E340a - Kaliumdiwaterstoffosfaat
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om een betrouwbare veiligheidsscore te berekenen voor dit E-nummer.
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om dit E-nummer betrouwbaar te vergelijken met andere E-nummers.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Monokaliumfosfaat, Kaliumdiwaterstoffosfaat, Monopotassium phosphate, KH2PO4, MKP, Potassium dihydrogen phosphate
- Komt voor in
- Brood, Beschuit, Bakkerijproducten, Sportdranken, Poedervormige drankmengsels, Vleesproducten, Gistproducten
- ADI
- De EFSA groeps-ADI voor alle fosfaatadditieven (E338-E452) is 40 mg fosfor per kg lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit maximaal 2800 mg fosfor per dag uit alle fosfaatbronnen samen. Let op: deze ADI geldt voor de totale inname van alle fosfaatadditieven bij elkaar, niet alleen voor E340a. EFSA heeft in 2019 deze grens verlaagd ten opzichte van de eerdere JECFA-norm van 70 mg/kg/dag.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Synthetisch geproduceerd, geen dierlijke grondstoffen. Over het algemeen beschouwd als halal en kosher.
Er zijn geen specifieke studies naar dit individuele additief gevonden. Fosfaatadditieven als groep staan onder toenemende wetenschappelijke aandacht vanwege mogelijke effecten op de nieren en het hart- en vaatstelsel bij hoge cumulatieve inname. Mensen met nierproblemen wordt aangeraden voorzichtig te zijn met extra fosfaat in de voeding.
Goedgekeurd door de EU en beoordeeld als veilig bij gebruik binnen de vastgestelde normen. EFSA heeft in 2019 een groepsbeoordeling van fosfaatadditieven uitgevoerd en een groeps-ADI vastgesteld.
E340a, ook bekend als kaliumdiwaterstoffosfaat of monokaliumfosfaat, is een synthetisch geproduceerd fosfaatzout. Het wordt gemaakt door fosforzuur te laten reageren met kaliumhydroxide. Het resultaat is een wit poeder dat goed oplost in water. In de voedingsindustrie wordt het vooral gebruikt als zuurregelaar en als voedingsstof voor gist in bakkerijproducten. Je kunt het tegenkomen in brood, beschuit, sportdranken, poedervormige drankmengsels en soms in vleesproducten.
Kaliumdiwaterstoffosfaat is een van de vele fosfaatadditieven die in de EU zijn toegestaan. Fosfaten komen van nature voor in vrijwel alle voedingsmiddelen, vooral in zuivel, vlees, vis en peulvruchten. Het verschil is dat toegevoegde fosfaten uit additieven veel gemakkelijker door je lichaam worden opgenomen dan de natuurlijk aanwezige fosfaten. Dat maakt de totale fosfaatbelasting van je voeding een belangrijk aandachtspunt.
EFSA heeft in 2019 alle fosfaatadditieven als groep opnieuw beoordeeld en een groeps-ADI vastgesteld van 40 mg fosfor per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 2800 mg fosfor per dag uit alle fosfaatbronnen samen. EFSA gaf daarbij aan dat sommige bevolkingsgroepen, met name adolescenten en mensen met een hoge inname van bewerkte voeding, deze grens kunnen overschrijden. Mensen met nierproblemen moeten extra opletten, omdat hun lichaam fosfaat minder goed kan verwerken.
Voor kinderen en zwangeren zijn er geen aparte waarschuwingen voor dit specifieke additief, maar de algemene aanbeveling geldt wel: houd de totale fosfaatinname in de gaten, zeker als je veel bewerkte voedingsmiddelen eet. Een natuurlijk alternatief voor de gistvoedende functie in brood is bijvoorbeeld het gebruik van volwaardige meelsoorten die van nature voldoende mineralen bevatten voor het gistingsproces.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden helaas geen relevante studies over kaliumdiwaterstoffosfaat en hebben daardoor geen wetenschappelijke analyse kunnen uitvoeren.
Dat er geen specifieke studies over dit individuele additief beschikbaar zijn, betekent niet automatisch dat het onveilig is. Het betekent wel dat de veiligheidsbeoordeling volledig leunt op onderzoek naar fosfaatadditieven als groep. EFSA heeft in 2019 een uitgebreide herbeoordeling gepubliceerd van alle toegelaten fosfaatadditieven (E338 tot en met E452). Op basis daarvan is een groeps-ADI van 40 mg fosfor per kg lichaamsgewicht per dag vastgesteld. Deze ADI verving de eerdere JECFA-beoordeling, die een hogere grens hanteerde van 70 mg/kg/dag.
De reden dat EFSA de ADI verlaagde, had te maken met aanwijzingen uit dieronderzoek dat hoge fosfaatinname kan bijdragen aan nierschade en verstoring van de calciumhuishouding. Bij mensen met al bestaande nierproblemen is een verband gevonden tussen hoge fosfaatinname en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. EFSA merkte op dat de blootstelling aan fosfaatadditieven bij bepaalde groepen de nieuwe ADI kan overschrijden, vooral bij jongeren en mensen die veel bewerkte voeding consumeren.
Het is goed om te weten dat er een verschil is tussen fosfaat dat van nature in voedsel zit en fosfaat dat als additief wordt toegevoegd. Natuurlijk fosfaat wordt voor slechts 40 tot 60 procent opgenomen, terwijl toegevoegde fosfaten bijna volledig worden geabsorbeerd. Dit maakt de bijdrage van fosfaatadditieven aan de totale belasting relatief groot, ook al lijken de hoeveelheden op het etiket klein.
Er is op dit moment geen wetenschappelijke consensus over de vraag of fosfaatadditieven bij gezonde mensen met een normale nierfunctie daadwerkelijk schadelijk zijn bij inname onder de ADI. Wel groeit de wetenschappelijke bezorgdheid over de cumulatieve blootstelling, omdat fosfaten in zeer veel bewerkte producten worden gebruikt. Wie bewust met voeding omgaat, doet er goed aan om de totale hoeveelheid bewerkte producten in het dieet te beperken.
Bredere context
Regelgeving en groepsbeoordeling
E340a valt onder de groep fosfaatadditieven (E338-E452) die in de EU zijn toegestaan in een breed scala aan voedingsmiddelen. EFSA heeft in 2019 de hele groep opnieuw beoordeeld en de ADI verlaagd naar 40 mg fosfor per kg lichaamsgewicht per dag. Dit was een aanzienlijke verlaging ten opzichte van de eerdere JECFA-norm van 70 mg/kg/dag. De verlaging was gebaseerd op aanwijzingen voor mogelijke nierschade bij langdurige hoge inname.
Fosfaatadditieven zijn in geen enkel land verboden, maar er is wel een groeiende discussie over de noodzaak van betere etikettering. Op dit moment hoeft de totale hoeveelheid toegevoegd fosfaat niet apart op het etiket te worden vermeld, waardoor het voor consumenten lastig is om hun inname te overzien. Voor kinderen geldt geen specifiek verbod, maar EFSA heeft wel gesignaleerd dat jongeren een risicogroep vormen voor overschrijding van de ADI.
- EU: goedgekeurd als onderdeel van de fosfaatgroep E338-E452
- EFSA groeps-ADI (2019): 40 mg fosfor/kg lichaamsgewicht/dag
- JECFA: eerdere ADI van 70 mg/kg/dag, nog niet herzien naar EFSA-niveau
- Niet verboden in enig land, maar cumulatieve blootstelling is een aandachtspunt
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen specifiek voor E340a gedocumenteerd in individuele studies. Wel is bij fosfaatadditieven als groep bekend dat een hoge cumulatieve inname kan bijdragen aan nierschade en verstoring van de calcium-fosfaatbalans. Mensen met nierproblemen lopen een verhoogd risico op complicaties bij hoge fosfaatinname.
Er zijn geen individuele studies over kaliumdiwaterstoffosfaat gevonden, waardoor er ook geen financieringsanalyse mogelijk is. De veiligheidsbeoordeling is volledig gebaseerd op de groepsevaluatie door EFSA uit 2019, die zowel onafhankelijk als door de industrie gefinancierd onderzoek heeft meegewogen.
Bij fosfaatadditieven als groep is het goed om te weten dat een deel van het beschikbare onderzoek is gefinancierd door de voedingsindustrie. EFSA houdt hier rekening mee in haar beoordelingen, maar het blijft een punt van aandacht. Het ontbreken van specifiek onderzoek naar E340a maakt het lastig om uitspraken te doen over de betrouwbaarheid van het bewijs voor dit individuele additief.
Beoordeling medische literatuur
Er zijn geen studies gevonden die specifiek naar kaliumdiwaterstoffosfaat (E340a) hebben gekeken. Alle beschikbare informatie over de veiligheid komt uit de groepsbeoordeling van fosfaatadditieven door EFSA. Dat betekent dat we niet precies weten of dit specifieke fosfaatzout zich anders gedraagt dan andere fosfaatadditieven.
De verlaging van de ADI door EFSA in 2019 laat zien dat de wetenschappelijke inzichten over fosfaatadditieven nog in ontwikkeling zijn. Het is verstandig om je bewust te zijn van de totale hoeveelheid fosfaatadditieven in je voeding, vooral als je veel bewerkte producten eet. Het ontbreken van specifiek onderzoek naar E340a is op zich geen reden tot paniek, maar het betekent wel dat de veiligheidsbeoordeling minder nauwkeurig is dan bij additieven die individueel zijn onderzocht.
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 7 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
