E304 - Ascorbylpalmitaat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 74% en slechter dan 26% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Ascorbyl palmitate, Ascorbylpalmitaat, L-ascorbyl 6-palmitaat, E304(i), Ascorbyl palmitaat
- Komt voor in
- Plantaardige oliën, Margarine, Koek en gebak, Vetrijke levensmiddelen, Zuigelingenvoeding, Sauzen, Snacks
- ADI
- EFSA heeft geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor ascorbylpalmitaat, omdat de beschikbare toxicologische gegevens daarvoor te beperkt zijn. Oudere bronnen noemen soms een waarde van 1,25 mg/kg lichaamsgewicht per dag, maar dit is niet bevestigd door EFSA in de meest recente evaluaties. Het ontbreken van een ADI betekent niet dat de stof onveilig is, maar wel dat er onvoldoende data zijn om een exacte bovengrens te bepalen.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Ascorbylpalmitaat is in principe geschikt voor vegetariërs, veganisten en alle religies. Het palmitinezuur komt vrijwel altijd uit plantaardig vet, maar gebruik van dierlijk vet (inclusief varkensvet) is niet volledig uit te sluiten. Bij twijfel is het raadzaam om de fabrikant te raadplegen. Halal- en koshercertificering hangt af van de specifieke productiewijze.
EFSA kon geen ADI vaststellen vanwege te beperkte toxicologische data, wat betekent dat de veiligheidsevaluatie niet volledig is afgerond. Eén laboratoriumstudie toont celbeschadiging en DNA-schade bij directe blootstelling aan menselijke cellen. Bij hoge doses zijn in dierstudies nierstenen (oxalaatstenen) waargenomen. Personen met nierproblemen of een neiging tot nierstenen lopen mogelijk extra risico bij hoge blootstelling.
Meerdere onafhankelijke EFSA-beoordelingen concluderen dat er geen veiligheidszorg is bij de huidige gebruiksniveaus. Het overgrote deel van het onderzoek (6 van de 7 studies) is onafhankelijk gefinancierd. Het wordt in relatief lage concentraties toegepast, waardoor de blootstelling bij een normaal voedingspatroon beperkt blijft.
Ascorbylpalmitaat (E304) is een halfnatuurlijk additief dat wordt gemaakt door vitamine C (ascorbinezuur) chemisch te koppelen aan palmitinezuur, een veelvoorkomend vetzuur. Het resultaat is een vetoplosbare vorm van vitamine C die goed werkt als antioxidant in vetrijke producten. Je vindt het in allerlei producten: van plantaardige oliën, margarine en koek tot gebak en andere vetrijke levensmiddelen. Het wordt ook gebruikt als beschermstof voor kleurstoffen zoals E160 en E161, om te voorkomen dat die door zuurstof worden aangetast.
Het palmitinezuur dat bij de productie wordt gebruikt, komt vrijwel altijd uit plantaardig vet. Toch is het niet helemaal uit te sluiten dat er dierlijk vet is gebruikt. Dat maakt het voor strikte veganisten, vegetariërs en sommige religieuze diëten een aandachtspunt. Als je hier gevoelig voor bent, is het verstandig om bij de fabrikant na te vragen welke bron is gebruikt.
Wat betreft veiligheid: EFSA heeft ascorbylpalmitaat meerdere keren beoordeeld en concludeert dat er bij de huidige gebruiksniveaus geen reden tot zorg is. Tegelijkertijd is er een opvallend detail: EFSA heeft geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) kunnen vaststellen, omdat de beschikbare toxicologische gegevens daarvoor te beperkt zijn. Oudere bronnen noemen soms een ADI van 1,25 mg/kg lichaamsgewicht per dag, maar dit is niet door EFSA bevestigd in de meest recente evaluaties. Bij normaal voedselgebruik worden de hoeveelheden die in dierstudies tot problemen leidden (zoals nierstenen) niet bereikt. Wel is het goed om te weten dat mensen met nierproblemen of een neiging tot oxalaatstenen mogelijk extra voorzichtig moeten zijn bij hoge inname van vitamine C-achtige stoffen.
Al met al is ascorbylpalmitaat een veelgebruikt en breed goedgekeurd additief dat in lage concentraties wordt toegepast. Het is geen stof waar je je bij normaal gebruik zorgen over hoeft te maken, maar het is wel eerlijk om te zeggen dat de wetenschappelijke onderbouwing niet zo uitgebreid is als je misschien zou verwachten.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 7 relevante studies over ascorbylpalmitaat die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 6 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De meest recente EFSA-beoordeling uit 2020 richtte zich specifiek op het gebruik van ascorbylpalmitaat in voeding voor zuigelingen jonger dan 16 weken. De conclusie was dat het additief veilig is bij de maximale gebruiksniveaus. Een eerdere EFSA-opinie uit 2015 concludeerde eveneens dat er geen veiligheidszorg is bij de huidige gebruiksniveaus, maar stelde vast dat de beschikbare toxicologische data te beperkt waren om een ADI vast te stellen. Dit spanningsveld is opvallend: EFSA beschouwt de stof als veilig, maar kan tegelijkertijd niet precies aangeven hoeveel je maximaal per dag kunt innemen. In 2025 beoordeelde EFSA ascorbylpalmitaat ook als diervoederadditief en concludeerde dat het veilig is voor consumenten en het milieu.
Eén laboratoriumstudie uit 2018, uitgevoerd door onderzoekers van de Tabriz University of Medical Sciences, laat een ander beeld zien. In deze in-vitro studie werd ascorbylpalmitaat direct blootgesteld aan menselijke endotheelcellen (HUVECs). De onderzoekers vonden dat de stof op een dosis- en tijdsafhankelijke manier celdood (apoptose) en DNA-schade veroorzaakte. Dit is een signaal dat het intacte molecuul schadelijk kan zijn voor cellen. Dat is relevant, omdat de aanname dat ascorbylpalmitaat in het lichaam volledig wordt afgebroken tot vitamine C en palmitinezuur gebaseerd is op andere in-vitro data. Als die afbraak niet altijd volledig plaatsvindt, zou het intacte molecuul theoretisch schade kunnen veroorzaken. Het is belangrijk om te benadrukken dat dit een laboratoriumstudie is en dat de omstandigheden niet direct vergelijkbaar zijn met wat er in je lichaam gebeurt na het eten van een koekje.
Twee review-studies (uit 1999 en 2005) bevestigen het beeld dat ascorbylpalmitaat bij normaal gebruik veilig is. Wel werd in dierstudies bij hoge doses het ontstaan van nierstenen (oxalaatstenen) en weefselveranderingen waargenomen. Deze doses liggen ver boven wat je via voeding binnenkrijgt. De review uit 2005, gefinancierd door het National Toxicology Program, concludeerde dat verwante stoffen geen aanwijzingen voor kankerverwekkendheid lieten zien.
Samenvattend is er brede wetenschappelijke consensus dat ascorbylpalmitaat bij normaal gebruik veilig is. De bewijsbasis is wel beperkt: er zijn relatief weinig studies en de toxicologische data zijn niet volledig genoeg om een formele ADI vast te stellen. De laboratoriumstudie die celschade aantoont, verdient aandacht maar is op zichzelf niet voldoende om de veiligheidsconclusies te veranderen. Verder onderzoek, met name in-vivo studies, zou welkom zijn om de resterende onzekerheden weg te nemen.
Bredere context
Ascorbylpalmitaat is in de Europese Unie goedgekeurd als voedingsadditief (E304) en mag worden gebruikt in een breed scala aan producten, inclusief zuigelingenvoeding. Voor sommige producten geldt het quantum satis-principe, maar voor veel andere toepassingen (zoals oliën, vetten en zuigelingenvoeding) zijn er wel degelijk wettelijke maximumdoseringen vastgesteld.
Een belangrijk aandachtspunt is dat EFSA geen ADI heeft kunnen vaststellen vanwege onvoldoende toxicologische data. Dit betekent niet dat de stof onveilig is, maar wel dat de veiligheidsevaluatie niet volledig is afgerond. Er is geen IARC-classificatie beschikbaar voor ascorbylpalmitaat. Voor kwetsbare groepen geldt het volgende:
- Personen met nierinsufficiëntie of een neiging tot oxalaatstenen moeten mogelijk voorzichtig zijn bij hoge inname van vitamine C-achtige stoffen, waaronder ascorbylpalmitaat.
- Bij zuigelingen heeft EFSA specifiek geconcludeerd dat het veilig is bij de maximale gebruiksniveaus in zuigelingenvoeding.
- Voor de algemene bevolking zijn er bij normaal voedselgebruik geen bekende risico's.
Bijwerkingen
Bij de concentraties die in voeding worden gebruikt, zijn geen bijwerkingen bekend. In laboratoriumonderzoek is bij directe blootstelling aan menselijke cellen wel celschade en DNA-schade waargenomen. Bij hoge doses in dierstudies zijn nierstenen (oxalaatstenen) gevonden. Voor werknemers die met het poeder werken, kan het huid- en oogirritatie veroorzaken.
Financiering van het onderzoek
Van de 7 bestudeerde onderzoeken zijn er 6 onafhankelijk gefinancierd. Vier daarvan zijn EFSA-beoordelingen, wat betekent dat ze zijn uitgevoerd door een onafhankelijke Europese autoriteit zonder commercieel belang. Eén studie werd gefinancierd door het National Toxicology Program en één door een Iraanse universiteit. Bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in deze analyse. Dat is positief voor de betrouwbaarheid van de conclusies. Wel moet worden opgemerkt dat twee van de review-studies een zeer lage bewijskracht hebben (0.01) en daardoor nauwelijks meewegen in het totaalbeeld. De sterkste bewijskracht komt van de EFSA-beoordeling uit 2020 over zuigelingenvoeding.
Beoordeling medische literatuur
Bij het beoordelen van de veiligheid van ascorbylpalmitaat vallen een paar dingen op. EFSA concludeert dat de stof veilig is bij de huidige gebruiksniveaus, maar kon tegelijkertijd geen ADI vaststellen vanwege te beperkte toxicologische data. Dat betekent dat de veiligheidsevaluatie niet volledig is afgerond. Daarnaast gaat de veiligheidsbeoordeling ervan uit dat ascorbylpalmitaat in het lichaam volledig wordt afgebroken tot vitamine C en palmitinezuur, maar een laboratoriumstudie laat zien dat het intacte molecuul wel degelijk celschade kan veroorzaken. Of dat in de praktijk relevant is bij de lage concentraties in voeding, is niet onderzocht. Tot slot is het aantal beschikbare studies beperkt (7 stuks) en hebben sommige daarvan een lage bewijskracht.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2020)
EFSA: ascorbylpalmitaat veilig voor zuigelingen bij maximale gebruiksniveaus
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 84% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
EFSA Panel on Additives and Products or Substances used in Animal Feed (FEEDAP) et al. (2025)
EFSA concludeert: ascorbylpalmitaat veilig voor consumenten en milieu
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 37% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
Sohrabi et al. (2018)
Ascorbylpalmitaat induceert apoptose en DNA-schade in menselijke endotheelcellen
|
In vitro | Schadelijk | 29% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Tabriz University of Medical Sciences (Iran)
|
|
2015
EFSA: geen veiligheidszorg bij huidige gebruiksniveaus, ADI niet vastgesteld
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 15% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
2013
Veilig voor consumptie, maar mogelijk huid- en oogirritant voor werkers
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 7% |
Onafhankelijk
EFSA (European Food Safety Authority) evaluatie, een onafhankelijke EU-autoriteit
|
|
Andersen, F. (1999)
Veilig bij normaal gebruik; hoge doses veroorzaken nierstenen bij ratten
|
Review | Overwegend veilig | 1% | Onbekend |
|
Elmore, Amy R (2005)
Ascorbylpalmitaat eerder veilig bevonden; verwante stoffen geen carcinogeniciteit
|
Review | Overwegend veilig | 1% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door national toxicology program
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
