E331a - Natriumwaterstofcitraat
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om een betrouwbare veiligheidsscore te berekenen voor dit E-nummer.
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om dit E-nummer betrouwbaar te vergelijken met andere E-nummers.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Mononatriumcitraat, Natriumdihydrogeencitraat, Sodium dihydrogen citrate, Monosodium citrate
- Komt voor in
- Frisdrank, Jam, Snoep, Zuivelproducten, Gelatinedesserts, Energiedranken
- ADI
- JECFA heeft voor natriumcitraten geen numerieke ADI vastgesteld. De classificatie is 'not limited', wat betekent dat de stof bij de huidige gebruiksniveaus in voeding niet als risicovol wordt beschouwd en er geen specifieke bovengrens is bepaald.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Over het algemeen beschouwd als halal en kosher, aangezien het synthetisch wordt geproduceerd uit citroenzuur en natriumhydroxide zonder dierlijke grondstoffen.
Er is slechts één relevante studie gevonden, wat de bewijskracht zeer beperkt maakt. In die ene in-vitrostudie werd verhoogde hemolyse en oxidatieve stress (MDA) waargenomen bij combinatieblootstelling met andere conserveermiddelen. Over langetermijneffecten bij mensen is weinig bekend.
Goedgekeurd door de EU als voedselveilig additief. Afgeleid van citroenzuur, een stof die van nature in citrusvruchten voorkomt. JECFA heeft voor de groep citraten geen numerieke ADI vastgesteld omdat ze bij normaal gebruik als veilig worden beschouwd ('not limited').
E331a, ook bekend als mononatriumcitraat of natriumwaterstofcitraat, is het natriumzout van citroenzuur met één natriumatoom. Citroenzuur komt van nature voor in citrusvruchten, maar het E331a dat in voedingsmiddelen wordt gebruikt, wordt doorgaans synthetisch geproduceerd. Het wordt vooral ingezet als zuurregelaar: het helpt de zuurgraad van een product op peil te houden. Je vindt het terug in frisdranken, jam, snoep, zuivelproducten en soms in medicinale dranken.
De stof wordt gemaakt door citroenzuur gedeeltelijk te neutraliseren met natriumhydroxide (loog). Daarbij ontstaat een zout dat goed oplosbaar is in water en een milde, licht zure smaak heeft. In de praktijk merk je er als consument weinig van, het zit in relatief kleine hoeveelheden in producten.
Wat betreft veiligheid: de Europese Unie heeft E331a goedgekeurd voor gebruik in levensmiddelen. JECFA (het gezamenlijke comité van de WHO en FAO) heeft voor citraten geen specifieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, omdat ze bij normaal gebruik als veilig worden beschouwd. Dat klinkt geruststellend, maar het betekent ook dat er relatief weinig diepgaand onderzoek is gedaan naar mogelijke effecten bij langdurige of hoge blootstelling. Er zijn geen specifieke waarschuwingen bekend voor kinderen, zwangeren of mensen met allergieën, al is het verstandig om bij een natriumbeperkt dieet rekening te houden met de natriumcomponent.
De wetenschappelijke onderbouwing is beperkt: er is slechts één relevante studie gevonden die specifiek naar natriumwaterstofcitraat keek. Dat is weinig om sterke conclusies op te baseren. De stof wordt over het algemeen als onproblematisch gezien, maar wie liever zo min mogelijk synthetische toevoegingen binnenkrijgt, kan overwegen om producten te kiezen met zo kort mogelijke ingrediëntenlijsten.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 1 relevante studie over natriumwaterstofcitraat die is meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd.
De enige beschikbare studie (Emami et al., 2024, gepubliceerd in Scientific Reports) is een in-vitroonderzoek. De onderzoekers bekeken hoe natriumwaterstofcitraat, samen met andere veelgebruikte conserveermiddelen zoals natriumbenzoaat en kaliumsorbaat, zich bindt aan runderserumalbumine (BSA, een modeleiwit). Bij combinatieblootstelling werd een toename van hemolyse (het kapotgaan van rode bloedcellen) en een verhoging van MDA (een marker voor oxidatieve stress) waargenomen. Het gaat hier om laboratoriumresultaten, niet om effecten die bij mensen in de praktijk zijn aangetoond.
Het is belangrijk om deze bevinding in perspectief te plaatsen. In-vitrostudies worden uitgevoerd in een gecontroleerde laboratoriumomgeving en zeggen niet automatisch iets over wat er in het menselijk lichaam gebeurt. De concentraties die in een reageerbuis worden gebruikt, kunnen sterk afwijken van wat je via voeding binnenkrijgt. Bovendien ging het om een combinatie van stoffen, waardoor het lastig is om het effect specifiek aan natriumwaterstofcitraat toe te schrijven.
Er is op dit moment geen breed wetenschappelijk onderzoek dat wijst op gezondheidsrisico's bij normaal gebruik van E331a. De bewijskracht is simpelweg te beperkt om harde uitspraken te doen, in positieve of negatieve richting. Meer onafhankelijk onderzoek, met name bij mensen, zou welkom zijn om een completer beeld te krijgen.
Bredere context
E331a is binnen de Europese Unie goedgekeurd als voedseladditief en mag breed worden toegepast in levensmiddelen. JECFA heeft voor de groep citraten (E331a, E331b, E331c) geen numerieke ADI vastgesteld, maar hanteert de classificatie 'not limited', wat betekent dat de stof bij normaal gebruik niet als risicovol wordt beschouwd.
Er zijn geen landen bekend waar E331a specifiek verboden is. De stof valt onder de bredere groep natriumcitraten, die wereldwijd als veilig worden aangemerkt door zowel de FDA (VS) als de EFSA (EU). Voor mensen die een natriumbeperkt dieet volgen, is het goed om te weten dat deze stof bijdraagt aan de totale natriuminname, al gaat het doorgaans om kleine hoeveelheden.
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bij mensen gedocumenteerd bij normaal gebruik. In één in-vitrostudie werd bij combinatieblootstelling met andere conserveermiddelen verhoogde hemolyse en oxidatieve stress waargenomen, maar dit is niet bevestigd in onderzoek bij mensen.
Financiering van het onderzoek
De enige beschikbare studie is onafhankelijk gefinancierd, via de Shiraz University of Medical Sciences in Iran. Er is geen betrokkenheid van de voedingsmiddelenindustrie bij dit onderzoek vastgesteld. Dat is op zich positief voor de betrouwbaarheid, maar met slechts één studie is het totale bewijsplaatje te dun om sterke conclusies te trekken.
Het ontbreken van meer onderzoek, zowel onafhankelijk als door de industrie gefinancierd, is op zichzelf een aandachtspunt. Bij veel veelgebruikte additieven verwacht je een breder onderzoeksfundament. Het feit dat dit er niet is, kan erop wijzen dat de stof als zo onproblematisch wordt beschouwd dat er weinig onderzoeksinteresse is, maar het kan ook betekenen dat mogelijke effecten simpelweg nog niet goed in kaart zijn gebracht.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar E331a is zeer beperkt. Er is slechts één studie beschikbaar en die is uitgevoerd in een laboratoriumsetting (in vitro), niet bij mensen. De gevonden effecten (verhoogde hemolyse en oxidatieve stress) traden op bij combinatieblootstelling met andere conserveermiddelen, waardoor het onduidelijk is welk aandeel natriumwaterstofcitraat hierin had.
Het ontbreken van menselijk onderzoek betekent niet dat de stof onveilig is, maar wel dat we eerlijk moeten zijn over wat we niet weten. De goedkeuring door EFSA en JECFA is gebaseerd op de bredere groep citraten, die al lang als veilig worden beschouwd. Voor de gemiddelde consument is er op basis van de huidige kennis geen reden tot zorg bij normaal gebruik.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Emami et al. (2024)
In vitro: natriumwaterstofcitraat verhoogt hemolysis en MDA bij combinatieblootstelling
|
In vitro | Schadelijk | 0% |
Onafhankelijk
Declarations. Ethics approval and consent to participate: All applicable international, national, an. Gefinancierd door Shiraz Transplant Research Center, Shiraz University of Medical Sciences
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
