E416 - Karayagom
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 82% en slechter dan 18% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Karaya gum, Indische tragacanth, Gum karaya, Sterculia gom, Indian tragacanth
- Komt voor in
- Sauzen, Dressings, IJs, Kauwgom, Vleesproducten, Zuivelproducten, Laxeermiddelen
- ADI
- Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor karayagom. Dit is gebruikelijk bij natuurlijke gommen wanneer er geen aanwijzingen zijn voor toxiciteit bij normaal gebruik. EFSA hanteert wel een maximale blootstellingsreferentie van 7000 mg per persoon per dag. Voor de meeste mensen die karayagom alleen via voedingsmiddelen binnenkrijgen, is deze grens niet relevant omdat de inname via voeding veel lager ligt.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Karayagom is volledig plantaardig en geschikt voor vegetariërs en veganisten. Het kan worden gebruikt door alle religies, inclusief halal en kosher.
Niet geschikt in babyvoeding. Bij hoge doses kan het laxerend werken en buikklachten veroorzaken zoals winderigheid en een opgeblazen gevoel. Er is een casus beschreven van slokdarmobstructie (bezoar) bij gebruik als laxeermiddel. Ouderen en mensen met slikproblemen lopen hierbij een verhoogd risico. Bij 6 van de 7 studies is de financieringsbron onbekend.
EFSA concludeert dat er geen veiligheidszorgen zijn bij normaal gebruik als voedingsadditief. Karayagom heeft een lange gebruiksgeschiedenis zonder gemelde schadelijke effecten bij gangbare concentraties. Het is volledig plantaardig en geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, halal en kosher.
Karayagom (E416) is een natuurlijke gom die wordt gewonnen uit de stam en takken van de Sterculia urens-boom, een boom die vooral in India groeit. Het is een plantaardig verdikkingsmiddel dat al heel lang wordt gebruikt in de voedingsindustrie. Je vindt het terug in producten zoals sauzen, dressings, ijs, kauwgom en sommige vleesproducten. Daarnaast wordt karayagom ook gebruikt in laxeermiddelen vanwege zijn vermogen om water op te nemen en op te zwellen.
Als verdikkingsmiddel zorgt karayagom ervoor dat producten de juiste stevigheid en textuur krijgen. Het werkt ook als stabilisator en kan helpen om vet en water beter gemengd te houden. De stof wordt meestal in lage concentraties toegepast in voedingsmiddelen. In de EU mag karayagom in verschillende productcategorieën worden gebruikt, vaak volgens het zogenoemde quantum satis-principe. Dat betekent dat fabrikanten alleen zoveel mogen gebruiken als technologisch nodig is voor het gewenste effect, al gelden in sommige toepassingen wel specifieke maximumdoseringen.
Over het algemeen wordt karayagom als veilig beschouwd bij de hoeveelheden die je via voeding binnenkrijgt. Er is geen vaste ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, wat bij natuurlijke gommen vaker voorkomt als er geen aanwijzingen zijn voor toxiciteit bij normaal gebruik. Wel is het goed om te weten dat hoge doses buikklachten kunnen veroorzaken, zoals winderigheid en een opgeblazen gevoel. Het heeft namelijk een laxerende werking. Karayagom is niet geschikt voor babyvoeding. Voor mensen met slikproblemen is voorzichtigheid geboden, vooral bij gebruik als laxeermiddel, omdat de gom sterk opzwelt bij contact met vocht.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 7 relevante studies over karayagom die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd en bij 6 studies was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste beoordeling komt van EFSA, die in 2016 karayagom opnieuw heeft geëvalueerd als voedingsadditief. EFSA concludeerde dat er geen veiligheidszorgen zijn bij het huidige gebruik en de gangbare blootstellingsniveaus. Wel stelde EFSA een maximale blootstelling van 7000 mg per persoon per dag als referentiepunt. Dat klinkt misschien tegenstrijdig: als het veilig is, waarom dan een bovengrens? Het antwoord is dat bij hogere doses, zoals die voorkomen bij gebruik als laxeermiddel, buikklachten kunnen optreden. Die bovengrens is dus vooral relevant voor mensen die karayagom in medicinale hoeveelheden gebruiken, niet voor wie het via gewone voedingsproducten binnenkrijgt.
Een klinische studie uit 1983 onderzocht het effect van hoge doses karayagom bij menselijke vrijwilligers en vond geen toxische effecten. Een andere studie uit 1990 liet zien dat karayagom het cholesterolgehalte kan verlagen zonder nadelige effecten op de mineraalbalans. Een subchronische dierstudie uit 1982 stelde een NOEL (no observed effect level) vast van 4 g/kg lichaamsgewicht per dag bij ratten. Wel werd bij de hoogste dosis gewichtsafname waargenomen bij vrouwtjesratten, wat een dosisafhankelijk effect suggereert dat relevant kan zijn bij zeer hoge inname.
Aan de andere kant is er een casusrapport uit 2017 dat beschrijft hoe karayagom-korrels, gebruikt als laxeermiddel, een slokdarmobstructie (bezoar) veroorzaakten. Dit is een zeldzame maar serieuze complicatie die vooral kan optreden bij ouderen of mensen met slikproblemen. Het benadrukt dat karayagom in medicinale doses anders beoordeeld moet worden dan in de kleine hoeveelheden die je in voedingsmiddelen tegenkomt.
Een review uit 1989 bevestigde dat er geen schadelijke effecten zijn gemeld bij menselijke consumptie van karayagom en wees op de lange en veilige gebruiksgeschiedenis van deze gom. Over het geheel genomen wijzen de beschikbare studies in dezelfde richting: bij normale voedingsdoses is karayagom veilig, maar bij hoge doses, vooral in laxeermiddelen, is voorzichtigheid op zijn plaats.
Bredere context
Karayagom is in de EU goedgekeurd als voedingsadditief (E416) en mag worden gebruikt in diverse voedingsmiddelen volgens het quantum satis-principe. EFSA heeft het in 2016 opnieuw beoordeeld en geen veiligheidszorgen vastgesteld bij normaal gebruik. Er is geen ADI vastgesteld, wat bij dit type natuurlijke gommen gebruikelijk is wanneer er geen aanwijzingen zijn voor toxiciteit bij gangbare inname. Er is geen IARC-classificatie voor karayagom, wat past bij het ontbreken van signalen voor genotoxiciteit of kankerverwekkendheid in de beschikbare studies.
Enkele aandachtspunten voor specifieke groepen:
- Karayagom is niet geschikt voor babyvoeding.
- Ouderen en mensen met slikproblemen lopen een verhoogd risico op slokdarmobstructie bij gebruik van karayagom als laxeermiddel, omdat de gom sterk opzwelt.
- Bij hoge doses (boven de 7000 mg per dag) kunnen buikklachten optreden zoals winderigheid, een opgeblazen gevoel en laxerende effecten.
Bijwerkingen
Bij de concentraties die in voedingsmiddelen worden gebruikt, zijn geen bijwerkingen bekend. Bij hoge doses kan karayagom winderigheid, een opgeblazen gevoel en laxerende effecten veroorzaken door fermentatie in de darm. In zeldzame gevallen is slokdarmobstructie (bezoar) gemeld bij gebruik als laxeermiddel, vooral bij mensen met slikproblemen.
Financiering van het onderzoek
Van de 7 meegenomen studies is er slechts één onafhankelijk gefinancierd, namelijk de EFSA-herbeoordeling uit 2016, die werd opgedragen door de Europese Commissie. Bij de overige 6 studies is de financieringsbron onbekend. Er zijn geen studies gevonden die aantoonbaar door de industrie zijn gefinancierd.
Het grote aandeel studies met onbekende financiering maakt het lastig om uitspraken te doen over mogelijke belangenverstrengeling. De EFSA-evaluatie weegt gelukkig het zwaarst in de beoordeling en is onafhankelijk uitgevoerd. Toch is het beperkte totale aantal studies en de onduidelijkheid over financiering een punt om in het achterhoofd te houden. Het onderzoek naar karayagom is simpelweg niet heel uitgebreid, wat past bij een additief dat in relatief weinig producten en in lage concentraties wordt gebruikt.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar karayagom is beperkt in omvang, met slechts 7 studies waarvan er maar één aantoonbaar onafhankelijk is gefinancierd. De resultaten wijzen wel consistent in dezelfde richting: bij normale voedingsdoses zijn er geen aanwijzingen voor gezondheidsrisico's. Toch zijn er enkele nuances die je moet kennen.
EFSA concludeert dat karayagom veilig is bij normaal gebruik, maar stelt tegelijk een maximale blootstellingsgrens van 7000 mg per dag. Dat betekent dat er bij hogere inname, zoals bij gebruik als laxeermiddel, wél risico's bestaan. Een dierstudie liet gewichtsafname zien bij de hoogste dosis, wat een dosisafhankelijk effect aangeeft. En er is een casus bekend van slokdarmobstructie bij medicinaal gebruik. Voor de gemiddelde consument die karayagom via gewone voedingsproducten binnenkrijgt, zijn deze risico's niet van toepassing. Maar als je het als laxeermiddel gebruikt of slikproblemen hebt, is het verstandig om voorzichtig te zijn.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
2016
Geen veiligheidszorgen bij normaal gebruik; hoge dosis veroorzaakt buikklachten
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 76% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
Behall, K M (1990)
Karayagom verlaagt cholesterol zonder nadelige effecten op mineraalbalans
|
RCT | Veilig | 34% | Onbekend |
|
Taupin, P. J., Anderson, D. M. (1982)
Geen schadelijke effecten; NOEL vastgesteld op 4 g/kg/dag bij ratten
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 22% | Onbekend |
|
Eastwood et al. (1983)
Geen toxische effecten bij hoge dosis karayagom bij vrijwilligers
|
Klinische trial | Veilig | 21% | Onbekend |
|
Anderson, D. M. (1989)
Geen schadelijke effecten gemeld bij menselijke consumptie van karayagom
|
Review | Veilig | 21% | Onbekend |
|
Yeoh, S. W. (2017)
Karayagom kan slokdarmobstructie (bezoar) veroorzaken door opzwellen
|
Onbekend | Schadelijk | 6% | Onbekend |
|
Anderson, D. (1988)
Alleen samenvatting beschikbaar; lange veilige gebruiksgeschiedenis vermeld
|
Review | — | 0% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
