E297 - Fumaarzuur
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 41% en slechter dan 59% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Fumaric acid, trans-Buteendizuur, Boletzuur, Allomaleïnezuur, Lichenzuur
- Komt voor in
- Limonadepoeders, Drankpoeder, Snoep, Taartmix, Bakpoeder, Desserts, zoetwaren, Puddingpoeders
- ADI
- Er is geen ADI-limiet vastgesteld voor fumaarzuur. Dit betekent dat de stof bij normaal gebruik als zo veilig wordt beschouwd dat een dagelijkse bovengrens niet nodig is. Dit is bevestigd door zowel EFSA als andere internationale beoordelingsinstanties.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle religies (halal en kosher), vegetariërs en veganisten. Fumaarzuur heeft geen dierlijke herkomst.
Het beschikbare bewijs is beperkt: er zijn slechts 3 studies meegenomen, waarvan geen enkele een grote humane studie is. Bij directe blootstelling aan het poeder kan fumaarzuur irritatie van huid, ogen en luchtwegen veroorzaken, wat vooral relevant is voor werknemers in de voedingsindustrie. Mensen met nierproblemen worden niet specifiek besproken in de beschikbare studies, wat een kennislacune is.
EFSA beschouwt fumaarzuur als veilig voor consumenten bij normale inname via voeding. Het komt van nature voor in veel vruchten en groenten en is een normaal tussenproduct in de stofwisseling van het menselijk lichaam. Er is geen ADI-limiet vastgesteld, wat betekent dat het bij normaal gebruik als onbedenkelijk wordt beschouwd.
Fumaarzuur (E297) is een voedingszuur dat van nature voorkomt in veel vruchten, groenten en paddenstoelen, waaronder IJslands mos en de plant Fumaria officinalis (gewone duivenkervel). Het bijzondere aan fumaarzuur is dat het ook in je eigen lichaam wordt aangemaakt als onderdeel van de stofwisseling. Commercieel wordt het gewonnen door fermentatie van suikerstroop (melasse) met behulp van schimmels, of door chemische synthese. Het is dus een stof met een duidelijk natuurlijke oorsprong, al wordt het voor de voedingsindustrie meestal op industriële schaal geproduceerd.
Je komt fumaarzuur tegen in producten als limonadepoeders, snoep, puddingpoeders, taartmix en bakpoeder. Het wordt gebruikt als zuurregelaar en als bron voor koolzuur in bakpoeder. Het gaat hier deels om ultrabewerkte producten, maar fumaarzuur zelf heeft geen smaakversterkend of eetlustbevorderend effect en bevat geen natrium. Omdat het in relatief weinig producten wordt toegepast en in lage doseringen, is het risico op overblootstelling klein.
Er is geen ADI-limiet (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor fumaarzuur. Dat klinkt misschien verontrustend, maar het betekent juist het tegenovergestelde: de stof wordt bij normaal gebruik als zo veilig beschouwd dat een bovengrens niet nodig is. EFSA heeft fumaarzuur in 2024 opnieuw beoordeeld en concludeert dat het veilig is voor consumenten. Er zijn geen specifieke waarschuwingen voor kinderen, zwangeren of mensen met allergieën. Wel is er een kennislacune: mensen met nierproblemen worden in de beschikbare studies niet apart besproken, dus als je daar last van hebt, is het verstandig om alert te zijn.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 4 relevante studies over fumaarzuur als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 3 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend.
De meest gezaghebbende studie is de EFSA-evaluatie uit 2024, die fumaarzuur opnieuw beoordeelde in het kader van diervoeder. De conclusie was dat fumaarzuur veilig is voor consumenten. Wel meldde EFSA dat het poeder irriterend kan zijn voor huid, ogen en luchtwegen bij directe blootstelling. Dat is vooral relevant voor mensen die beroepsmatig met het poeder werken, niet voor jou als consument die het in een pudding of limonade tegenkomt. Daarnaast was er onzekerheid over de effecten op waterorganismen, maar dat raakt de voedselveiligheid niet direct.
Een Franse blootstellingsstudie uit 1998 onderzocht de theoretische maximale inname van fumaarzuur via voeding en concludeerde dat de inname geen zorgen oplevert voor de algemene bevolking. De studie keek naar het Franse voedingspatroon en berekende dat de hoeveelheden die mensen binnenkrijgen ruim binnen veilige marges vallen.
Er is ook een dierstudie uit 1989 die nierschade bij ratten aantoonde, maar hier is een belangrijk voorbehoud: die studie onderzocht fumaarzuur monoethylester, een chemisch derivaat van fumaarzuur. Dat is niet hetzelfde als het fumaarzuur (E297) dat in voeding wordt gebruikt. Het is dus niet correct om die bevindingen één op één te vertalen naar het E-nummer dat jij in je eten tegenkomt. Toch is het goed om te weten dat er voor mensen met bestaande nierproblemen geen specifieke veiligheidsdata beschikbaar zijn.
Over het geheel genomen is het bewijs beperkt. Er zijn geen grote humane studies uitgevoerd die specifiek naar fumaarzuur als voedingsadditief kijken. De beschikbare gegevens geven geen reden tot bezorgdheid bij normaal gebruik, maar het zou goed zijn als er meer onafhankelijk onderzoek zou komen om de veiligheid breder te onderbouwen.
Bredere context
Fumaarzuur (E297) is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt wereldwijd als veilig beschouwd. Er is geen IARC-classificatie voor fumaarzuur, wat betekent dat het niet als kankerverwekkend is beoordeeld. EFSA heeft in 2024 de veiligheid opnieuw bevestigd in het kader van een hernieuwde autorisatie voor gebruik in diervoeder, waarbij ook de veiligheid voor consumenten werd meegewogen.
Er zijn geen specifieke verboden in andere landen bekend. De stof komt van nature voor in het menselijk lichaam als onderdeel van de stofwisseling en wordt ook aangetroffen in veel planten, vruchten en groenten. Omdat fumaarzuur in relatief weinig voedingsproducten wordt toegepast en in lage doseringen, is het risico op cumulatieve overblootstelling gering. Er zijn geen specifieke waarschuwingen voor kinderen of zwangeren. Wel is het opvallend dat er geen onderzoek beschikbaar is dat specifiek kijkt naar kwetsbare groepen zoals mensen met nierproblemen.
Bijwerkingen
Bij normale inname via voeding zijn geen bijwerkingen bekend. Bij directe blootstelling aan fumaarzuur als poeder kan irritatie van de huid, ogen en luchtwegen optreden, maar dit is vooral relevant voor mensen die beroepsmatig met het product werken, niet voor consumenten.
Financiering van het onderzoek
Van de 3 meegenomen studies is er één onafhankelijk gefinancierd (de EFSA-evaluatie, gefinancierd door de Europese Commissie) en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen studies gevonden die door de voedingsindustrie zijn gefinancierd.
Het feit dat de meest uitgebreide en recente studie onafhankelijk is gefinancierd, is positief voor de betrouwbaarheid van de conclusies. Tegelijkertijd is het totale aantal studies erg klein. Bij slechts 3 meegenomen studies is het lastig om sterke conclusies te trekken over de algehele veiligheid. Meer onafhankelijk onderzoek, met name humane studies, zou welkom zijn om het beeld completer te maken.
Beoordeling medische literatuur
Bij het interpreteren van het onderzoek naar fumaarzuur zijn er een paar belangrijke nuances om in gedachten te houden. Ten eerste is het totale aantal studies erg klein: slechts 3 studies zijn meegenomen, waarvan geen enkele een grote humane studie is. Ten tweede betreft de enige studie die schade aantoonde een chemisch derivaat van fumaarzuur (monoethylester), niet het fumaarzuur dat als E297 in je voeding zit. Die studie zou eigenlijk niet meegewogen moeten worden bij de beoordeling van E297 zelf. Tot slot is er geen onderzoek beschikbaar dat specifiek kijkt naar kwetsbare groepen zoals mensen met nierproblemen. Het algehele beeld is geruststellend, maar het bewijs is dunner dan je zou willen.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Villa et al. (2024)
Veilig voor consumenten, maar irriterend en onzeker voor aquatische dieren
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 91% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
Verger et al. (1998)
Franse studie: inname fumaarzuur geeft geen zorgen voor algemene bevolking
|
Blootstellingsstudie | Veilig | 19% | Onbekend |
|
Hohenegger et al. (1989)
Fumaarzuur monoethylester veroorzaakt duidelijke nierschade bij ratten
|
Dierstudie | Schadelijk | 9% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
