijkse limiet niet nodig wordt geacht. De blootstelling via voeding blijft volgens EFSA ruim onder veilige grenzen. Wel geldt voor calciumsupplementen een bovengrens van 2500 mg calcium per dag voor volwassenen, maar dat betreft de totale calciuminname en niet specifiek E170 als voedingsadditief.
EU-status: Goedgekeurd
Dieetinfo: Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Calciumcarbonaat is van minerale oorsprong en bevat geen dierlijke bestanddelen.

Aandachtspunten

EFSA wijst op mogelijke aluminiumverontreiniging in calciumcarbonaat, wat vooral voor zuigelingen en jonge kinderen zorgwekkend kan zijn. De nanovorm van calciumcarbonaat is niet goedgekeurd voor zuigelingenvoeding en zure voedingsmiddelen. Mensen met nierfunctiestoornissen kunnen calcium minder goed uitscheiden en lopen meer risico bij hoge inname.

Positieve bevindingen

EFSA heeft geen numerieke ADI vastgesteld, wat de hoogste veiligheidscategorie is. Calciumcarbonaat is van natuurlijke minerale oorsprong en wordt al eeuwenlang gebruikt. Alle meegenomen studies zijn onafhankelijk of met onbekende financiering; er is geen aanwijzing voor industriële beïnvloeding van het onderzoek.

Calciumcarbonaat, beter bekend als krijt of kalk, is een stof van natuurlijke minerale oorsprong. Het wordt gewonnen uit kalksteenafzettingen of krijt en is daarmee een van de meest 'natuurlijke' voedingsadditieven die je kunt tegenkomen. Als E170 wordt het gebruikt als witte kleurstof, zuurteregelaar, antiklontermiddel, verstevigingsmiddel, meelverbeteraar en stabilisator. Je vindt het in een breed scala aan producten: van kaas, brood en snoep tot zuivelproducten, ingeblikt fruit en calciumsupplementen. Het mag ook in biologische producten worden gebruikt, maar dan niet als kleurstof of om extra calcium toe te voegen.

Qua veiligheid is het beeld overwegend positief. EFSA heeft geen numerieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor calciumcarbonaat. Dat klinkt misschien zorgwekkend, maar het is juist het tegenovergestelde: het betekent dat de stof zo weinig risico oplevert dat een maximale dagelijkse limiet niet nodig wordt geacht. De blootstelling via voeding blijft volgens EFSA ruim onder veilige grenzen.

Toch zijn er een paar aandachtspunten. EFSA heeft gewezen op mogelijke aluminiumverontreiniging die tijdens het productieproces in calciumcarbonaat terecht kan komen. Dit is vooral relevant voor zuigelingen en jonge kinderen, bij wie de zuiverheid van E170 extra aandacht verdient. Daarnaast is de nanovorm van calciumcarbonaat niet goedgekeurd voor zuigelingenvoeding. Voor de meeste mensen en bij normaal gebruik als voedingsadditief zijn er geen bijwerkingen bekend. Mensen met nierfunctiestoornissen moeten wel opletten, omdat zij calcium minder goed uitscheiden en daardoor gevoeliger zijn voor een hoge calciuminname.

Omdat calciumcarbonaat in zoveel verschillende productcategorieën wordt gebruikt, kan de totale calciuminname via voeding oplopen. Maar ook hier geldt: EFSA beschouwt de blootstelling via voedingsadditieven als veilig. Het is goed om te weten dat hoge doses calciumsupplementen (boven 1000-1500 mg per dag) in verband worden gebracht met nierstenen en mogelijk hart- en vaatrisico, maar dat betreft supplementgebruik en niet de veel lagere hoeveelheden die je via E170 in voeding binnenkrijgt.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 9 relevante studies over calciumcarbonaat als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 8 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 6 onafhankelijk gefinancierd en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend.

De belangrijkste bron is de EFSA-herbeoordeling uit 2023, die calciumcarbonaat als voedingsadditief opnieuw onder de loep nam, inclusief het gebruik in voeding voor zuigelingen jonger dan 16 weken. De conclusie was dat calciumcarbonaat zelf veilig is, maar dat aluminiumverontreiniging in het productieproces een punt van zorg vormt. Dit is een belangrijk onderscheid: het gaat niet om de stof zelf, maar om onzuiverheden die erin terecht kunnen komen. EFSA beveelt aan dat fabrikanten de zuiverheid van E170 goed bewaken, vooral bij producten voor jonge kinderen.

Twee andere EFSA-beoordelingen uit 2022 gingen over nano precipitated calcium carbonate, een specifieke nanovorm bedoeld voor gebruik in plastic voedselverpakkingen. Bij één van deze nanovormen (de vetzuurgecoate variant) kon EFSA de veiligheid niet bevestigen. De andere nanovorm werd veilig bevonden voor de meeste toepassingen, maar niet voor zuigelingenvoeding en zure voedingsmiddelen. Het is belangrijk om te begrijpen dat dit een andere toepassing betreft dan het gangbare E170 als voedingsadditief. Deze nanovariant is gecoat met vetzuren en bedoeld voor verpakkingsmateriaal, niet voor directe toevoeging aan voedsel.

De dierstudies in de analyse laten een geruststellend beeld zien. Een 90-dagen toxiciteitsstudie bij ratten vond geen schadelijke effecten bij doseringen tot 1000 mg/kg lichaamsgewicht per dag, zelfs niet bij nanocalciumcarbonaat. Twee andere dierstudies onderzochten het effect van calciumcarbonaat op darmlaesies die door vlees of chemische stoffen worden veroorzaakt. In beide gevallen bleek calciumcarbonaat een beschermend effect te hebben: het verminderde de vorming van preneoplastische laesies in de darm van ratten. Een blootstellingsstudie uit 2021 keek naar elementaire onzuiverheden in calciumcarbonaatpreparaten voor kinderen. Hierbij werden potentiële verontreinigingen gevonden, maar dit betrof farmaceutische preparaten en niet het voedingsadditief E170 zelf.

Al met al is er brede wetenschappelijke consensus dat calciumcarbonaat als voedingsadditief veilig is bij normaal gebruik. De zorgen die er zijn, richten zich op verontreinigingen in het productieproces en op specifieke nanovormen die niet als voedingsadditief worden gebruikt. De eerdere EFSA-herbeoordeling uit 2011 concludeerde al dat de blootstelling via voeding ruim onder de veiligheidsgrens ligt, en de recentere evaluatie uit 2023 bevestigt dit beeld.

Bredere context

Regelgeving en bijzonderheden

Calciumcarbonaat (E170) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie en wordt ook door de FDA in de Verenigde Staten als veilig beschouwd. EFSA heeft geen numerieke ADI vastgesteld, wat de hoogste veiligheidscategorie is: de stof wordt zo veilig geacht dat een dagelijkse limiet niet nodig is. Calciumcarbonaat heeft geen IARC-classificatie en wordt niet als kankerverwekkend beschouwd. Het additief is van minerale oorsprong en mag ook in biologische producten worden gebruikt, zij het met beperkingen (niet als kleurstof en niet om calcium toe te voegen).

Voor ouders van jonge kinderen is het goed om te weten dat EFSA specifiek heeft gewezen op mogelijke aluminiumverontreiniging in calciumcarbonaat, wat met name voor zuigelingen en jonge kinderen zorgwekkend kan zijn. De nanovorm van calciumcarbonaat is niet goedgekeurd voor zuigelingenvoeding. Bij producten die specifiek voor jonge kinderen bedoeld zijn, verdient de zuiverheid van E170 extra aandacht.

Goedgekeurd in de EU, VS en wereldwijd als veilig voedingsadditief
Geen numerieke ADI nodig volgens EFSA (hoogste veiligheidscategorie)
Geen IARC-classificatie (niet kankerverwekkend)
Aandachtspunt: aluminiumverontreiniging in het productieproces, vooral relevant voor zuigelingen
Nanovorm niet goedgekeurd voor zuigelingenvoeding en zure voedingsmiddelen
Mensen met nierfunctiestoornissen moeten opletten bij hoge calciuminname

Bijwerkingen

Bij normaal gebruik als voedingsadditief zijn geen bijwerkingen bekend. Wel kan bij zeer hoge inname via supplementen (boven 1000-1500 mg calcium per dag) het risico op nierstenen toenemen. Mensen met nierfunctiestoornissen kunnen calcium minder goed uitscheiden en zijn gevoeliger voor een te hoge calciuminname. EFSA wijst daarnaast op mogelijke aluminiumverontreiniging in het productieproces, wat vooral voor zuigelingen en jonge kinderen een aandachtspunt is.

Financiering van het onderzoek

Onafhankelijk (6) Industrie (0) Mogelijk industrie (0) Onbekend (2)

Van de 8 meegenomen studies zijn er 6 onafhankelijk gefinancierd en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen studies gevonden die door de industrie zijn gefinancierd. Dit is een opvallend positief beeld: het betekent dat de conclusies over de veiligheid van calciumcarbonaat niet worden vertekend door commerciële belangen. De vier EFSA-beoordelingen zijn uitgevoerd door onafhankelijke wetenschappelijke panels, en de dierstudies zijn afkomstig van universiteiten en onderzoeksinstituten.

Het ontbreken van industriefinanciering geeft extra vertrouwen in de betrouwbaarheid van de beschikbare data. Bij veel andere voedingsadditieven zien we dat een deel van het onderzoek door producenten wordt betaald, wat vragen kan oproepen over mogelijke belangenverstrengeling. Bij calciumcarbonaat speelt dat niet.

Beoordeling medische literatuur

Bij het lezen van het onderzoek naar calciumcarbonaat is het goed om een paar dingen in het achterhoofd te houden. Twee van de meegenomen EFSA-studies gaan over een specifieke nanovorm van calciumcarbonaat die bedoeld is voor voedselverpakkingen, niet over het gangbare E170 dat je in voedsel aantreft. De negatieve signalen uit die studies zijn dus niet direct van toepassing op het voedingsadditief zelf. Hetzelfde geldt voor een studie over onzuiverheden in farmaceutische calciumcarbonaatpreparaten voor kinderen: die gaat over medicijnen, niet over E170 in voeding.

De zorgen over aluminiumverontreiniging zijn reëel, maar betreffen het productieproces en niet de stof zelf. Voor de meeste consumenten is calciumcarbonaat als voedingsadditief veilig. De aandachtspunten gelden vooral voor zuigelingen, jonge kinderen en mensen met nierproblemen.

Let op bij kinderen: EFSA wijst op mogelijke aluminiumverontreiniging in calciumcarbonaat (E170), wat met name voor zuigelingen en jonge kinderen zorgwekkend kan zijn. Daarnaast is de nanovorm niet goedgekeurd voor zuigelingenvoeding. Bij producten specifiek voor jonge kinderen verdient de zuiverheid van E170 extra aandacht.

Onderzochte studies

Studie	Type	Conclusie	Bewijskracht	Financiering
Re-evaluation of calcium carbonate (E 170) as a food additive in foods for infants below 16 weeks of age and follow-up of its re-evaluation as food additive for uses in foods for all population groups EFSA et al. (2023) Calciumcarbonaat zelf veilig, maar aluminiumverontreiniging is zorgwekkend EFSA-herbeoordeling uit 2023 van calciumcarbonaat als voedingsadditief, inclusief gebruik bij zuigelingen jonger dan 16 weken. De conclusie was dat calciumcarbonaat zelf veilig is, maar dat aluminiumverontreiniging in het productieproces een punt van zorg vormt, vooral voor jonge kinderen.	EFSA/WHO-evaluatie	Gemengd	89%	Onafhankelijk Gefinancierd door efsa
Safety assessment of the substance fatty acid‐coated nano precipitated calcium carbonate for use in plastic food contact materials Lambré et al. (2022) EFSA kon veiligheid niet bevestigen; nanopartikelrisico's onbekend EFSA-beoordeling van een specifieke nanovorm van calciumcarbonaat (gecoat met vetzuren) voor gebruik in plastic voedselverpakkingen. EFSA kon de veiligheid niet bevestigen vanwege onbekende risico's van nanopartikels. Dit betreft verpakkingsmateriaal, niet het gangbare voedingsadditief E170.	EFSA/WHO-evaluatie	Schadelijk	87%	Onafhankelijk Gefinancierd door efsa
Safety assessment of the substance nano precipitated calcium ... EFSA Panel on Food Contact Materials et al. (2022) Veilig behalve voor zuigelingenvoeding en zure voedingsmiddelen EFSA-beoordeling van nano precipitated calcium carbonate voor voedselverpakkingen. De conclusie was dat deze nanovorm veilig is voor de meeste toepassingen, maar niet voor zuigelingenvoeding en zure voedingsmiddelen. Dit betreft een specifieke nanovariant, niet het gangbare E170.	EFSA/WHO-evaluatie	Gemengd	87%	Onafhankelijk Gefinancierd door efsa
Scientific Opinion on re‐evaluation of calcium carbonate (E 170) as ... 2011 EFSA: calciumcarbonaat veilig, blootstelling onder veiligheidsgrens De oorspronkelijke EFSA-herbeoordeling van calciumcarbonaat uit 2011. De conclusie was dat E170 veilig is als voedingsadditief en dat de blootstelling via voeding ruim onder de veiligheidsgrens ligt. Er werd geen numerieke ADI vastgesteld omdat dat niet nodig werd geacht.	EFSA/WHO-evaluatie	Veilig	67%	Onafhankelijk EFSA (European Food Safety Authority) — onafhankelijke EU-voedselveiligheidsautoriteit
Elemental Impurities in Pediatric Calcium Carbonate Preparations ... 2021 Elementaire onzuiverheden in CaCO3-preparaten vormen potentieel risico voor kinderen Studie naar elementaire onzuiverheden (zoals zware metalen) in calciumcarbonaatpreparaten die bedoeld zijn voor kinderen. Er werden potentiële verontreinigingen gevonden die een risico kunnen vormen. Het betrof farmaceutische preparaten, niet het voedingsadditief E170 zelf.	Blootstellingsstudie	Gemengd	41%	Onbekend
Physicochemical analysis and repeated-dose 90-days oral toxicity study of nanocalcium carbonate in Sprague-Dawley rats Sung et al. (2015) Geen toxiciteit bij 1000 mg/kg/dag; NOAEL mogelijk hoger Een 90-dagen toxiciteitsstudie bij ratten met nanocalciumcarbonaat. Er werden geen schadelijke effecten gevonden bij doseringen tot 1000 mg/kg lichaamsgewicht per dag. De onderzoekers concludeerden dat de NOAEL (het niveau zonder waarneembaar schadelijk effect) mogelijk nog hoger ligt.	Dierstudie	Veilig	39%	Onafhankelijk Auteur werkzaam bij Seoul National University (South Korea)
Calcium inhibits promotion by hot dog of 1,2‐dimethylhydrazine ... Santarelli et al. (2013) Calciumcarbonaat vermindert significant vleesgeïnduceerde colonlaesies in ratten Dierstudie die onderzocht of calcium de schadelijke effecten van bewerkt vlees op de darm kan tegengaan. Calciumcarbonaat verminderde significant de vorming van darmlaesies bij ratten die hotdogs kregen. De stof bleek een beschermend effect te hebben.	Dierstudie	Overwegend veilig	37%	Onafhankelijk Gefinancierd door NCI NIH HHS, NCI NIH HHS
Calcium carbonate suppresses haem toxicity markers without ... Allam et al. (2011) Calciumcarbonaat bevordert geen preneoplastische laesies in ratten	Dierstudie	Veilig	26%	Onbekend

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.