E354 - Calciumtartraat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 92% en slechter dan 8% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Calcium tartrate, Calciumzout van wijnsteenzuur, Calcium L-tartrate
- Komt voor in
- Fruitconserven, Visconserven, Zeewierproducten, Wijn, Bakkerijproducten, Farmaceutische producten
- ADI
- De ADI is 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA als groeps-ADI voor wijnsteenzuur en tartraten. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit een maximale dagelijkse inname van 16.800 mg. In de praktijk wordt deze grens bij normaal voedingsgebruik niet bereikt, omdat calciumtartraat in relatief weinig productcategorieën wordt toegepast.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs en veganisten. Kan worden gebruikt door alle religies, inclusief halal en kosher. In sommige gevallen worden producten waar het in zit als niet geschikt gezien voor orthodoxe joden vanwege de herkomst uit de wijnindustrie.
Het beschikbare bewijs is beperkt: er is slechts één studie (de EFSA-herbeoordeling uit 2020) waarop de veiligheidsbeoordeling is gebaseerd. Er is geen specifiek onderzoek naar kwetsbare groepen zoals zwangeren, ouderen of kinderen. Personen met nierfunctiestoornissen moeten voorzichtig zijn, omdat tartraat via de nieren wordt uitgescheiden.
EFSA heeft calciumtartraat in 2020 herbeoordeeld en als veilig beschouwd bij de huidige blootstellingsniveaus. De ADI van 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag is relatief hoog, wat wijst op een ruime veiligheidsmarge. Het wordt in een beperkt aantal productcategorieën gebruikt, waardoor het risico op overblootstelling gering is. Geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, halal en kosher.
Calciumtartraat (E354) is het calciumzout van wijnsteenzuur (E334). Wijnsteenzuur komt van nature voor in veel soorten fruit, vooral in druiven. Calciumtartraat wordt gewonnen uit restproducten van de wijnindustrie, zoals druivenschillen. Hoewel de grondstof natuurlijk is, wordt het uiteindelijke product via een industrieel proces gemaakt. Het wordt ingezet als zuurteregelaar en conserveermiddel.
Je komt calciumtartraat vooral tegen in fruit- en visconserven, zeewierproducten en bepaalde bakkerijproducten. Het wordt ook gebruikt in de farmaceutische industrie, onder andere als middel tegen te veel maagzuur. In de EU mag het in principe in alle eet- en drinkwaren worden toegepast volgens het quantum satis-principe, wat betekent dat er geen maximale hoeveelheid is vastgelegd maar dat het alleen in de hoeveelheid mag worden gebruikt die nodig is voor het beoogde effect.
Wat betreft veiligheid: EFSA heeft in 2020 een groepsbeoordeling uitgevoerd van wijnsteenzuur en de bijbehorende tartraten, waaronder calciumtartraat. De conclusie was dat er geen toxische effecten zijn waargenomen en dat de geschatte blootstelling ruim onder de vastgestelde ADI van 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag blijft. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 16.800 mg per dag, een grens die in de praktijk nauwelijks bereikt wordt. Wel is het goed om te weten dat er geen specifiek onderzoek is gedaan naar kwetsbare groepen zoals zwangeren of kinderen. Mensen met nierproblemen doen er verstandig aan om voorzichtig te zijn met tartraten, omdat deze stoffen via de nieren worden uitgescheiden.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 1 relevante studie over calciumtartraat die is meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd.
De enige beschikbare studie is de uitgebreide EFSA-herbeoordeling uit 2020, waarin wijnsteenzuur (E334), natriumtartraten (E335), kaliumtartraten (E336), kaliumnatriumtartraat (E337) en calciumtartraat (E354) gezamenlijk zijn geëvalueerd. Het EFSA-panel concludeerde dat er geen toxische effecten zijn waargenomen bij de huidige blootstellingsniveaus. Er werd specifiek gekeken naar mogelijke nierschade, maar ook daar werden geen aanwijzingen voor gevonden. De geschatte inname via voeding bleef ruim onder de groeps-ADI van 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag.
Het is belangrijk om te benoemen dat de bewijskracht beperkt is. Er is slechts deze ene herbeoordeling beschikbaar en er zijn geen aanvullende onafhankelijke studies die de bevindingen bevestigen of nuanceren. Er is geen IARC-classificatie voor calciumtartraat, wat past bij het lage risicoprofiel van deze stof. Tegelijkertijd ontbreekt specifiek onderzoek naar effecten bij kwetsbare groepen zoals zwangeren, ouderen en jonge kinderen.
De ruime ADI van 240 mg/kg lichaamsgewicht per dag geeft aan dat er een grote veiligheidsmarge is. Omdat calciumtartraat in een relatief beperkt aantal productcategorieën wordt gebruikt (vooral conserven en wijnproducten), is de kans op cumulatieve overblootstelling klein. Wel verdient het aandacht dat tartraat via de nieren wordt uitgescheiden. Voor mensen met een verminderde nierfunctie kan dat relevant zijn, al is hier geen specifiek onderzoek naar gedaan in de context van deze herbeoordeling.
Bredere context
Calciumtartraat (E354) is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt door EFSA als veilig beschouwd bij de huidige gebruiksniveaus. De stof is niet verboden in andere landen en er zijn geen bekende internationale restricties. Er is geen IARC-classificatie, wat consistent is met het lage risicoprofiel.
De stof bevat geen natrium en draagt dus niet bij aan de natriumbelasting. Dat is een voordeel ten opzichte van sommige andere zuurteregelaars. Calciumtartraat bevordert geen overconsumptie omdat het geen smaakversterker of zoetstof is. Voor mensen met nierfunctiestoornissen is het wel verstandig om voorzichtig te zijn met tartraten, omdat deze stoffen renaal worden uitgescheiden. Er is geen specifieke waarschuwing voor kinderen of zwangeren, maar er is ook geen gericht onderzoek naar deze groepen gedaan.
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend bij normale inname. In het lichaam wordt calciumtartraat omgezet tot wijnsteenzuur, dat op natuurlijke wijze wordt verwerkt. Personen met nierfunctiestoornissen moeten wel voorzichtig zijn, omdat tartraat via de nieren wordt uitgescheiden en bij een verminderde nierfunctie mogelijk minder goed kan worden afgevoerd.
Financiering van het onderzoek
Van de 1 meegenomen studie is er één onafhankelijk gefinancierd, namelijk door EFSA zelf. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies gevonden. Dit is positief voor de betrouwbaarheid van de conclusies, al moet worden opgemerkt dat het totale aantal studies zeer beperkt is. Eén studie, hoe grondig ook, biedt minder zekerheid dan een breed scala aan onafhankelijk onderzoek.
Beoordeling medische literatuur
De veiligheidsbeoordeling van calciumtartraat is gebaseerd op slechts één studie: de EFSA-herbeoordeling uit 2020. Hoewel deze studie grondig is en onafhankelijk gefinancierd, is het belangrijk om te weten dat er geen aanvullend onderzoek beschikbaar is dat de conclusies bevestigt. Er is niet specifiek gekeken naar kwetsbare groepen zoals zwangeren, kinderen of ouderen. De ruime ADI en het beperkte gebruik in voedingsmiddelen maken overblootstelling onwaarschijnlijk, maar als je nierproblemen hebt, is het verstandig om hier extra op te letten. Over het geheel genomen zijn er geen tegenstrijdigheden in het beschikbare onderzoek gevonden.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2020)
Geen toxische effecten; blootstelling overschrijdt groeps-ADI niet
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 84% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
