E353 - Metawijnsteenzuur
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 94% en slechter dan 6% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Metatartaric acid, Metawijnsteenzuur, Acide métatartrique
- Komt voor in
- Wijn, Vruchtensap
- ADI
- De ADI is 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door de EFSA. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximale dagelijkse inname van 16.800 mg (16,8 gram). Aangezien metawijnsteenzuur vrijwel uitsluitend in wijn wordt gebruikt en in kleine hoeveelheden, is het in de praktijk zeer onwaarschijnlijk dat je deze limiet bereikt via normale voeding.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle religies (halal, kosher), vegetariërs en veganisten. Metawijnsteenzuur is van plantaardige oorsprong.
Er zijn slechts 2 studies beschikbaar, wat een zeer smalle bewijsbasis is. Een dierstudie uit 1982 toont bij hoge doseringen maag- en nierschade aan. De EFSA-beoordeling gaat ervan uit dat metawijnsteenzuur volledig wordt omgezet in wijnsteenzuur, maar als die aanname niet klopt bij bepaalde groepen (zoals zuigelingen of mensen met maag-darmproblemen), kan het risicoprofiel anders zijn. Er zijn geen specifieke gegevens beschikbaar over de veiligheid voor zwangeren, nierpatiënten of kinderen.
EFSA concludeert dat er geen veiligheidszorgen zijn bij de huidige gebruiksniveaus. Metawijnsteenzuur is van natuurlijke oorsprong en wordt verkregen door verhitting van wijnsteenzuur, een stof die van nature in druiven voorkomt. De blootstelling is beperkt omdat het vrijwel uitsluitend in wijn wordt gebruikt. Het is geschikt voor alle diëten, inclusief halal, kosher, vegetarisch en veganistisch.
Metawijnsteenzuur (E353) is een voedingszuur van natuurlijke oorsprong. Het wordt gemaakt door wijnsteenzuur te verhitten. Wijnsteenzuur is een stof die van nature voorkomt in druiven. Het resultaat is een wit of geelachtig poeder dat vooral wordt ingezet als zuurteregelaar en om metalen te binden. In de praktijk kom je metawijnsteenzuur vrijwel uitsluitend tegen in de wijnbereiding, waar het wordt toegevoegd om wijnsteenkristallen (die neerslag die je soms onderin een fles wijn ziet) te voorkomen. Je vindt het daarnaast soms in vruchtensappen.
Omdat metawijnsteenzuur zo specifiek wordt gebruikt in wijn, is je blootstelling eraan beperkt tot wat je via wijnconsumptie binnenkrijgt. Het komt niet voor in typische ultrabewerkte producten zoals frisdrank, snoep of kant-en-klaarmaaltijden. Dat maakt het een additief waar je in de dagelijkse praktijk weinig mee te maken hebt, tenzij je regelmatig wijn drinkt.
De EFSA heeft in 2020 metawijnsteenzuur opnieuw beoordeeld en concludeerde dat er geen veiligheidszorgen zijn bij de huidige gebruiksniveaus. De vastgestelde ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is 240 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat is een ruime marge. Wel is het goed om te weten dat de bewijsbasis smal is: er zijn slechts 2 wetenschappelijke studies beschikbaar. Een dierstudie liet bij hoge doseringen maag- en nierschade zien, wat laat zien dat de veiligheidsmarge niet oneindig is. Over de veiligheid voor specifieke groepen zoals zwangeren, kinderen of mensen met nierproblemen is weinig tot niets bekend.
In je lichaam wordt metawijnsteenzuur omgezet tot wijnsteenzuur, een stof die je ook via druiven en andere voedingsmiddelen binnenkrijgt. Bij normale inname zijn er geen bijwerkingen bekend. Wel wordt in sommige bronnen een mogelijke laxerende werking genoemd bij hogere inname.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over metawijnsteenzuur die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste studie is de herbeoordeling door de EFSA uit 2020. Daarin concludeert de EFSA dat metawijnsteenzuur bij de huidige gebruiksniveaus geen veiligheidszorgen oplevert. Een belangrijk uitgangspunt van die conclusie is de aanname dat metawijnsteenzuur in het lichaam volledig wordt gehydrolyseerd (afgebroken) tot L(+)-wijnsteenzuur, een stof waarvoor al uitgebreidere veiligheidsgegevens bestaan. Op basis daarvan is een ADI van 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag vastgesteld.
De tweede studie is een korte-termijn dierstudie uit 1982, uitgevoerd bij ratten. Deze studie liet zien dat metawijnsteenzuur bij lage doseringen veilig is, maar bij hoge doseringen (een 3%-oplossing) leidde het tot verminderde groei, nierfunctiestoornis en maagschade. Dit bevestigt dat er een duidelijke dosisafhankelijkheid is: bij normale inname via voeding zijn er geen problemen, maar bij veel hogere hoeveelheden treden er wel degelijk schadelijke effecten op.
Er zit een spanning tussen deze twee bevindingen. De EFSA zegt dat er geen zorgen zijn, maar die conclusie leunt sterk op de aanname dat de stof volledig wordt omgezet in wijnsteenzuur. Als die omzetting bij bepaalde mensen minder goed verloopt, bijvoorbeeld bij zuigelingen of mensen met maag-darmproblemen, zou het risicoprofiel er anders uit kunnen zien. Helaas zijn er geen studies beschikbaar die dit specifiek hebben onderzocht.
Met slechts 2 studies is de bewijsbasis erg smal. Er is geen onderzoek naar langetermijneffecten bij mensen, geen onderzoek bij kwetsbare groepen en geen recente onafhankelijke toxicologische studies buiten de EFSA-evaluatie. Dat betekent niet dat metawijnsteenzuur onveilig is, maar wel dat de wetenschappelijke zekerheid beperkter is dan je op basis van de goedkeuring misschien zou verwachten.
Bredere context
Metawijnsteenzuur is in de EU goedgekeurd als voedingsadditief (E353) en wordt door de EFSA als veilig beschouwd bij de huidige gebruiksniveaus. Er is geen IARC-classificatie voor deze stof, wat past bij het relatief gunstige veiligheidsprofiel.
Wat dit additief bijzonder maakt, is dat het vrijwel uitsluitend in de wijnbereiding wordt gebruikt. Je komt het niet tegen in de brede voedingsmiddelenindustrie. Daardoor is de kans op cumulatieve blootstelling via meerdere productcategorieën praktisch nihil. Voor mensen die geen wijn drinken, is de blootstelling aan E353 nagenoeg nul. Er zijn geen specifieke waarschuwingen voor kinderen, zwangeren of andere kwetsbare groepen gepubliceerd, maar dat komt deels doordat er simpelweg geen onderzoek naar deze groepen is gedaan.
Bijwerkingen
Bij normale inname via voeding zijn er geen bijwerkingen bekend. Metawijnsteenzuur wordt in het lichaam omgezet tot wijnsteenzuur. Bij hogere inname is een laxerende werking mogelijk. In een dierstudie traden bij hoge doseringen maagschade en nierfunctiestoornis op, maar dergelijke hoeveelheden worden via normale voeding niet bereikt.
Financiering van het onderzoek
Van de 2 beschikbare studies is er één onafhankelijk gefinancierd (de EFSA-herbeoordeling uit 2020) en bij de andere studie (de dierstudie uit 1982) is de financieringsbron onbekend. Er is geen door de industrie gefinancierd onderzoek gevonden.
Dat de EFSA-evaluatie onafhankelijk is gefinancierd, is positief. Wel is het belangrijk om te beseffen dat de EFSA zich bij haar beoordeling grotendeels baseert op bestaande literatuur en niet zelf nieuw experimenteel onderzoek uitvoert. De dierstudie uit 1982 is inmiddels ruim 40 jaar oud en de financieringsbron is niet te achterhalen. Met zo weinig studies is het lastig om een volledig beeld te krijgen van de financieringsbalans in het onderzoek naar deze stof.
Beoordeling medische literatuur
De veiligheidsscore van metawijnsteenzuur is hoog, maar het is goed om te weten dat die score is gebaseerd op slechts 2 studies. Dat is een erg smalle basis om sterke conclusies op te bouwen. De EFSA-goedkeuring leunt op de aanname dat metawijnsteenzuur in je lichaam volledig wordt omgezet in wijnsteenzuur. Als die omzetting bij bepaalde mensen minder efficiënt verloopt, kan het risicoprofiel anders zijn. Daar is op dit moment geen onderzoek naar gedaan.
De dierstudie uit 1982 laat zien dat hoge doseringen wel degelijk schadelijk kunnen zijn (maag- en nierschade). Dat is bij normale wijnconsumptie niet aan de orde, maar het laat zien dat de veiligheidsmarge niet onbeperkt is. Er is geen onderzoek beschikbaar naar de effecten bij kwetsbare groepen zoals zwangeren, kinderen of mensen met nierproblemen.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2020)
EFSA: geen veiligheidszorgen bij huidig gebruik van E353
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 84% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Ingram et al. (1982)
Veilig bij lage dosis; maagschade en nierproblemen bij hoge dosis
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 19% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
