E402 - Kaliumalginaat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 37% en slechter dan 63% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Potassium alginate, Kaliumzout van alginezuur, E 402
- Komt voor in
- Desserts, Sauzen, Dressings, Zuivelproducten, Zoutarme producten, Room, Biologische producten
- ADI
- Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor kaliumalginaat. Dit betekent dat de stof bij normaal gebruik als zo weinig risicovol wordt beschouwd dat een specifieke bovengrens niet nodig werd geacht. Wel kan bij hoge concentraties de opname van ijzer worden geremd.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor vegetariërs, veganisten, halal en kosher. Kaliumalginaat is volledig plantaardig van oorsprong (gewonnen uit zeewier).
Er is zeer weinig onderzoek specifiek naar menselijke consumptie. De enige meegenomen studie betreft diervoeder, niet humane voeding. Bij hoge concentraties kan kaliumalginaat de opname van ijzer remmen. Er zijn onvoldoende gegevens beschikbaar om de veiligheid voor zuigelingen en jonge kinderen volledig te beoordelen.
Kaliumalginaat is afkomstig uit een natuurlijke bron (bruinwier) en wordt breed toegelaten in de EU. Er zijn geen bijwerkingen bekend bij de gebruikelijke concentraties in voeding. Het bevat kalium in plaats van natrium, waardoor het niet bijdraagt aan de natriumbelasting. Het is geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, halal en kosher.
Kaliumalginaat (E402) is het kaliumzout van alginezuur (E400), een stof die van nature voorkomt in bruinwier. Het wordt gewonnen uit zeewiersoorten zoals Laminaria en Macrocystis, die vooral in de VS en Groot-Brittannië worden geoogst. Na extractie van het alginezuur wordt dit chemisch bewerkt tot het kaliumzout. Het is dus een halfnatuurlijk additief: de basis is natuurlijk, maar er is een chemische stap nodig om het eindproduct te maken.
Je komt kaliumalginaat tegen als verdikkingsmiddel, geleermiddel, emulgator en stabilisator. Het wordt in heel veel producten gebruikt, van desserts en sauzen tot dressings en zuivelproducten. Het is ook populair in zoutarme producten, omdat het kalium bevat in plaats van natrium. In de EU mag het in principe in alle eet- en drinkwaren worden gebruikt (quantum satis, dus zoveel als nodig is). Het kan ook voorkomen in biologische producten.
Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor kaliumalginaat. Dat klinkt misschien verontrustend, maar het betekent in dit geval dat de stof bij normaal gebruik als zo weinig risicovol wordt beschouwd dat een specifieke bovengrens niet nodig werd geacht. Wel is het goed om te weten dat bij hoge concentraties alginaten de opname van ijzer kunnen remmen. Voor zuigelingen en jonge kinderen zijn er onvoldoende gegevens om de veiligheid volledig te beoordelen, dus voorzichtigheid is daar op zijn plaats.
Wat opvalt, is dat het wetenschappelijk bewijs specifiek voor menselijke consumptie van kaliumalginaat erg beperkt is. Het beschikbare onderzoek richt zich vooral op diervoeder. Dat wil niet zeggen dat het onveilig is, maar het betekent wel dat de wetenschappelijke onderbouwing voor mensen niet heel stevig is. Als je liever kiest voor producten met goed onderzochte ingrediënten, is dat iets om in je achterhoofd te houden.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over kaliumalginaat als voedingsadditief. Na beoordeling is 1 studie meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd.
De enige meegenomen studie is een EFSA-evaluatie uit 2017, uitgevoerd door het FEEDAP-panel (het panel dat zich bezighoudt met diervoeder). Deze studie concludeerde dat natrium- en kaliumalginaat veilig zijn voor gebruik in diervoeder. Daarbij werd wel opgemerkt dat kaliumalginaat huidirritatie en sensibilisatie kan veroorzaken bij direct huidcontact. Dat is relevant voor mensen die er beroepsmatig mee werken, maar niet voor consumenten die het via voeding binnenkrijgen.
Het is belangrijk om te benoemen dat deze studie gericht was op diervoeder en niet specifiek op menselijke consumptie. Dat maakt de directe vertaling naar voedselveiligheid voor mensen beperkt. Er is geen apart, uitgebreid onderzoek beschikbaar dat specifiek de effecten van kaliumalginaat bij mensen heeft onderzocht. De bredere groep alginaten (waaronder E400 tot E405) wordt door zowel EFSA als JECFA (het gezamenlijke comité van de WHO en FAO) over het algemeen als veilig beschouwd, maar specifiek voor kaliumalginaat is de bewijsbasis dun.
Er is geen IARC-classificatie voor kaliumalginaat, wat betekent dat er geen aanwijzingen zijn voor kankerverwekkende eigenschappen. De afgevallen studie signaleerde dat er onvoldoende data beschikbaar zijn voor zuigelingen en jonge kinderen. Dit is een kennislacune die nog niet is ingevuld. Bij normale consumptieniveaus zijn er geen bijwerkingen bekend, maar bij hoge concentraties kunnen alginaten de opname van ijzer remmen doordat ze ijzer binden in het maag-darmkanaal.
Samenvattend: kaliumalginaat wordt breed toegelaten en er zijn geen alarmsignalen, maar het wetenschappelijk bewijs specifiek voor menselijke voeding is beperkt. De veiligheidsbeoordeling leunt grotendeels op onderzoek naar verwante alginaten en op diervoederstudies.
Bredere context
Kaliumalginaat is in de EU goedgekeurd als voedingsadditief en mag worden gebruikt in alle eet- en drinkwaren volgens het quantum satis-principe (zoveel als technologisch nodig is). Er is geen ADI vastgesteld, wat bij deze groep additieven gebruikelijk is. Het additief is niet verboden in andere landen en wordt wereldwijd gebruikt.
Een aandachtspunt is dat er onvoldoende gegevens beschikbaar zijn om de veiligheid voor zuigelingen en jonge kinderen volledig te beoordelen. Als je producten koopt voor jonge kinderen, is het verstandig om hier alert op te zijn. Kaliumalginaat is een halfnatuurlijk product: het wordt gewonnen uit bruinwier, maar ondergaat een chemische bewerking. Het kan voorkomen in ultrabewerkte producten waar andere ingrediënten mogelijk minder gunstig zijn. Het additief zelf bevordert geen overconsumptie, maar het is goed om naar het totaalplaatje van een product te kijken.
Bijwerkingen
Bij de gebruikelijke concentraties in voeding zijn geen bijwerkingen bekend. Bij hoge concentraties kunnen alginaten ijzer binden in het maag-darmkanaal, waardoor de opname van ijzer wordt geremd. Bij direct huidcontact (niet via voeding) kan kaliumalginaat huidirritatie en sensibilisatie veroorzaken.
Financiering van het onderzoek
Van de meegenomen studie is er één onafhankelijk gefinancierd. Het betreft een EFSA-evaluatie, uitgevoerd door een onafhankelijk EU-agentschap. Er is geen door de industrie gefinancierd onderzoek meegenomen. Dat is op zich positief, maar de totale hoeveelheid onderzoek is zeer beperkt: slechts één studie vormt de basis van de analyse.
Het ontbreken van industriefinanciering is geruststellend voor de objectiviteit van het beschikbare bewijs. Tegelijkertijd is het goed om te beseffen dat de beperkte hoeveelheid onderzoek op zichzelf een zwakte is. Meer onafhankelijk onderzoek, specifiek gericht op menselijke consumptie, zou welkom zijn om een steviger beeld te krijgen van de veiligheid van kaliumalginaat.
Beoordeling medische literatuur
Het is goed om te weten dat het beschikbare onderzoek naar kaliumalginaat erg beperkt is. De enige meegenomen studie betreft een EFSA-evaluatie gericht op diervoeder, niet op menselijke voeding. De twee oorspronkelijk gevonden studies bleken mogelijk dezelfde of zeer vergelijkbare EFSA-opinie te zijn, waardoor de effectieve bewijsbasis nog smaller is dan het op het eerste gezicht lijkt.
De conclusies over huidirritatie en sensibilisatie die in de studie worden genoemd, gaan over direct huidcontact en zijn niet relevant voor het eten van producten met kaliumalginaat. De feitelijke conclusies over orale veiligheid zijn positief, maar specifiek voor mensen is het bewijs niet uitgebreid. Voor zuigelingen en jonge kinderen ontbreken voldoende gegevens om de veiligheid volledig te beoordelen.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA Panel on Additives and Products or Substances used in Animal Feed (FEEDAP) et al. (2017)
Veilig voor diervoeder, maar huidirritatie en sensibilisatie mogelijk
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 78% |
Onafhankelijk
EFSA-evaluatie (Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid), een onafhankelijk EU-agentschap
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
