E290 - Kooldioxide
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 81% en slechter dan 19% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- CO₂, Koolzuurgas, Koolstofdioxide, Carbon dioxide, Koolzuur
- Komt voor in
- Frisdrank, Bier, Bruiswater, Spuitslagroom, Mousses, Voorverpakte levensmiddelen, Koolzuurhoudende dranken
- ADI
- Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor kooldioxide. Dit betekent niet dat de veiligheid onbekend is, maar juist dat internationale autoriteiten zoals JECFA en EFSA het zo veilig achten dat een dagelijkse limiet niet nodig is. Het mag worden gebruikt volgens het quantum satis-principe: zoveel als nodig voor het beoogde effect.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Kooldioxide is van minerale oorsprong en bevat geen dierlijke bestanddelen.
De beschikbare studie gaat over CO2 in verpakkingen, niet over directe consumptie als voedingsadditief. Er ontbreken studies over directe orale blootstelling aan E290 in dranken en levensmiddelen. Personen met maag-darmproblemen zoals reflux of prikkelbare darmsyndroom kunnen klachten ervaren door koolzuurhoudende dranken. Het bruisende effect kan suikerhoudende frisdranken aantrekkelijker maken, wat indirect kan bijdragen aan overconsumptie van suiker.
Kooldioxide komt van nature voor in de lucht en wordt ook in ons lichaam geproduceerd. JECFA beschouwt het als veilig zonder dat een maximale dagelijkse inname nodig is (quantum satis). Het is geschikt voor alle diëten, inclusief halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Het kan ook in biologische producten worden gebruikt.
Kooldioxide (E290) is een gas dat van nature voorkomt in de lucht en ook in ons lichaam wordt geproduceerd. Het is het gas dat frisdrank, bier en bruiswater hun bekende prik geeft. Daarnaast wordt het gebruikt als conserveermiddel, verpakkingsgas (beschermende atmosfeer) en drijfgas in bijvoorbeeld spuitbussen met slagroom. Je komt het tegen in vrijwel alle koolzuurhoudende dranken, mousses, voorverpakte levensmiddelen en spuitslagroom. Industrieel wordt CO2 vaak gewonnen als bijproduct van chemische processen of fermentatie.
Kooldioxide heeft geen vastgestelde maximale dagelijkse inname (ADI). Dat klinkt misschien vreemd, maar het betekent juist dat internationale autoriteiten zoals JECFA het zo veilig achten dat een limiet niet nodig is. Het mag in de EU worden gebruikt volgens het 'quantum satis'-principe: zoveel als nodig is voor het gewenste effect, maar niet meer. CO2 zelf bevat geen natrium en vormt geen cumulatierisico in je lichaam.
Toch zijn er een paar kanttekeningen. Mensen met maag-darmklachten, zoals reflux of prikkelbare darmsyndroom, kunnen last krijgen van koolzuurhoudende dranken. Dat komt door het bruisende effect, niet door een toxicologisch risico. Daarnaast kan de prik in frisdrank het drinken van suikerhoudende dranken aantrekkelijker maken, wat indirect kan leiden tot een hogere suiker- en calorie-inname. Het gas zelf is niet het probleem, maar het product waar het in zit kan dat wel zijn.
Voor gezonde mensen is kooldioxide als voedingsadditief geen punt van zorg. Het is een van de meest onschuldige E-nummers die je op een etiket kunt tegenkomen. De stof is van minerale oorsprong, wordt wereldwijd als veilig beschouwd en is geschikt voor alle diëten.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over kooldioxide als voedingsadditief. Na beoordeling is 1 studie meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd.
De meegenomen studie is een wetenschappelijke opinie van het EFSA-panel (CEF) uit 2013, gericht op de veiligheidsevaluatie van actieve stoffen in CO2-genererende verpakkingen. De conclusie was dat er geen veiligheidsrisico is bij correct gebruik van deze verpakkingen. Het is belangrijk om te benoemen dat deze studie zich richt op CO2 als onderdeel van verpakkingstechnologie, en niet op de directe consumptie van kooldioxide in dranken of levensmiddelen. Dat maakt de studie slechts indirect relevant voor de vraag of E290 in je frisdrank of bruiswater veilig is.
De tweede studie, die niet is meegenomen in de analyse, ging over een superkritisch CO2-extract voor gebruik in diervoeding. Dit zegt inhoudelijk weinig over E290 als voedingsadditief voor menselijke consumptie. Het ontbreken van studies die specifiek kijken naar directe orale blootstelling aan CO2 als voedingsadditief is een opvallende lacune in de beschikbare wetenschappelijke literatuur.
Ondanks het beperkte aantal studies in onze dataset is er brede wetenschappelijke consensus dat kooldioxide veilig is als voedingsadditief. JECFA heeft geen ADI vastgesteld, wat betekent dat de stof als zo veilig wordt beschouwd dat een dagelijkse limiet overbodig is. Dit standpunt wordt gedeeld door de EFSA en de FDA. De reden dat er weinig specifiek onderzoek is naar E290 als voedingsadditief, is waarschijnlijk juist dat de veiligheid ervan als vanzelfsprekend wordt beschouwd. CO2 is een natuurlijk bestanddeel van de lucht die we inademen en een normaal bijproduct van ons metabolisme.
De enige meegenomen studie is onafhankelijk gefinancierd door EFSA. Er is geen sprake van industriefinanciering in de beschikbare data, wat positief is voor de betrouwbaarheid. Wel moet je in gedachten houden dat de bewijskracht beperkt is, simpelweg omdat er zo weinig specifiek onderzoek beschikbaar is over E290 als voedingsadditief.
Bredere context
Kooldioxide (E290) wordt wereldwijd als veilig beschouwd door alle grote autoriteiten op het gebied van voedselveiligheid. JECFA heeft geen ADI vastgesteld en hanteert het 'quantum satis'-principe, wat betekent dat het in de hoeveelheid mag worden gebruikt die nodig is voor het beoogde doel. Er is geen IARC-classificatie voor kooldioxide als voedingsadditief. De stof is in geen enkel land verboden als voedingsadditief.
Een paar aandachtspunten voor specifieke groepen:
- Mensen met reflux, een gevoelige maag of prikkelbare darmsyndroom kunnen klachten ervaren door koolzuurhoudende dranken. Dit is geen toxicologisch risico, maar een kwestie van comfort.
- Bij kinderen is het goed om te bedenken dat de prik in frisdrank het drinken van suikerhoudende dranken aantrekkelijker kan maken. Het is niet het CO2 dat een probleem vormt, maar de suiker in het product.
- Kooldioxide mag worden gebruikt in biologische producten, wat aangeeft dat ook binnen de biologische voedingsindustrie geen bezwaren bestaan tegen deze stof.
Bijwerkingen
Bij gezonde mensen zijn er geen bijwerkingen bekend bij gebruik van kooldioxide in levensmiddelen. Mensen met maag-darmproblemen zoals reflux of prikkelbare darmsyndroom kunnen last krijgen van een opgeblazen gevoel, boeren of maagklachten door koolzuurhoudende dranken. Dit is geen toxisch effect maar een gevolg van het gas in de maag.
Financiering van het onderzoek
Van de meegenomen studie is de financiering onafhankelijk: het betreft een EFSA-opinie, gefinancierd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in de dataset. Dit is positief voor de objectiviteit van de beschikbare informatie.
Tegelijkertijd is het totale aantal studies zeer beperkt (slechts één meegenomen studie). De afwezigheid van industriefinanciering zegt in dit geval dus weinig over de breedte van het bewijs. Het ontbreken van meer onderzoek naar directe consumptie van E290 is eerder een teken dat de veiligheid breed wordt aangenomen dan dat er iets verborgen wordt gehouden.
Beoordeling medische literatuur
Het is goed om te weten dat de beschikbare wetenschappelijke studie in onze analyse niet gaat over kooldioxide in je drankje, maar over CO2 als onderdeel van actieve verpakkingen. Er ontbreken studies die specifiek kijken naar de directe consumptie van E290 in dranken en levensmiddelen. Dat klinkt misschien zorgwekkend, maar de reden is waarschijnlijk dat de veiligheid van CO2 als voedingsadditief zo breed wordt aangenomen dat specifiek onderzoek niet nodig wordt geacht.
De brede consensus onder internationale autoriteiten (JECFA, EFSA, FDA) is dat kooldioxide veilig is zonder dat een maximale dagelijkse inname nodig is. Als je gezond bent, hoef je je geen zorgen te maken over E290 op het etiket. Heb je last van je maag of darmen, dan kan het verstandig zijn om koolzuurhoudende dranken te beperken, maar dat heeft niets te maken met de veiligheid van het additief zelf.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA Panel on Food Contact Materials, Enzymes, Flavourings and Processing Aids (CEF) (2013)
Geen veiligheidsrisico bij correct gebruik van CO2-genererende verpakkingen
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 70% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
