E410 - Johannesbroodpitmeel
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 48% en slechter dan 52% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Locust bean gum, Carobegom, Carob bean gum, Johannesbroodpitmeel, LBG, Caroubier, Carruba
- Komt voor in
- Roomijs, Yoghurt, Sauzen, Soepen, Bakkerijproducten, Kant-en-klaarmaaltijden, Zuigelingenvoeding (anti-refluxformules), Kaas, Desserts, Margarine, Vleesproducten
- ADI
- Er is geen numerieke ADI vastgesteld door EFSA of JECFA. Dit betekent dat het additief bij de gebruikelijke inname via voeding geen gezondheidsrisico vormt voor de algemene bevolking. Het ontbreken van een ADI wil niet zeggen dat je onbeperkt kunt consumeren, maar dat de normale blootstelling via voedingsmiddelen als veilig wordt beschouwd. Voor zuigelingen en jonge kinderen in speciale medische voeding geldt deze conclusie niet automatisch.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Johannesbroodpitmeel is geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Het is volledig plantaardig van oorsprong.
Meerdere onafhankelijke EFSA-evaluaties stellen dat de beschikbare gegevens onvoldoende zijn om de veiligheid voor zuigelingen en jonge kinderen in speciale medische voeding te beoordelen. Twee van de drie studies die veiligheid bij zuigelingen aantonen zijn gefinancierd door de industrie (Danone Nutricia Research), wat een commercieel belang impliceert. Kan de opname van mineralen zoals ijzer en vetten uit de voeding remmen. Bij hoge inname kunnen maag-darmklachten optreden zoals winderigheid en een opgeblazen gevoel.
Volledig natuurlijk product, gewonnen uit de pitten van de johannesbroodboom. EFSA beschouwt het als veilig voor de algemene bevolking en heeft geen numerieke ADI vastgesteld, wat wijst op lage toxiciteit bij normaal gebruik. Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Kan ook in biologische producten worden gebruikt.
Johannesbroodpitmeel (E410) is een natuurlijk verdikkingsmiddel dat wordt gewonnen uit de pitten van de johannesbroodboom (Ceratonia siliqua). Deze boom groeit vooral rond de Middellandse Zee. Het meel wordt verkregen door de kiemwitten van de zaden te malen tot een wit tot geelwit poeder. Het wordt al eeuwenlang gebruikt in de voedingsindustrie en dient als verdikkingsmiddel, stabilisator en emulgator. Je komt het tegen in heel veel producten: roomijs, yoghurt, sauzen, soepen, bakkerijproducten, kant-en-klaarmaaltijden en zelfs zuigelingenvoeding waar het als anti-refluxmiddel wordt ingezet.
Voor de algemene bevolking wordt johannesbroodpitmeel als veilig beschouwd. EFSA heeft geen maximale dagelijkse inname (ADI) vastgesteld, wat betekent dat het bij normaal gebruik geen gezondheidsrisico vormt. Wel zijn er een paar aandachtspunten. Bij hoge inname kan het leiden tot winderigheid en een opgeblazen gevoel, omdat het een niet-verteerbaar polysaccharide is dat door darmbacteriën wordt gefermenteerd. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat het de opname van mineralen (zoals ijzer) en vetten uit de voeding kan remmen. In zeldzame gevallen is een overgevoeligheidsreactie in de vorm van netelroos gemeld.
Een belangrijk punt van zorg betreft het gebruik bij zuigelingen en jonge kinderen. Meerdere onafhankelijke EFSA-evaluaties concluderen dat de beschikbare gegevens onvoldoende zijn om de veiligheid van E410 voor deze kwetsbare groep volledig te garanderen, met name bij gebruik in speciale medische voeding zoals anti-refluxformules. Zuigelingen die dit soort formules krijgen, kunnen relatief hoog worden blootgesteld ten opzichte van hun lichaamsgewicht. Het is daarom verstandig om een arts te raadplegen voordat je producten met johannesbroodpitmeel aan jonge kinderen geeft.
Opvallend is dat de studies die wél veiligheid bij zuigelingen aantonen, gefinancierd zijn door de industrie (Danone Nutricia Research). Dat maakt de conclusies niet per definitie onbetrouwbaar, maar het is goed om te weten dat er een commercieel belang meespeelt. De onafhankelijke beoordelingen van EFSA zijn voorzichtiger in hun conclusies.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 7 relevante studies over johannesbroodpitmeel als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 6 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 2 industrie-gefinancierd, zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De twee industrie-gefinancierde studies (beide gefinancierd door Danone Nutricia Research) richtten zich specifiek op zuigelingenvoeding met johannesbroodpitmeel. Een gerandomiseerde gecontroleerde studie uit 2024 (Salvatore et al.) concludeerde dat een anti-refluxformule met johannesbroodpitmeel veilig en goed verdragen werd bij zuigelingen. Een klinische trial uit 2023 (Bellaiche et al.) kwam tot dezelfde conclusie over een periode van drie maanden. Beide studies rapporteerden geen noemenswaardige bijwerkingen.
De onafhankelijke studies geven een genuanceerder beeld. De uitgebreide EFSA-herevaluatie uit 2017 concludeerde dat johannesbroodpitmeel veilig is voor de algemene bevolking, maar dat er onvoldoende gegevens beschikbaar waren om de veiligheid voor zieke zuigelingen te beoordelen. Een vervolgbeoordeling van EFSA uit 2023 keek specifiek naar zuigelingen jonger dan 16 weken. Deze studie concludeerde dat het gebruik veilig lijkt voor peuters, maar dat niet alle blootstellingsscenario's veilig waren voor jonge zuigelingen. Bij sommige scenario's lag de veiligheidsmarge op een niveau dat op potentieel risico wijst. De derde onafhankelijke studie (Jiang et al., 2024) was een in vitro onderzoek naar lactoferrine-complexen en leverde geen directe informatie op over de veiligheid van E410 als voedingsadditief.
Er is een duidelijke tegenstrijdigheid in het beschikbare bewijs. De industrie-gefinancierde studies concluderen dat johannesbroodpitmeel veilig is bij zuigelingen, terwijl de onafhankelijke EFSA-evaluaties expliciet stellen dat de beschikbare data geen volledige veiligheidsbeoordeling toelaten voor deze groep. Dit verschil is relevant, omdat de industriestudies een commercieel belang hebben bij een positieve uitkomst. Daarnaast lijken twee EFSA-publicaties (de brede herevaluatie uit 2017 en de vervolgbeoordeling uit 2023) deels op dezelfde of sterk overlappende brongegevens gebaseerd, wat de schijn kan wekken van meer onafhankelijk bewijs dan er feitelijk is.
De bewijskracht is over het geheel genomen beperkt. Er zijn weinig studies beschikbaar en de kwaliteit varieert. Voor de algemene bevolking is er brede consensus dat johannesbroodpitmeel bij normaal gebruik geen gezondheidsrisico vormt. Voor zuigelingen en jonge kinderen, met name in speciale medische voeding, is het wetenschappelijk bewijs ontoereikend om sterke veiligheidsconclusies te trekken.
Bredere context
Regelgeving en bijzondere aandachtspunten
Johannesbroodpitmeel (E410) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie en mag worden gebruikt in alle eet- en drinkwaren volgens het quantum satis-principe. Dat betekent dat er geen wettelijk maximum is vastgesteld, maar dat het alleen in de hoeveelheid mag worden toegevoegd die nodig is voor het beoogde technologische effect. EFSA heeft geen numerieke ADI vastgesteld, wat aangeeft dat het additief bij normaal gebruik als onschadelijk wordt beschouwd voor de algemene bevolking.
Voor zuigelingen en jonge kinderen ligt de situatie anders. Meerdere onafhankelijke EFSA-evaluaties (2017 en 2023) stellen dat de beschikbare gegevens onvoldoende zijn om de veiligheid van E410 in voeding voor medische doeleinden voor deze groep te beoordelen. Zuigelingen die anti-refluxformules met johannesbroodpitmeel krijgen, kunnen relatief hoog worden blootgesteld in verhouding tot hun lichaamsgewicht. Jonge kinderen kunnen ook gevoeliger zijn voor maag-darmklachten. Het is daarom aan te raden om een arts te raadplegen voordat je producten met E410 aan jonge kinderen geeft.
- Goedgekeurd in de EU, VS en wereldwijd als veilig voedingsadditief voor de algemene bevolking.
- Geen numerieke ADI vastgesteld door EFSA of JECFA, wat wijst op lage toxiciteit.
- EFSA heeft specifieke zorgen geuit over onvoldoende veiligheidsdata voor zuigelingen en jonge kinderen in speciale medische voeding.
- Geschikt voor biologische producten.
- Kan de opname van mineralen (ijzer) en vetten remmen bij hoge inname.
Bijwerkingen
Bij hoge inname kan johannesbroodpitmeel leiden tot winderigheid en een opgeblazen gevoel, doordat het als niet-verteerbaar polysaccharide door darmbacteriën wordt gefermenteerd. Er zijn aanwijzingen dat het de opname van mineralen (met name ijzer) en vetten uit de voeding kan remmen. In zeldzame gevallen is een overgevoeligheidsreactie in de vorm van netelroos gemeld.
Financiering van het onderzoek
Van de 6 meegenomen studies zijn er 2 gefinancierd door de industrie (beide door Danone Nutricia Research), 3 onafhankelijk gefinancierd (waarvan 2 door EFSA en 1 door de Chinese National Natural Science Foundation) en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend. De twee industrie-gefinancierde studies zijn precies de studies die concluderen dat johannesbroodpitmeel veilig is bij zuigelingen. Dat is opvallend, omdat Danone Nutricia een grote producent is van zuigelingenvoeding met johannesbroodpitmeel en dus een direct commercieel belang heeft bij een positieve uitkomst.
De onafhankelijke EFSA-evaluaties zijn juist voorzichtiger en stellen dat de beschikbare data onvoldoende zijn voor een volledige veiligheidsbeoordeling bij zuigelingen. Dit verschil in conclusies tussen industrie-gefinancierd en onafhankelijk onderzoek is een patroon dat je vaker ziet bij voedingsadditieven en dat je als lezer in je achterhoofd mag houden. Het betekent niet dat de industrie-studies onbetrouwbaar zijn, maar het onderstreept het belang van meer onafhankelijk onderzoek naar het gebruik bij kwetsbare groepen.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar johannesbroodpitmeel laat een opvallend verschil zien tussen industrie-gefinancierde en onafhankelijke studies. De twee studies die veiligheid bij zuigelingen aantonen zijn beide gefinancierd door Danone Nutricia Research, een grote producent van zuigelingenvoeding met dit additief. De onafhankelijke EFSA-evaluaties zijn juist voorzichtiger en concluderen dat er onvoldoende gegevens zijn om de veiligheid voor zuigelingen en jonge kinderen volledig te beoordelen.
Daarnaast is de totale bewijskracht beperkt. Er zijn maar weinig studies beschikbaar en twee EFSA-publicaties lijken deels op dezelfde brongegevens gebaseerd, waardoor het lijkt alsof er meer onafhankelijk bewijs is dan er daadwerkelijk is. Voor de algemene bevolking is er brede consensus dat johannesbroodpitmeel veilig is bij normaal gebruik. Maar als je jonge kinderen hebt die producten met E410 krijgen, met name anti-refluxformules, is het verstandig om dit met een arts te bespreken.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA Panel on Food Additives Nutrient Sources added to Food (ANS) et al. (2017)
Veilig voor algemene bevolking, maar onzeker voor zieke zuigelingen
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 78% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
EFSA et al. (2023)
Veilig voor peuters, maar niet alle scenario's veilig voor jonge zuigelingen
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 36% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
Salvatore et al. (2024)
RCT: LBG-formule veilig en goed verdragen bij zuigelingen
|
RCT | Veilig | 30% |
Industrie
Gefinancierd door Danone Nutricia Research, Utrecht, The Netherlands
|
|
Bellaiche et al. (2023)
LBG-formule veilig en goed verdragen bij zuigelingen over 3 maanden
|
Klinische trial | Veilig | 20% |
Industrie
Gefinancierd door Danone Nutricia Research
|
|
Jiang et al. (2024)
In vitro studie over lactoferrine-complexen, niet over E410 veiligheid
|
In vitro | — | 0% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door National Natural Science Foundation of China, Natural Science Foundation of Zhejiang Province, Natural Science Foundation of Zhejiang Province
|
|
Ajaj et al. (2004)
Studie over MRI-contrast; LBG bijproduct, geen veiligheidsbeoordeling E410
|
Klinische trial | — | 0% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
