E365 - Natriumfumaraat
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008.
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008. Een vergelijking met andere E-nummers is daarom niet van toepassing.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Sodium fumarate, Natriumzout van fumaarzuur
- Komt voor in
- Bakpoeder, Taartmixen, Puddingpoeder, Limonadepoeder, Snoepgoed, Bakkerijproducten
- ADI
- De historische ADI voor fumaarzuur en fumaraten (inclusief natriumfumaraat) was 0-6 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 420 mg per dag. Omdat natriumfumaraat niet meer is toegelaten als voedingsadditief in de EU, is deze ADI in de praktijk niet meer relevant voor Europese consumenten.
- EU-status
- Niet meer toegelaten of wordt niet meer als additief beschouwd
- Dieetinfo
- Natriumfumaraat is geschikt voor alle religies, vegetariërs en veganisten. Het bevat geen dierlijke bestanddelen en is halal en kosher.
Natriumfumaraat is niet meer toegelaten als voedingsadditief in de EU. Een in-vitrostudie uit 2018 liet zien dat natriumfumaraat de groei van een bacterie geassocieerd met inflammatoire darmziekten (IBD) kan stimuleren. De financieringsbron van het beschikbare onderzoek is onbekend, wat de onafhankelijkheid lastig te beoordelen maakt.
Fumaarzuur is een stof die van nature in het lichaam voorkomt en normaal wordt omgezet in de stofwisseling. Er zijn geen bijwerkingen bekend bij de doseringen die vroeger in voedingsmiddelen werden gebruikt. Het additief is geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, vegetarisch, halal en kosher.
Natriumfumaraat (E365) is het natriumzout van fumaarzuur (E297). Fumaarzuur is een organisch zuur dat van nature voorkomt in het menselijk lichaam en in verschillende planten. Natriumfumaraat zelf wordt synthetisch geproduceerd en werd vroeger gebruikt als zuurregelaar en antioxidant in voedingsmiddelen. Belangrijk om te weten: dit additief is in de EU niet meer toegelaten als voedingsadditief volgens verordening 1333/2008.
Toen het nog werd gebruikt, kwam je natriumfumaraat vooral tegen in bakpoeder, taartmixen, puddingpoeder, limonadepoeder en snoepgoed. Het hielp bij het reguleren van de zuurgraad en verbeterde de structuur van gels. Omdat het niet meer is toegelaten in de EU, zul je het tegenwoordig niet meer op ingrediëntenlijsten tegenkomen in Europese producten.
Er was eerder een ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld van 6 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag voor fumaarzuur en fumaraten. Voor een volwassene van 70 kg zou dat neerkomen op maximaal 420 mg per dag. Omdat het additief niet meer is toegelaten, is deze ADI in de praktijk niet meer relevant voor Europese consumenten.
Er zijn geen bijwerkingen bekend bij de hoeveelheden die vroeger in voedingsmiddelen voorkwamen. Fumaarzuur wordt in het lichaam normaal omgezet als onderdeel van de stofwisseling. Wel is er één studie die een mogelijk risico signaleert voor mensen met inflammatoire darmziekten (IBD), maar daarover meer in het wetenschappelijke deel hieronder.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 1 relevante studie over natriumfumaraat die is meegenomen in onze analyse. Van deze studie was de financieringsbron onbekend.
De enige beschikbare studie (Ma et al., 2018, gepubliceerd in Frontiers in Microbiology) is een in-vitroonderzoek. Dit betekent dat het experiment in het laboratorium is uitgevoerd, niet bij mensen of dieren. De onderzoekers keken naar het effect van natriumfumaraat op de groei van een bacterie die geassocieerd wordt met inflammatoire darmziekten (IBD). De conclusie was dat natriumfumaraat de groei van deze IBD-gerelateerde bacterie stimuleerde. De auteurs adviseerden daarom dat IBD-patiënten natriumfumaraat beter kunnen vermijden.
Het is belangrijk om deze studie in perspectief te plaatsen. Het gaat om één enkel in-vitroonderzoek, wat betekent dat de resultaten niet zomaar vertaald kunnen worden naar de situatie in het menselijk lichaam. Bovendien is de financieringsbron van deze studie onbekend, waardoor het lastig is om de onafhankelijkheid te beoordelen. Er is geen breed wetenschappelijk onderzoek beschikbaar dat de veiligheid of risico's van natriumfumaraat als voedingsadditief uitgebreid heeft onderzocht.
Dat natriumfumaraat niet meer is toegelaten in de EU hoeft niet per se te betekenen dat het onveilig is. Soms worden additieven geschrapt omdat ze simpelweg niet meer worden gebruikt door de industrie, of omdat er onvoldoende recente veiligheidsgegevens beschikbaar zijn om de toelating te verlengen. Desondanks is het vanuit voorzorgsperspectief verstandig dat dit additief niet meer in ons voedsel zit, zeker gezien het beperkte onderzoek.
Bredere context
Regelgeving en status
Natriumfumaraat (E365) is conform EU-verordening 1333/2008 niet meer toegelaten als voedingsadditief. Dit betekent dat het in geen enkel voedingsmiddel in de EU mag worden gebruikt. De reden voor het schrappen is niet altijd een directe veiligheidszorg. Het kan ook te maken hebben met het feit dat de industrie het additief niet meer gebruikte en er geen aanvraag is ingediend om de toelating te verlengen.
Het moederadditief fumaarzuur (E297) is in de EU wel nog toegelaten in bepaalde toepassingen. De eerder vastgestelde ADI van 6 mg/kg lichaamsgewicht per dag gold voor fumaarzuur en zijn zouten gezamenlijk. Omdat natriumfumaraat niet meer wordt gebruikt in de EU, is deze grenswaarde in de praktijk niet meer van toepassing op dit specifieke E-nummer.
- Niet meer toegelaten als voedingsadditief in de EU
- Geschikt voor alle diëten: veganistisch, vegetarisch, halal en kosher
- Beperkt wetenschappelijk onderzoek beschikbaar (slechts 1 studie)
- Geen bekende bijwerkingen bij eerdere voedingstoepassingen
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend bij de hoeveelheden die vroeger in voedingsmiddelen werden gebruikt. Fumaarzuur wordt in het lichaam normaal omgezet als onderdeel van de stofwisseling. Eén in-vitrostudie suggereert dat natriumfumaraat de groei van een IBD-gerelateerde bacterie kan stimuleren, maar dit is niet bevestigd in onderzoek bij mensen.
Financiering van het onderzoek
Van de enige beschikbare studie over natriumfumaraat is de financieringsbron onbekend. Dit betekent dat we niet kunnen vaststellen of het onderzoek onafhankelijk is uitgevoerd of dat er mogelijk commerciële belangen meespeelden. Bij een onderwerp met zo weinig onderzoek is dat een extra beperking: er is niet alleen weinig bewijs, maar het bewijs dat er is, kan niet goed op onafhankelijkheid worden beoordeeld.
Het ontbreken van onafhankelijk gefinancierd onderzoek is opvallend, maar past bij het beeld van een additief dat al langere tijd niet meer wordt gebruikt en daardoor weinig wetenschappelijke aandacht krijgt. Voor een goed onderbouwd oordeel over de veiligheid zou meer en transparant gefinancierd onderzoek nodig zijn.
Beoordeling medische literatuur
Over natriumfumaraat is heel weinig wetenschappelijk onderzoek beschikbaar. De enige studie die we vonden is een laboratoriumexperiment (in-vitro) waarvan de financieringsbron onbekend is. De resultaten van die studie, namelijk dat natriumfumaraat de groei van een IBD-gerelateerde bacterie kan bevorderen, zijn niet bevestigd bij mensen. Het is daarom te vroeg om daar harde conclusies aan te verbinden.
Het feit dat dit additief niet meer is toegelaten in de EU kan verschillende redenen hebben en hoeft niet direct op een veiligheidsrisico te wijzen. Wel betekent het dat je dit E-nummer niet meer tegenkomt in producten op de Europese markt. Als je het toch ergens tegenkomt (bijvoorbeeld in producten van buiten de EU), is voorzichtigheid op zijn plaats, simpelweg omdat er te weinig onderzoek is om de veiligheid goed te kunnen beoordelen.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Ma et al. (2018)
Natriumfumaraat stimuleert groei IBD-bacterie; vermijden aanbevolen voor IBD-patiënten
|
In vitro | Schadelijk | 0% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
