E175 - Goud
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 30% en slechter dan 70% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Eetbaar bladgoud, Eetbaar goud, CI 77480, Gold, Aurum, Bladgoud
- Komt voor in
- Pralines, Luxe chocolade, Taartdecoraties, Likeuren (bijv. Goldwasser), Patisserie, Cocktails, Zoetwaren
- ADI
- Er is geen ADI vastgesteld voor E175. EFSA heeft in 2016 geconcludeerd dat er onvoldoende toxicologische data beschikbaar zijn om een veilige dagelijkse inname te bepalen. Dit betekent niet dat goud bewezen onveilig is, maar dat de veiligheid niet volledig kon worden beoordeeld. In de praktijk is de blootstelling via voeding zeer laag en incidenteel.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle religies (halal en kosher), vegetariërs en veganisten. Goud is een mineraal en bevat geen dierlijke bestanddelen.
EFSA kon geen volledige risicobeoordeling uitvoeren wegens ontbrekende toxiciteitsdata en heeft geen ADI vastgesteld. Goud-nanodeeltjes kunnen zich bij hogere doses ophopen in organen. In laboratoriumonderzoek is aangetoond dat goud-nanodeeltjes darmcellen kunnen beschadigen. Allergische reacties op goud zijn beschreven, ook bij orale inname.
De blootstelling via voeding is doorgaans zeer laag en incidenteel, omdat goud vrijwel uitsluitend als decoratie wordt gebruikt. Goud is onoplosbaar en wordt grotendeels onveranderd uitgescheiden. Geen van de studies is door de industrie gefinancierd.
E175, beter bekend als eetbaar goud, is een kleurstof van minerale oorsprong. Het is letterlijk echt goud, fijn gemalen tot bladgoud of poeder, dat als luxueuze decoratie wordt gebruikt op voedingsmiddelen. Het heeft geen smaak, geen geur en geen conserverende werking. Het dient puur als visueel effect. Je komt het tegen op pralines, luxe chocolade, taartdecoraties, in speciale likeuren zoals Danziger Goldwasser en soms in patisserie of cocktails. Het gebruik is zeldzaam en bijna altijd decoratief.
Wat opvalt aan E175 is dat EFSA, de Europese autoriteit voor voedselveiligheid, geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) heeft kunnen vaststellen. Dat komt niet doordat goud bewezen veilig is, maar doordat er simpelweg te weinig toxicologische gegevens beschikbaar zijn om een volledige risicobeoordeling uit te voeren. Dat is een belangrijk verschil. Het ontbreken van een ADI betekent in dit geval dus onzekerheid, niet veiligheid.
Goud wordt grotendeels onveranderd uitgescheiden via het maag-darmkanaal, wat het praktische risico bij incidenteel gebruik beperkt. Toch zijn er zorgen. Dierproeven laten zien dat goud-nanodeeltjes zich bij hogere doses kunnen ophopen in organen. Daarnaast zijn allergische reacties op goud beschreven, ook bij orale inname. Er zijn geen specifieke studies bij kinderen beschikbaar, maar gezien de orgaanaccumulatie bij hogere doses en het ontbreken van een ADI is extra voorzichtigheid bij kinderen gerechtvaardigd. Hun lagere lichaamsgewicht maakt hen gevoeliger voor relatief hogere blootstelling.
Omdat goud geen enkele functionele rol speelt in voeding en puur decoratief is, kun je je afvragen of het als voedingsadditief nodig is. De blootstelling is in de praktijk zeer laag en incidenteel, maar het gebrek aan basisdata is opvallend voor een stof die officieel is toegelaten in de EU.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 5 relevante studies over goud die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste bron is de EFSA-herbeoordeling uit 2016. Daarin concludeerde EFSA dat er onvoldoende toxicologische data beschikbaar zijn om een volledige risicobeoordeling voor E175 uit te voeren. EFSA merkte op dat goud een lage oplosbaarheid heeft, wat de opname in het lichaam beperkt, maar benadrukte dat dit een pragmatische aanname is en geen bewijs van veiligheid. Er werd geen ADI vastgesteld. Dit is het meest gezaghebbende document in de dataset en het heeft de hoogste bewijskracht.
Een dierstudie uit 2022 onderzocht de verdeling en toxiciteit van goud-nanodeeltjes bij muizen. Bij lage doses werden geen duidelijke schadelijke effecten gevonden. Bij hogere doses stapelde goud zich op in organen. De grens tussen veilig en schadelijk bleek dosisafhankelijk, maar is niet scherp afgebakend. Een laboratoriumstudie uit 2023 toonde aan dat goud-nanodeeltjes in combinatie met glutenpeptiden de autofagie (een cellulair opruimproces) blokkeerden en darmcellen beschadigden. Dit is een in-vitro bevinding die niet direct vertaalbaar is naar de menselijke situatie, maar het laat zien dat de nanopartikelvorm van goud andere eigenschappen kan hebben dan bulk elementair goud.
Een review uit 2004 beschreef dat goud allergische reacties en weefselschade kan veroorzaken bij consumptie en blootstelling. Dit betrof deels ook niet-voedingsgerelateerde blootstelling, maar allergische reacties op goud zijn relevant voor mensen met een bekende goudgevoeligheid. Een dierstudie uit 2024 onderzocht een Ayurvedisch preparaat met goud (Suvarnaparpati) en vond geen dosisafhankelijke toxiciteit. Deze studie betreft een specifieke formulering die niet direct vergelijkbaar is met E175 als voedingsadditief.
Wat opvalt is dat er geen enkele humane studie in de dataset zit. Alle conclusies berusten op dierproeven, laboratoriumonderzoek en een review. De bewijskracht is daarmee beperkt. Er is geen industriegefinancierd onderzoek gevonden, wat positief is voor de onafhankelijkheid van de beschikbare data. Tegelijkertijd is de totale hoeveelheid onderzoek klein voor een toegelaten voedingsadditief.
Bredere context
Regelgeving en status
Goud (E175) is goedgekeurd als voedingskleurstof in de EU, maar EFSA heeft bij de herbeoordeling in 2016 geen ADI kunnen vaststellen wegens gebrek aan toxicologische basisdata. Dit is een uitzonderlijke situatie voor een toegelaten additief. EFSA heeft de producenten opgeroepen om aanvullende gegevens aan te leveren. In de praktijk wordt E175 vrijwel uitsluitend gebruikt als decoratief middel in luxe producten, waardoor de daadwerkelijke blootstelling zeer laag is.
Aandachtspunten voor specifieke groepen
- Er zijn geen specifieke kinderstudies beschikbaar. Gezien de orgaanaccumulatie bij hogere doses en het ontbreken van een ADI is extra voorzichtigheid bij kinderen gerechtvaardigd.
- Mensen met een bekende allergie voor goud (bijvoorbeeld door sieraden of tandheelkundige materialen) lopen mogelijk extra risico bij orale inname.
- De nanopartikelvorm van goud kan andere toxicologische eigenschappen hebben dan grotere gouddeeltjes. Niet alle eetbaar goud op de markt is gelijk qua deeltjesgrootte.
Bijwerkingen
Bij normaal incidenteel gebruik als voedingsdecoratie zijn geen bijwerkingen bekend. Uit dierproeven blijkt dat goud-nanodeeltjes zich bij hogere doses kunnen ophopen in organen. Allergische reacties op goud zijn beschreven, ook bij orale inname, vooral bij mensen met een bestaande goudgevoeligheid.
Financiering van het onderzoek
Van de 5 meegenomen studies zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd (waaronder de EFSA-herbeoordeling) en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend. Er is geen enkele studie gevonden die door de voedingsindustrie is gefinancierd. Dat is positief voor de onafhankelijkheid van de beschikbare data.
Tegelijkertijd is het totale aantal studies opvallend klein voor een stof die als voedingsadditief is toegelaten. Het ontbreken van industriegefinancierd onderzoek kan er ook op wijzen dat er weinig commercieel belang is bij het onderbouwen van de veiligheid van E175, wat past bij het zeer beperkte gebruik van goud in voeding. De bewijsbasis blijft daarmee mager.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar goud als voedingsadditief is beperkt. Er zijn slechts 5 studies beschikbaar en geen daarvan is uitgevoerd bij mensen. De EFSA-herbeoordeling uit 2016 is het meest gezaghebbende document, maar concludeert juist dat er te weinig data zijn voor een volledige risicobeoordeling. Een studie over een Ayurvedisch goudpreparaat wordt soms aangehaald als bewijs van veiligheid, maar betreft een andere formulering dan E175. De opmerking dat goud slecht oplosbaar is en grotendeels wordt uitgescheiden, is een pragmatische aanname, geen hard bewijs van veiligheid. Houd er rekening mee dat alle beschikbare data afkomstig zijn uit dierproeven en laboratoriumonderzoek, en dat de vertaling naar de menselijke situatie onzeker blijft.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
2016
EFSA kon geen risicobeoordeling uitvoeren wegens ontbrekende toxiciteitsdata
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 76% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Aljohani et al. (2022)
Lage dosis goud-nanodeeltjes veilig; hoge dosis stapelt op in organen
|
Dierstudie | Gemengd | 48% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Taibah University (Saudi Arabia)
|
|
M. et al. (2024)
Geen dosisafhankelijke toxiciteit gevonden; als veilig beschouwd voor consumptie
|
Dierstudie | Veilig | 38% | Onbekend |
|
Mancuso et al. (2023)
Goud-nanopartikels met gliadine blokkeren autofagie en beschadigen darmcellen
|
In vitro | Schadelijk | 33% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door University of Milano Bicocca, CIHR, CIHR, Canadian Institute of Heath Research, Canadian Institute of Heath Research
|
|
Eisler, Ronald (2004)
Goud veroorzaakt allergische reacties en weefselschade bij consumptie en blootstelling
|
Review | Schadelijk | 28% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
