E340b - Dikaliumwaterstoffosfaat
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om een betrouwbare veiligheidsscore te berekenen voor dit E-nummer.
Er is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar om dit E-nummer betrouwbaar te vergelijken met andere E-nummers.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Dikaliumfosfaat, Dipotassium hydrogen phosphate, Dipotassium phosphate, K2HPO4, Kaliumfosfaat dibasisch
- Komt voor in
- Koffiemelkpoeder, Smeltkaas, Zuivelproducten, Poedervormige dranken, Sportvoeding, Slagroom uit spuitbus, Dessertpoeders
- ADI
- De groeps-ADI voor fosfaatadditieven is 40 mg/kg lichaamsgewicht per dag, uitgedrukt als fosfor (EFSA, 2019). Voor een volwassene van 70 kg betekent dat maximaal 2800 mg fosfor per dag uit alle fosfaatbronnen samen. Dit omvat niet alleen E340b, maar alle fosfaatadditieven (E338-E341, E343, E450-E452) die je op een dag binnenkrijgt. EFSA gaf aan dat sommige bevolkingsgroepen, met name tieners, deze grens kunnen overschrijden.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Bevat geen dierlijke bestanddelen. Over het algemeen beschouwd als halal en kosher, maar controleer bij twijfel de certificering op de verpakking.
Er zijn geen specifieke studies naar dikaliumwaterstoffosfaat zelf gevonden. De zorgen rond fosfaatadditieven in het algemeen betreffen een verhoogde fosfaatbelasting, wat bij mensen met nierproblemen risico's kan opleveren. EFSA heeft in 2019 de groeps-ADI voor fosfaten verlaagd, wat wijst op toegenomen voorzichtigheid.
Dikaliumwaterstoffosfaat is goedgekeurd in de EU en wordt door EFSA als veilig beschouwd bij normale inname. Fosfaat is een mineraal dat van nature in veel voedingsmiddelen voorkomt. Bij gezonde mensen wordt fosfaat normaal gesproken goed verwerkt door het lichaam.
Dikaliumwaterstoffosfaat (E340b) is een synthetisch geproduceerd kaliumfosfaat. Het wordt in de voedingsindustrie gebruikt als emulgator en bufferzout. Dat betekent dat het helpt om producten een stabiele structuur te geven en de zuurgraad op peil te houden. Je komt het vooral tegen in zuivelproducten, koffiemelkpoeder, smeltkaas en soms in poedervormige dranken of sportvoeding.
Het wordt industrieel gemaakt door fosforzuur te combineren met kaliumhydroxide. Hoewel fosfaat van nature in veel voedingsmiddelen voorkomt (denk aan vlees, vis, zuivel en noten), is het fosfaat in E340b dus niet afkomstig uit een natuurlijke bron. Het is een toegevoegd fosfaat, en dat onderscheid is belangrijk. Toegevoegde fosfaten worden namelijk veel vollediger opgenomen door je lichaam dan fosfaat dat van nature in voedsel zit.
EFSA heeft in 2019 de groeps-ADI voor fosfaten (inclusief E340b) vastgesteld op 40 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag, uitgedrukt als fosfor. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 2800 mg fosfor per dag uit alle fosfaatbronnen samen. EFSA gaf daarbij aan dat bepaalde bevolkingsgroepen, met name tieners en mensen met nierproblemen, deze grens makkelijker kunnen overschrijden. Vooral bij nierpatiënten is voorzichtigheid geboden, omdat hun lichaam fosfaat minder goed kan verwerken.
Voor de meeste gezonde mensen levert E340b in de hoeveelheden die je via voeding binnenkrijgt geen directe problemen op. Maar als je bewust met je voeding omgaat, is het goed om te weten dat fosfaatadditieven bij elkaar opgeteld flink kunnen bijdragen aan je totale fosfaatinname. Zeker als je veel bewerkte producten eet, kan die optelsom oplopen.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden helaas geen relevante studies over dikaliumwaterstoffosfaat en hebben daardoor geen wetenschappelijke analyse kunnen uitvoeren.
Dat er geen specifieke studies over E340b zijn gevonden, betekent niet dat er helemaal niets bekend is over de veiligheid. Dikaliumwaterstoffosfaat valt onder de brede groep fosfaatadditieven (E338-E341, E343, E450-E452) die door EFSA als groep zijn beoordeeld. In 2019 heeft EFSA een uitgebreide herbeoordeling van alle fosfaatadditieven gepubliceerd. Daarin werd de groeps-ADI verlaagd van "niet gespecificeerd" naar 40 mg/kg lichaamsgewicht per dag (als fosfor). Die verlaging geeft aan dat EFSA meer voorzichtigheid nodig achtte dan voorheen.
De reden voor die aanscherping was dat hoge fosfaatinname in verband werd gebracht met mogelijke effecten op de nieren en het hart- en vaatstelsel, vooral bij mensen die al kwetsbaar zijn. EFSA merkte op dat de blootstelling aan fosfaatadditieven bij sommige groepen, zoals adolescenten, de nieuwe ADI kan overschrijden. Dit is een punt van aandacht, zeker omdat fosfaatadditieven in heel veel bewerkte producten zitten en de totale blootstelling daardoor lastig in te schatten is.
Het is belangrijk om te benoemen dat er geen specifiek onderzoek is naar dikaliumwaterstoffosfaat als individuele stof. Alle beschikbare kennis is gebaseerd op de groepsbeoordeling van fosfaten. Dat is gebruikelijk bij dit soort additieven, maar het betekent ook dat we niet precies weten of E340b zich in alle opzichten hetzelfde gedraagt als andere fosfaatadditieven. Er is dus een kennislacune. Onafhankelijk onderzoek specifiek naar E340b ontbreekt volledig.
Bredere context
Regulering en ADI
Dikaliumwaterstoffosfaat is goedgekeurd in de EU, de VS (FDA GRAS-status) en in de meeste andere landen. EFSA heeft in 2019 de groeps-ADI voor fosfaatadditieven vastgesteld op 40 mg/kg lichaamsgewicht per dag (uitgedrukt als fosfor). Dit was een aanscherping ten opzichte van de eerdere situatie, waarin geen specifieke ADI was vastgesteld. JECFA hanteert een vergelijkbare groepsbenadering voor fosfaten.
Aandachtspunten
- Mensen met nierproblemen moeten extra voorzichtig zijn met fosfaatadditieven, omdat hun lichaam overtollig fosfaat minder goed kan uitscheiden.
- Bij kinderen en tieners kan de totale fosfaatinname uit bewerkte voeding relatief hoog zijn ten opzichte van hun lichaamsgewicht.
- Fosfaat uit additieven wordt veel beter opgenomen dan fosfaat dat van nature in voedsel zit. Dat maakt de "onzichtbare" fosfaatbelasting uit bewerkte producten groter dan je op basis van de hoeveelheid zou verwachten.
- Er zijn geen specifieke waarschuwingen voor zwangeren of mensen met allergieën bekend.
Bijwerkingen
Bij normale inname via voeding zijn er geen specifieke bijwerkingen van dikaliumwaterstoffosfaat bekend. Bij een hoge totale fosfaatinname (uit alle bronnen samen) kunnen op langere termijn effecten op de nieren en het hart- en vaatstelsel optreden, vooral bij mensen die al nierproblemen hebben.
Er zijn geen individuele studies over dikaliumwaterstoffosfaat gevonden, waardoor er ook geen financieringsanalyse mogelijk is. De beschikbare kennis over de veiligheid komt volledig uit de groepsbeoordeling van fosfaatadditieven door EFSA en JECFA.
Het ontbreken van onafhankelijk onderzoek naar dit specifieke additief is op zichzelf een aandachtspunt. Bij veel veelgebruikte additieven zou je verwachten dat er ten minste enig onafhankelijk onderzoek beschikbaar is. Dat dit ontbreekt, maakt het lastig om een volledig beeld te vormen van de veiligheid van E340b als individuele stof.
Beoordeling medische literatuur
Er is geen enkel specifiek onderzoek naar dikaliumwaterstoffosfaat (E340b) als individuele stof beschikbaar. Alle veiligheidsinformatie is afgeleid van de groepsbeoordeling van fosfaatadditieven door EFSA. Dat is een gangbare aanpak, maar het betekent wel dat we niet weten of E340b specifieke effecten heeft die afwijken van andere fosfaten.
De verlaging van de groeps-ADI door EFSA in 2019 laat zien dat de wetenschappelijke inzichten over fosfaatadditieven nog in ontwikkeling zijn. Als je bewust met je voeding omgaat, is het verstandig om je totale inname van fosfaatadditieven in de gaten te houden, vooral als je veel bewerkte producten eet. Het ontbreken van onafhankelijk onderzoek naar dit specifieke additief is een kennislacune die het lastig maakt om een volledig oordeel te vellen.
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 7 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
