E228 - Kaliumwaterstofsulfiet
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 16% en slechter dan 84% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Kaliumbisulfiet, Potassium bisulfite, Potassium hydrogen sulfite, Kaliumwaterstofsulfiet, E 228, Potassium bisulphite
- Komt voor in
- Wijn, Gedroogd fruit, Jams, Fruitproducten, Aardappelproducten, Groenteconserven, Zoetzuurproducten, Schaaldieren
- ADI
- De ADI was vastgesteld op 0,70 mg SO₂ per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg zou dat maximaal 49 mg SO₂ per dag zijn. EFSA heeft deze ADI in 2022 ingetrokken omdat de blootstelling bij vrijwel alle bevolkingsgroepen deze grenswaarde overschrijdt en de veiligheidsmarges onvoldoende zijn. Dat betekent dat er op dit moment geen vastgestelde veilige dagelijkse inname meer is.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Kaliumwaterstofsulfiet is volledig synthetisch en bevat geen dierlijke bestanddelen.
EFSA heeft de ADI in 2022 ingetrokken omdat de blootstelling aan sulfieten bij vrijwel alle bevolkingsgroepen, inclusief kinderen, de veilige grenswaarden overschrijdt. Sulfieten kunnen ernstige astmatische reacties uitlokken bij gevoelige personen. De stof breekt vitamine B1 (thiamine) en vitamine E af. Bijwerkingen als misselijkheid, hoofdpijn en diarree zijn gerapporteerd.
Het merendeel van het onderzoek is onafhankelijk gefinancierd (3 van de 5 meegenomen studies). De stof is geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, halal en kosher. Bij individuele toepassingen zoals wijnverpakking concludeert EFSA dat er geen veiligheidszorg is zolang SO₂-niveaus binnen de wettelijke limieten blijven.
Kaliumwaterstofsulfiet (E228) is een synthetisch conserveermiddel dat behoort tot de sulfietgroep (E220-E228). Het is een kaliumzout van zwaveligzuur en wordt industrieel gemaakt met zwaveldioxide (E220). In zure omstandigheden vormt het zwaveligzuur, en dat is de stof die daadwerkelijk de conserverende werking heeft: het remt de groei van micro-organismen. Je komt E228 tegen in wijn, gedroogd fruit, jams, fruitproducten, aardappelproducten, groenteconserven en zoetzuurproducten. Eigenlijk wordt het in heel veel eet- en drinkwaren gebruikt.
De grote zorg bij dit additief is de cumulatieve blootstelling. Omdat sulfieten in zoveel verschillende productcategorieën tegelijk worden toegepast, kan je dagelijkse inname flink oplopen. EFSA heeft in 2016 een tijdelijke ADI vastgesteld van 0,70 mg SO₂ per kilogram lichaamsgewicht per dag, maar concludeerde in een follow-up uit 2022 dat deze grenswaarde bij vrijwel alle bevolkingsgroepen wordt overschreden. De veiligheidsmarges bleken onvoldoende, waardoor EFSA de ADI heeft ingetrokken. Dat is een opvallend signaal: het betekent dat de huidige blootstelling niet als veilig kan worden beschouwd.
Voor bepaalde groepen zijn de risico's groter. Mensen met astma kunnen ernstige astmatische reacties krijgen na inname van sulfieten. Naar schatting zijn alleen al in de VS 150.000 tot 200.000 personen sulfietgevoelig. Daarnaast breken sulfieten vitamine B1 (thiamine) en vitamine E af, wat vooral een probleem kan zijn bij mensen die al een marginale B1-status hebben. Bijwerkingen als misselijkheid, hoofdpijn en diarree zijn ook gerapporteerd. EFSA concludeert dat de veiligheidsmarges voor kinderen en peuters onvoldoende zijn. Kinderen met astma lopen extra risico. Als een product meer dan 10 mg sulfiet per kilo of per liter bevat, moet dit op het etiket worden vermeld.
Kaliumwaterstofsulfiet bevat kalium in plaats van natrium, wat betekent dat het niet bijdraagt aan je natriumbelasting. Dat klinkt als een voordeel, maar voor mensen met nierfunctiestoornissen kan de extra kalium juist een aandachtspunt zijn, al is de bijdrage via voedseladditieven doorgaans klein. De brede toepassing van sulfieten maakt het lastig om je blootstelling bewust te beperken.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 6 relevante studies over kaliumwaterstofsulfiet als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 5 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één industrie-gefinancierd, zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste studie is de EFSA follow-up uit 2022, die voortbouwt op de herevaluatie van 2016. In 2016 stelde EFSA een tijdelijke ADI vast van 0,70 mg SO₂ per kilogram lichaamsgewicht per dag, maar merkte toen al op dat deze grenswaarde bij alle bevolkingsgroepen werd overschreden. De follow-up van 2022 bevestigde dit beeld en ging een stap verder: de veiligheidsmarges (MOE) bleken lager dan 80, wat EFSA als onvoldoende beschouwt. De ADI werd daarom ingetrokken. Dit is een duidelijk signaal dat de huidige blootstelling aan sulfieten via voeding niet als veilig kan worden beschouwd op basis van de beschikbare gegevens.
Een aparte EFSA-beoordeling uit 2016 keek specifiek naar kaliumbisulfiet als actieve stof in wijnverpakkingen. Die studie concludeerde dat er geen veiligheidszorg was voor de consument, mits de SO₂-niveaus binnen de wettelijke maximumlimieten bleven. Dit lijkt tegenstrijdig met de bredere herevaluatie, maar het verschil zit in de scope: de wijnverpakkingsstudie keek alleen naar die ene toepassing, terwijl het probleem juist de optelsom is van sulfieten uit alle voedingsbronnen samen.
Een review uit 2015 beschrijft sulfieten als 'generally recognized as safe' (GRAS) in de VS, maar noemt tegelijkertijd astmatische reacties en afbraak van vitamine B1 als nadelige effecten. Die GRAS-status stamt uit een oudere beoordeling en strookt niet met de recentere EFSA-zorgen. De enige industrie-gefinancierde studie in onze analyse is een cosmetica-review uit 2003, uitgevoerd door het Cosmetic Ingredient Review panel dat wordt gefinancierd door de cosmetica-industrie. Deze review concludeert dat sulfieten veilig zijn in cosmetische producten, maar beoordeelt expliciet niet de voedselveiligheid. Bovendien rapporteert de studie gemengde resultaten voor genotoxiciteit bij natriumbisulfiet. De positieve conclusie is dus niet overdraagbaar naar voedselconsumptie.
De IARC heeft zwaveldioxide en sulfieten geclassificeerd in groep 3, wat betekent 'niet classificeerbaar als kankerverwekkend voor de mens'. Het is belangrijk om te weten dat deze classificatie is gebaseerd op studies naar inademing van SO₂ op de werkplek bij industriearbeiders. Het gaat dus om een fundamenteel andere blootstellingsroute dan wanneer je sulfieten via voeding binnenkrijgt. EFSA heeft sulfieten als voedseladditief apart beoordeeld, en die beoordeling is veel relevanter voor consumenten.
Bredere context
Kaliumwaterstofsulfiet (E228) is goedgekeurd in de EU als conserveermiddel, maar de wetenschappelijke onderbouwing staat onder druk. EFSA heeft in 2022 de ADI ingetrokken vanwege onvoldoende veiligheidsmarges bij alle bevolkingsgroepen. Dit is een ongebruikelijke stap die aangeeft dat de Europese voedselautoriteit serieuze zorgen heeft over de huidige blootstellingsniveaus. De stof is nog steeds toegestaan, maar er wordt verwacht dat de Europese Commissie actie onderneemt om de blootstelling te verlagen.
Kinderwaarschuwing
EFSA concludeert dat de veiligheidsmarges voor kinderen en peuters onvoldoende zijn: de blootstelling aan sulfieten via voeding overschrijdt de veilige grenswaarden bij alle jonge leeftijdsgroepen. Kinderen met astma lopen extra risico op ernstige reacties. Het is verstandig om producten met E228 en andere sulfieten (E220-E228) bij kinderen zoveel mogelijk te beperken.
Waar je op kunt letten
- Sulfieten moeten op het etiket worden vermeld als een product meer dan 10 mg per kilo of per liter bevat.
- Sulfieten vallen onder de 14 wettelijk verplichte allergenen in de EU.
- De cumulatieve blootstelling via wijn, gedroogd fruit, aardappelproducten en andere bronnen kan snel oplopen.
- Mensen met astma of sulfietgevoeligheid doen er goed aan alle E-nummers van E220 tot E228 te vermijden.
Bijwerkingen
Sulfieten kunnen ernstige astmatische reacties uitlokken bij gevoelige personen. Daarnaast zijn misselijkheid, hoofdpijn en diarree gerapporteerd. Sulfieten breken vitamine B1 (thiamine) en vitamine E af, wat bij hoge blootstelling antinutritionele gevolgen kan hebben. Mensen met een overgevoeligheid voor natuurlijke sulfieten moeten ook toegevoegde sulfieten (E220-E228) vermijden.
Financiering van het onderzoek
Van de 5 meegenomen studies zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd (alle drie EFSA-beoordelingen), 1 industrie-gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend. De onafhankelijke studies vormen de kern van de analyse en leveren de meest zorgwekkende conclusies: de ADI wordt overschreden bij alle bevolkingsgroepen.
De enige industrie-gefinancierde studie is een cosmetica-review, uitgevoerd door het Cosmetic Ingredient Review panel dat wordt betaald door de cosmetica-industrie. Deze studie beoordeelt uitsluitend de veiligheid in cosmetische producten en is niet relevant voor de beoordeling als voedseladditief. De positieve conclusie ('veilig in cosmetica') mag dan ook niet worden doorgetrokken naar voedselconsumptie. Dat de onafhankelijke studies juist de meest kritische conclusies trekken, versterkt de geloofwaardigheid van de zorgen over dit additief.
Beoordeling medische literatuur
Er zijn een paar belangrijke nuances bij het onderzoek naar E228. Ten eerste: de IARC-classificatie (groep 3, 'niet classificeerbaar als kankerverwekkend') is gebaseerd op inademing van zwaveldioxide op de werkplek en zegt weinig over de risico's bij consumptie via voeding. EFSA heeft sulfieten als voedseladditief apart beoordeeld en die beoordeling is veel relevanter voor jou als consument.
Ten tweede: de enige industrie-gefinancierde studie gaat over cosmetica en is niet toepasbaar op voedselconsumptie. De conclusie 'veilig' uit die studie mag niet worden doorgetrokken naar wat je eet of drinkt. Ten derde: een oudere review noemt sulfieten als 'generally recognized as safe' in de VS, maar die status stamt uit een verouderde beoordeling die niet overeenkomt met de recentere EFSA-conclusies. Het feit dat EFSA de ADI heeft ingetrokken wegens onvoldoende veiligheidsmarges is een serieus signaal dat niet moet worden onderschat.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
et al. (2022)
EFSA: veiligheidszorg bij alle bevolkingsgroepen, ADI ingetrokken
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 87% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
2016
E228 als SO2-precursor in wijn geen veiligheidszorg voor consument
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 76% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
2016
ADI overschreden voor alle bevolkingsgroepen; tijdelijke ADI wegens dataleemtes
|
EFSA/WHO-evaluatie | Schadelijk | 76% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
2015
Sulfiet veilig bij reguliere dosering, maar astma en vitamine B1-afbraak mogelijk
|
Review | Gemengd | 39% | Onbekend |
|
Nair et al. (2003)
Veilig in cosmetica, gemengde genotoxiciteitsdata, niet beoordeeld voor voedselconsumptie
|
Review | Gemengd | 8% |
Industrie
Cosmetic Ingredient Review (CIR) Expert Panel — CIR wordt gefinancierd door de cosmetica-industrie (Personal Care Products Council/CTFA)
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
