E333c - Calciumcitraat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 47% en slechter dan 53% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Tricalciumcitraat, Calcium citrate, Tricalcium citrate, Tricalcium dicitrate, Calciumcitraat
- Komt voor in
- Vruchtensappen, Zuivelproducten, Conserven, Verrijkte plantaardige melk, Kant-en-klaarmaaltijden, Voedingssupplementen, Verrijkte ontbijtgranen, Sportdranken
- ADI
- Er is geen numerieke ADI vastgesteld door EFSA of JECFA. Dit komt doordat calciumcitraat bij normaal gebruik als voedingsadditief als niet zorgwekkend wordt beschouwd. De aanbevolen bovengrens voor de totale calciuminname is 2500 mg per dag voor volwassenen. Voor een persoon van 70 kg betekent dit dat je ruim onder die grens blijft als je calciumcitraat alleen via voedingsmiddelen binnenkrijgt. Let wel op als je daarnaast supplementen gebruikt.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Calciumcitraat is synthetisch geproduceerd en bevat geen dierlijke ingrediënten. Het is geschikt voor vegetarische en veganistische voeding. Over het algemeen wordt het als halal en kosher beschouwd, maar dit kan afhangen van het productieproces en de certificering.
Bij hoge inname (boven 1500 mg calcium per dag) zijn gastro-intestinale klachten gerapporteerd. Er is een wetenschappelijke discussie over een mogelijk verhoogd cardiovasculair risico bij langdurige hoge calciumsupplementatie. Personen met nierfunctiestoornissen lopen extra risico op hypercalciëmie. Calcium kan uit meerdere bronnen tegelijk worden ingenomen, waardoor cumulatie een aandachtspunt is.
EFSA en JECFA beschouwen calciumcitraat als niet zorgwekkend bij normaal gebruik als voedingsadditief. Het wordt goed opgenomen door het lichaam, ook zonder maagzuur. Alle onafhankelijke studies geven geen aanwijzing voor ernstige toxiciteit bij normale voedingsdoseringen. In de VS heeft het de GRAS-status (Generally Recognized As Safe).
E333c, beter bekend als calciumcitraat of tricalciumcitraat, is het calciumzout van citroenzuur. Het wordt synthetisch geproduceerd, meestal door citroenzuur te combineren met een calciumbron. In de voedingsindustrie wordt het gebruikt als zuurteregelaar en stabilisator, maar ook als calciumbron in verrijkte voedingsmiddelen. Je vindt het terug in producten als vruchtensappen, zuivelproducten, conserven, verrijkte plantaardige melk en kant-en-klaarmaaltijden. Daarnaast wordt het veel toegepast in voedingssupplementen.
Calciumcitraat wordt door zowel EFSA als JECFA beschouwd als niet zorgwekkend bij normaal gebruik als voedingsadditief. Er is geen numerieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, juist omdat het bij regulier gebruik geen gezondheidsrisico oplevert. In de Verenigde Staten heeft het de GRAS-status, wat betekent dat het algemeen erkend is als veilig. Dat neemt niet weg dat je bij calcium altijd moet letten op je totale inname uit alle bronnen samen: zuivel, supplementen en verrijkte producten. De aanbevolen bovengrens voor volwassenen is 2500 mg calcium per dag.
Bij normale hoeveelheden zijn er geen bijzondere risico's voor de meeste mensen. Wel zijn er specifieke aandachtspunten. Mensen met nierfunctiestoornissen lopen risico op hypercalciëmie (te veel calcium in het bloed) bij hoge calciumsupplementatie. Bij postmenopauzale vrouwen is in onderzoek gekeken naar mogelijke acute effecten op het hart- en vaatstelsel bij hoge doseringen. Kinderen en zwangeren hoeven zich bij normaal voedingsgebruik geen zorgen te maken, maar ook voor hen geldt: houd de totale calciuminname in de gaten als je supplementen gebruikt.
Calciumcitraat bevat geen natrium en draagt dus niet bij aan de zoutbelasting. Het heeft geen smaakversterkende eigenschappen en bevordert geen overconsumptie. Als je het tegenkomt op een etiket, is het meestal een onschuldige toevoeging. Toch is het goed om te beseffen dat het regelmatig voorkomt in ultrabewerkte producten. De stof zelf is niet het probleem, maar het product waar het in zit kan dat wel zijn.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 8 relevante studies over calciumcitraat als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 4 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De beschikbare studies laten een overwegend geruststellend beeld zien bij normale voedingsdoseringen. Een review uit 2007 (Straub) concludeert dat calciumcitraat veilig is bij normale doseringen, maar wijst op risico's bij een inname boven 1500 mg calcium per dag. Daarbij gaat het vooral om gastro-intestinale klachten zoals obstipatie en een opgeblazen gevoel. Een klinische trial uit 2013 (Burt et al.) liet zien dat calciumcitraat de arteriële golfweerkaatsing verlaagt, wat zou kunnen wijzen op een gunstig effect op de bloedvaten.
Tegelijkertijd is er een opvallende tegenstrijdigheid in het onderzoek. Terwijl de trial van Burt et al. wijst op mogelijke cardiovasculaire voordelen, noemt een review uit 2014 (Van der Velde et al.) juist een mogelijke link tussen calciumsupplementatie en een verhoogd risico op hartinfarct. Deze discussie speelt breder in de wetenschap en is niet specifiek voor calciumcitraat als voedingsadditief, maar voor calciumsupplementen in het algemeen bij hoge doseringen (boven 1000-1500 mg per dag). De review bevestigt wel dat calciumcitraat beter opneembaar is dan sommige andere calciumvormen.
Een EFSA-evaluatie uit 2007 bekeek calciumcitraatmalaat als calciumbron, maar bevatte onvoldoende data om harde conclusies te trekken. Dit onderstreept dat het wetenschappelijk bewijs voor dit specifieke additief beperkt is. Geen van de meegenomen studies wijst op ernstige toxiciteit bij de hoeveelheden die je via voeding binnenkrijgt. De zorgen concentreren zich op supplementgebruik in hoge doseringen, niet op het gebruik als voedingsadditief.
Samenvattend is er wetenschappelijke consensus dat calciumcitraat bij normaal voedingsgebruik veilig is. De discussie over cardiovasculaire risico's betreft vooral langdurige, hoge supplementatie en is nog niet definitief beslecht. Voor de gemiddelde consument die calciumcitraat tegenkomt als ingrediënt in voedingsmiddelen, is er op basis van het huidige bewijs geen reden tot zorg.
Bredere context
Regelgeving en status
Calciumcitraat (E333c) is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt door EFSA beschouwd als niet zorgwekkend bij normaal gebruik als voedingsadditief. Er is geen numerieke ADI vastgesteld, wat bij voedingsadditieven juist een teken is dat de stof als zeer veilig wordt gezien. In de Verenigde Staten heeft calciumcitraat de GRAS-status (Generally Recognized As Safe). Er is geen IARC-classificatie, omdat er geen aanwijzingen zijn voor kankerverwekkende eigenschappen.
Aandachtspunten
- Personen met nierfunctiestoornissen moeten voorzichtig zijn met extra calciuminname vanwege het risico op hypercalciëmie.
- Postmenopauzale vrouwen worden in onderzoek specifiek genoemd als groep waarbij hoge calciumsupplementatie mogelijk acute cardiovasculaire effecten kan hebben.
- De aanbevolen bovengrens voor calcium is 2500 mg per dag voor volwassenen. Omdat calcium uit meerdere bronnen tegelijk kan worden ingenomen (zuivel, verrijkte producten, supplementen), is het verstandig om je totale inname in de gaten te houden.
- Voor kinderen en zwangeren zijn er bij normaal voedingsgebruik geen specifieke waarschuwingen, maar ook hier geldt dat de totale calciuminname niet onbeperkt mag zijn.
Bijwerkingen
Bij hoge inname (boven 1500 mg calcium per dag) zijn gastro-intestinale klachten gerapporteerd, zoals obstipatie en een opgeblazen gevoel. Bij zeer hoge doseringen bestaat een risico op hypercalciëmie, vooral bij mensen met nierfunctiestoornissen. Er is een wetenschappelijke discussie over een mogelijk verhoogd cardiovasculair risico bij langdurige hoge calciumsupplementatie, maar dit betreft supplementgebruik en niet de hoeveelheden die je via voedingsadditieven binnenkrijgt.
Financiering van het onderzoek
Van de 4 meegenomen studies zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in de analyse opgenomen. Dit is een positief punt: de conclusies worden niet vertroebeld door mogelijke belangenverstrengeling.
Wel is het totale aantal studies beperkt (4 meegenomen van 8 gevonden). Dat betekent dat de bewijskracht niet heel sterk is. De onafhankelijke financiering geeft vertrouwen in de objectiviteit van de resultaten, maar meer onderzoek zou welkom zijn om de discussie over cardiovasculaire effecten bij hoge doseringen definitief te beslechten.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar calciumcitraat als voedingsadditief is beperkt: slechts 4 studies zijn meegenomen in de analyse. Een opvallende tegenstrijdigheid is dat één klinische trial wijst op mogelijke gunstige effecten op de bloedvaten, terwijl een review juist een mogelijke link met hartinfarct noemt. Deze tegenstrijdigheid is niet opgelost in het huidige onderzoek en speelt breder bij calciumsupplementen in hoge doseringen.
Belangrijk om te weten: de zorgen over cardiovasculaire risico's gaan over langdurig supplementgebruik in hoge doses (boven 1000-1500 mg per dag), niet over de kleine hoeveelheden die je via voedingsadditieven binnenkrijgt. De absolute score van dit additief (63,4 op 100) is daardoor iets lager dan je op basis van de veiligheidsbeoordelingen zou verwachten. Bij normaal voedingsgebruik wijst geen enkele studie op ernstige risico's.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Burt et al. (2013)
Calciumcitraat verlaagt arteriële golfweerkaatsing en verbetert myocardperfusie
|
Klinische trial | Veilig | 47% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
van der Velde et al. (2014)
Calciumcitraat beter opneembaar, maar mogelijke link met hartinfarct
|
Review | Gemengd | 38% | Onbekend |
|
Straub, Deborah A (2007)
Calciumcitraat veilig bij normale dosis; risico's bij hoge inname >1500 mg/dag
|
Review | Gemengd | 34% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Tobback, P. (2007)
Tekst bevat alleen onderzoeksvraag, geen resultaten of conclusies
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 24% |
Onafhankelijk
EFSA AFC Panel, op verzoek van de Europese Commissie — overheidsinstelling
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
