E267 - Gebufferde azijn
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 37% en slechter dan 63% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Buffered vinegar, Gebufferd azijnzuur, Natriumacetaat-azijnzuurmengsel
- Komt voor in
- Brood, Gebak, Sauzen, Dressings, Vleesproducten, Kant-en-klaarmaaltijden
- ADI
- Er is geen specifieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor gebufferde azijn. De reden hiervoor is dat het in het lichaam wordt omgezet in acetaat, een vetzuur dat van nature in voeding en in het menselijk lichaam voorkomt. EFSA heeft wel vastgesteld dat de veiligheid alleen gegarandeerd kan worden bij de vastgestelde maximale gebruiksniveaus, niet bij onbeperkt gebruik.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Over het algemeen beschouwd als halal en kosher, aangezien het wordt gemaakt uit azijn en minerale zouten zonder dierlijke bestanddelen.
EFSA kon de veiligheid niet bevestigen bij onbeperkt gebruik (quantum satis). De bewijsbasis is zeer beperkt met slechts 2 studies. In laboratoriumonderzoek werd cytotoxiciteit waargenomen bij hoge concentraties. Bevat natrium, wat relevant is voor mensen die hun zoutinname beperken.
EFSA beschouwt gebufferde azijn als veilig bij de vastgestelde maximale gebruiksniveaus. Het wordt in het lichaam omgezet in acetaat, een stof die van nature voorkomt in voeding. Er zijn geen aanwijzingen voor ernstige gezondheidsrisico's bij normaal gebruik.
Gebufferde azijn (E267) is een conserveermiddel en zuurteregelaar dat wordt gemaakt door natrium- en kaliumhydroxiden of -carbonaten toe te voegen aan gewone azijn. Het resultaat is een mengsel van azijnzuur en natriumacetaat. Je kunt het tegenkomen als kleurloze tot bruine vloeistof of als wit tot roomwit poeder. Het is een halfnatuurlijk additief: de basis (azijn) is natuurlijk, maar het productieproces maakt er een bewerkt ingrediënt van.
Je vindt gebufferde azijn vooral in brood, gebak, sauzen, dressings, vleesproducten en kant-en-klaarmaaltijden. Het wordt daar ingezet om schimmelgroei te remmen en de zuurgraad te reguleren. Omdat het breed wordt gebruikt in bewerkte voedingsmiddelen, kan de cumulatieve blootstelling oplopen als je veel van dit soort producten eet.
Een specifieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is voor gebufferde azijn niet vastgesteld, omdat het in het lichaam wordt omgezet in acetaat, een stof die van nature in voeding en in ons lichaam voorkomt. Dat klinkt geruststellend, maar er zit een kanttekening aan: EFSA heeft in 2022 vastgesteld dat de veiligheid niet gegarandeerd kan worden bij onbeperkt gebruik. Bij de vastgestelde maximale gebruiksniveaus is het wel als veilig beoordeeld. Omdat het natriumacetaat bevat, draagt het ook bij aan je dagelijkse natriuminname. Voor mensen die hun zoutconsumptie beperken (het WHO-advies is maximaal 2 gram natrium per dag) is dat iets om rekening mee te houden.
Er zijn geen specifieke waarschuwingen voor kinderen, zwangeren of mensen met allergieën in de beschikbare studies opgenomen. Dat betekent niet automatisch dat er geen risico's zijn voor kwetsbare groepen. Het betekent vooral dat dit onvoldoende is onderzocht. Als je nierproblemen hebt of om andere redenen je natriuminname beperkt, is het verstandig om extra alert te zijn op producten met dit additief.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over gebufferde azijn die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste studie is de uitgebreide veiligheidsevaluatie van EFSA uit 2022, uitgevoerd door het Panel on Food Additives and Flavourings. Dit panel concludeerde dat gebufferde azijn veilig is als voedingsadditief bij de vastgestelde maximale gebruiksniveaus. Tegelijkertijd kon EFSA de veiligheid niet bevestigen bij zogenaamd "quantum satis" gebruik, wat betekent: zonder vastgestelde bovengrens. Dit is een belangrijk onderscheid. Het laat zien dat er grenzen zitten aan hoeveel je veilig kunt binnenkrijgen, ook al is de stof op zichzelf niet als gevaarlijk beoordeeld.
De tweede studie, gepubliceerd in Food Chemistry in 2018 door Mohammadzadeh-Aghdash en collega's, onderzocht de veiligheid van natriumacetaat en natriumdiacetaat in laboratoriumomstandigheden (in vitro). Bij lage concentraties werden geen schadelijke effecten waargenomen. Bij hogere concentraties trad wel cytotoxiciteit op, wat betekent dat cellen beschadigd raakten. Dit is een veelvoorkomende bevinding bij in-vitro onderzoek en hoeft niet direct te vertalen naar effecten in het menselijk lichaam, maar het onderstreept wel dat dosering een rol speelt.
De bewijsbasis voor gebufferde azijn is beperkt. Met slechts twee studies is het lastig om sterke conclusies te trekken. Er is geen onderzoek beschikbaar dat specifiek kijkt naar langetermijneffecten bij mensen, en kwetsbare groepen zoals kinderen, zwangeren en nierpatiënten zijn niet apart onderzocht. Er is ook geen IARC-classificatie voor gebufferde azijn of natriumacetaat, wat erop wijst dat er geen aanwijzingen zijn voor kankerverwekkende eigenschappen.
Over het geheel genomen is er wetenschappelijke consensus dat gebufferde azijn bij normale gebruiksniveaus geen ernstige gezondheidsrisico's oplevert. De discussie gaat vooral over de vraag hoeveel er veilig geconsumeerd kan worden als er geen vaste bovengrens wordt gehanteerd. Voor wie veel bewerkte voedingsmiddelen eet, is het goed om te beseffen dat de blootstelling aan dit additief kan optellen.
Bredere context
Regelgeving en status
Gebufferde azijn (E267) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie. EFSA heeft in 2022 een uitgebreide veiligheidsevaluatie uitgevoerd en concludeerde dat het veilig is bij vastgestelde maximale gebruiksniveaus, maar niet bij onbeperkt gebruik. Er is geen specifieke ADI vastgesteld, omdat de bestanddelen (azijnzuur en natriumacetaat) van nature in het lichaam voorkomen. Het additief is niet geclassificeerd door het IARC (International Agency for Research on Cancer), wat betekent dat er geen aanwijzingen zijn voor kankerverwekkende eigenschappen.
Aandachtspunten
- Gebufferde azijn bevat natrium. Bij een dieet met veel bewerkte producten kan dit bijdragen aan een te hoge natriuminname.
- Er zijn geen specifieke studies naar de effecten bij kinderen, zwangeren of nierpatiënten.
- De bewijsbasis is beperkt (2 studies). Meer onafhankelijk onderzoek zou wenselijk zijn om de veiligheid bij hogere innames beter te onderbouwen.
Bijwerkingen
Bij normale gebruiksniveaus zijn er geen bijwerkingen gerapporteerd. In laboratoriumonderzoek werd cytotoxiciteit (celbeschadiging) waargenomen bij hoge concentraties. Omdat gebufferde azijn natrium bevat, kan het bij hoge inname bijdragen aan een verhoogde natriumbelasting, wat relevant is voor mensen met hoge bloeddruk of nierproblemen.
Financiering van het onderzoek
Van de twee meegenomen studies is er één onafhankelijk gefinancierd (de EFSA-evaluatie uit 2022) en bij de andere studie is de financieringsbron onbekend. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in de analyse opgenomen. Dat is op zich positief, maar het totale aantal studies is zo klein dat het moeilijk is om hier sterke conclusies aan te verbinden.
De EFSA-studie heeft de hoogste bewijskracht en is onafhankelijk uitgevoerd, wat de betrouwbaarheid van de belangrijkste conclusie (veilig bij vastgestelde maxima) ondersteunt. Het zou goed zijn als er meer onafhankelijk onderzoek zou komen, vooral naar langetermijneffecten en effecten bij kwetsbare groepen.
Beoordeling medische literatuur
De bewijsbasis voor gebufferde azijn is beperkt. Er zijn slechts twee unieke studies beschikbaar, waarvan één een EFSA-evaluatie is en één een laboratoriumstudie. Langetermijnonderzoek bij mensen ontbreekt volledig en kwetsbare groepen zoals kinderen, zwangeren en nierpatiënten zijn niet specifiek onderzocht. De EFSA-evaluatie is het meest betrouwbare stuk bewijs en concludeert dat het additief veilig is bij vastgestelde maxima, maar niet bij onbeperkt gebruik. Dit is een relevante nuance: als je veel bewerkte producten eet, kan de blootstelling hoger uitvallen dan de onderzochte niveaus. Meer onafhankelijk onderzoek zou welkom zijn om een completer beeld te krijgen.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF) et al. (2022)
Veilig bij vastgestelde maxima, maar niet bij quantum satis gebruik
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 87% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
Mohammadzadeh-Aghdash et al. (2018)
Veilig bij lage concentraties; cytotoxisch bij hoge doses in vitro
|
In vitro | Overwegend veilig | 23% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
