E355 - Adipinezuur

Geen bezwaar Halfnatuurlijk

Ook bekend als: Adipic acid, Hexaandizuur, 1,4-butaandicarboxylzuur
Komt voor in: Bakpoeder, Instant-desserts, Gelatineproducten, Dranken, Dieetvoeding, Bakkerijproducten
ADI: De ADI is 0-5 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door JECFA. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit maximaal 350 mg per dag. Adipinezuur wordt in relatief weinig productcategorieën gebruikt, waardoor je er via normale voeding niet snel te veel van binnenkrijgt.
EU-status: Goedgekeurd
Dieetinfo: Adipinezuur is geschikt voor vegetariërs, veganisten en kan worden gebruikt door alle religies (halal en kosher).

Aandachtspunten

De feitelijke bewijsbasis is zeer beperkt: slechts 2 van de 5 gevonden studies gaan daadwerkelijk over adipinezuur als voedingsadditief. De enige toxiciteitsstudie is gefinancierd door de industrie (DuPont) en meldde gewichtsverlies bij hoge doses. Eén EFSA-studie sluit zuigelingenvoeding en moedermelk expliciet uit van de veiligheidsconclusie. Voor jonge kinderen en zuigelingen is voorzichtigheid geboden.

Positieve bevindingen

Adipinezuur heeft een zeer lage acute toxiciteit en er is geen genotoxiciteit aangetoond. JECFA heeft een ADI vastgesteld van 0-5 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Het wordt in het lichaam omgezet of uitgescheiden via de urine en er zijn geen bijwerkingen bekend bij normaal gebruik. Geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, halal en kosher.

Adipinezuur (E355) is een zuurteregelaar en voedingszuur dat je vooral tegenkomt in bewerkte voedingsmiddelen. Denk aan bakpoeder, instant-desserts, gelatineproducten en sommige dranken. Het heeft een milde, frisse smaak en wordt gebruikt om de zuurgraad van producten te reguleren. Hoewel adipinezuur van nature voorkomt in bieten en suikerriet, wordt het voor de voedingsindustrie vrijwel altijd via chemische synthese geproduceerd. Het is dus een halfnatuurlijk additief.

Qua veiligheid zijn er geen ernstige signalen gevonden. JECFA (het gezamenlijke expert-comité van de WHO en FAO) heeft een ADI vastgesteld van 0-5 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 350 mg per dag. Adipinezuur wordt in je lichaam omgezet of via de urine uitgescheiden, en er zijn geen bijwerkingen bekend bij normaal gebruik.

Toch is er een belangrijk voorbehoud: de wetenschappelijke bewijsbasis is beperkt. Van de gevonden studies gaan er maar twee daadwerkelijk over adipinezuur zelf. Bovendien sluit één EFSA-studie zuigelingenvoeding en moedermelk expliciet uit van de veiligheidsconclusie. Als je jonge kinderen hebt, is het verstandig om voorzichtig te zijn met producten die adipinezuur bevatten. De stof wordt in relatief weinig productcategorieën gebruikt, waardoor je er in de praktijk niet snel te veel van binnenkrijgt.

Adipinezuur bevat geen natrium en heeft geen bekende smaakversterking die overconsumptie in de hand werkt. Het is een vrij onopvallend additief dat de meeste mensen zonder problemen verdragen. Maar als je de voorkeur geeft aan zo min mogelijk synthetische toevoegingen, is het goed om te weten dat het in de meeste gevallen een industrieel geproduceerde stof is, ook al komt het in kleine hoeveelheden in de natuur voor.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 5 relevante studies over adipinezuur die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één industrie-gefinancierd en zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd.

Het is belangrijk om hier een nuance aan te brengen: van deze 5 studies gaan er slechts 2 daadwerkelijk over adipinezuur. De overige drie studies betreffen andere stoffen of toepassingen (zoals cross-linked β-cyclodextrine, een coatingmateriaal en een comonomeer voor voedselverpakking). Dat betekent dat de feitelijke bewijsbasis voor adipinezuur als voedingsadditief zeer smal is.

De meest directe studie is die van Kennedy (2002), gepubliceerd in Drug and Chemical Toxicology. Deze studie concludeerde dat adipinezuur een zeer lage acute toxiciteit heeft en niet genotoxisch is. Wel werd gewichtsverlies waargenomen bij hoge doses. Het is relevant om te weten dat deze studie is uitgevoerd door een onderzoeker verbonden aan het Haskell Laboratory van DuPont, een bedrijf dat adipinezuur produceert. Dat maakt de resultaten niet per definitie onbetrouwbaar, maar het is iets om in het achterhoofd te houden bij het wegen van de conclusies.

De EFSA-studie uit 2015 (EFSA Journal, 2015:3961) beoordeelde adipinezuur specifiek als crosslinker in voedselverpakking, niet als direct voedingsadditief. De conclusie was dat er geen veiligheidsrisico is bij die toepassing. Dat is geruststellend, maar zegt niet alles over het gebruik als E355 in voedsel zelf. Een latere EFSA-studie uit 2024 over een verwante stof (oxydiethylamine) concludeerde dat het veilig is voor consumenten, maar sloot zuigelingenvoeding en moedermelk expliciet uit. Dit is een relevant signaal voor ouders van jonge kinderen.

Er is geen IARC-classificatie voor adipinezuur en er zijn geen signalen van genotoxiciteit of carcinogeniciteit in de beschikbare literatuur. De JECFA-ADI van 0-5 mg/kg lichaamsgewicht per dag is al langere tijd vastgesteld en niet herzien. Over het geheel genomen wijst het beschikbare bewijs op veiligheid bij normaal gebruik, maar de bewijsbasis is opvallend dun voor een stof die al decennia in voedsel wordt gebruikt. Meer gericht onderzoek naar adipinezuur als voedingsadditief zou wenselijk zijn.

Bredere context

Regelgeving en status

Adipinezuur (E355) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie. JECFA heeft een ADI vastgesteld van 0-5 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Er zijn geen landen bekend waar adipinezuur als voedingsadditief verboden is. De stof heeft geen IARC-classificatie, wat betekent dat er geen aanwijzingen zijn voor kankerverwekkendheid.

Kwetsbare groepen

Eén EFSA-studie uit 2024 sluit zuigelingenvoeding en moedermelk expliciet uit van de veiligheidsconclusie. Voor jonge kinderen en zuigelingen is het daarom verstandig om voorzichtig te zijn met producten die adipinezuur bevatten. Voor de algemene bevolking zijn er geen bekende bijwerkingen bij normale consumptieniveaus.

Goedgekeurd in de EU als zuurteregelaar en voedingszuur
JECFA-ADI: 0-5 mg/kg lichaamsgewicht per dag
Geen IARC-classificatie (geen kankerverwekkendheid aangetoond)
Niet beoordeeld als veilig voor zuigelingenvoeding en moedermelk
Bewijsbasis is beperkt: slechts 2 studies gaan specifiek over adipinezuur

Bijwerkingen

Er zijn geen bijwerkingen bekend bij normale consumptieniveaus. Adipinezuur wordt in het lichaam omgezet of uitgescheiden via de urine. Bij zeer hoge doses is in dieronderzoek gewichtsverlies waargenomen, maar dergelijke hoeveelheden komen in de praktijk niet voor via voeding.

Financiering van het onderzoek

Onafhankelijk (4) Industrie (1) Mogelijk industrie (0) Onbekend (0)

Van de 5 gevonden studies is er 1 gefinancierd door de industrie (DuPont) en zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd (waarvan 3 door EFSA). Op het eerste gezicht lijkt de verhouding gunstig, maar de nuance is dat slechts 2 studies daadwerkelijk over adipinezuur gaan. De enige directe toxiciteitsstudie is juist de industrie-gefinancierde studie van Kennedy (2002). Dat betekent dat het enige gerichte toxicologische onderzoek naar adipinezuur afkomstig is van een producent van de stof.

De onafhankelijke EFSA-studies zijn waardevol, maar beoordelen adipinezuur in de context van voedselverpakking of verwante stoffen, niet als direct voedingsadditief. Er ontbreekt dus onafhankelijk onderzoek dat specifiek de veiligheid van adipinezuur als E355 in voedsel beoordeelt. Dit is een beperking die je als consument mag meewegen.

Beoordeling medische literatuur

Bij dit additief is het goed om te weten dat de veiligheidsscore gebaseerd is op 5 studies, maar dat slechts 2 daarvan daadwerkelijk over adipinezuur gaan. Drie studies betreffen andere stoffen of toepassingen en zijn onterecht meegenomen in de beoordeling. De enige gerichte toxiciteitsstudie is gefinancierd door DuPont, een producent van adipinezuur, en meldde gewichtsverlies bij hoge doses. Dit nuancepunt wordt niet volledig meegewogen in de score.

Daarnaast beoordeelt de EFSA-studie uit 2015 adipinezuur als crosslinker in verpakking, niet als voedingsadditief. De veiligheidsconclusie geldt dus voor een andere toepassing. De score van 78.2 geeft daardoor een iets rooskleuriger beeld dan de feitelijke bewijsbasis rechtvaardigt. Er zijn geen ernstige veiligheidssignalen, maar het beschikbare bewijs is dunner dan het op het eerste gezicht lijkt.

Let op bij kinderen: Eén EFSA-studie sluit zuigelingenvoeding en moedermelk expliciet uit van de veiligheidsconclusie. Voor jonge kinderen en zuigelingen is voorzichtigheid geboden bij producten met adipinezuur, gezien het beperkte bewijs voor deze groep.

Onderzochte studies

Studie	Type	Conclusie	Bewijskracht	Financiering
oxydiethylamine for use in plastic food contact materials - EFSA - Wiley EFSA Panel on Food Contact Materials (FCM) et al. (2024) EFSA: veilig voor consument, uitgezonderd zuigelingenvoeding en moedermelk EFSA beoordeelde oxydiethylamine voor gebruik in kunststof voedselverpakking en concludeerde dat het veilig is voor consumenten. Zuigelingenvoeding en moedermelk werden expliciet uitgesloten van deze veiligheidsconclusie.	EFSA/WHO-evaluatie	Overwegend veilig	36%	Onafhankelijk Gefinancierd door efsa
Single- and 14-Day Repeat-Dose Toxicity of Cross-Linked β-Cyclodextrin in Rats Park et al. (2011) Geen toxische effecten bij ratten tot 2000 mg/kg/dag gedurende 14 dagen Deze studie onderzocht de toxiciteit van cross-linked β-cyclodextrine bij ratten, niet van adipinezuur zelf. Er werden geen toxische effecten gevonden bij doses tot 2000 mg/kg/dag gedurende 14 dagen. De relevantie voor de beoordeling van E355 is beperkt.	Dierstudie	Veilig	16%	Onafhankelijk Auteur werkzaam bij Sejong University (South Korea)
Scientific Opinion on the safety assessment of the substance adipic ... 2015 Geen veiligheidsrisico bij gebruik als crosslinker in voedselverpakking EFSA beoordeelde adipinezuur als crosslinker in kunststof voedselverpakking en concludeerde dat er geen veiligheidsrisico is bij dit gebruik. De beoordeling betreft de toepassing in verpakkingsmateriaal, niet het directe gebruik als voedingsadditief E355.	EFSA/WHO-evaluatie	Veilig	12%	Onafhankelijk Gefinancierd door efsa
Toxicity of adipic acid Kennedy, G. J. (2002) Zeer lage acute toxiciteit, geen genotoxiciteit, gewichtsverlies bij hoge doses	Dierstudie	Overwegend veilig	10%	Industrie
Scientific Opinion on the safety evaluation of the substance, 4 ... 2015 Geen veiligheidsrisico bij gebruik als coating, niet in direct voedselcontact EFSA beoordeelde een stof (4-acrylamido-4-methyl-2-pentanon) voor gebruik als coating zonder direct voedselcontact en concludeerde dat er geen veiligheidsrisico is. Deze studie gaat niet over adipinezuur als voedingsadditief.	EFSA/WHO-evaluatie	Veilig	6%	Onafhankelijk Gefinancierd door efsa

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.