E418 - Gellangom
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 100% en slechter dan 0% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Gellan gum, Gellangom, Gellan
- Komt voor in
- Plantaardige melk, Geleidesserts, Sauzen, Zuiveldranken, Veganistische zuivelproducten, Confituur, Dressings, Soepen
- ADI
- Er is geen numerieke ADI vastgesteld door EFSA of JECFA. Dit betekent dat gellangom als zo veilig wordt beschouwd dat een specifieke dagelijkse bovengrens niet nodig is. Het mag worden gebruikt volgens het quantum satis-principe: in voldoende hoeveelheid voor het beoogde technologische doel, maar niet meer dan nodig.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Gellangom is geschikt voor vegetariërs, veganisten en voor halal en kosher diëten. Het is van plantaardige/bacteriële oorsprong en bevat geen dierlijke bestanddelen.
Bij hoge inname kan gellangom laxerend werken en winderigheid of een opgeblazen gevoel veroorzaken. Er zijn zorgen geuit over verstikkingsrisico bij dikke gellangom-bevattende dranken voor zuigelingen. Langetermijn humane data ontbreken, en bij 2 van de 6 studies was de financieringsbron onbekend.
EFSA concludeert dat er geen numerieke ADI nodig is, wat wijst op een zeer laag risicoprofiel. Alle bestudeerde onderzoeken tonen geen schadelijke effecten, ook niet bij hoge doseringen. Gellangom is geschikt voor alle diëten, inclusief veganistisch, vegetarisch, halal en kosher.
Gellangom (E418) is een natuurlijk verdikkings- en geleermiddel dat wordt geproduceerd door fermentatie met de bacterie Pseudomonas elodea. Het is een polysaccharide (een soort koolhydraatketen) dat uit zetmeel wordt gewonnen via dit bacteriële proces. Je komt het tegen in een breed scala aan producten: van plantaardige melkalternatieven en geleidesserts tot sauzen, zuiveldranken en allerlei andere voedingsmiddelen. Het wordt ook wel gebruikt als alternatief voor agar-agar in veganistische producten. Omdat het via een natuurlijk fermentatieproces wordt gemaakt, past het ook in biologische producten.
Wat betreft veiligheid is het beeld positief. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft gellangom in 2018 opnieuw beoordeeld en concludeerde dat er geen numerieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) nodig is. Dat betekent dat de stof als zo veilig wordt beschouwd dat er geen specifieke bovengrens is vastgesteld. Uit alle beschikbare onderzoeken, zowel bij mensen als bij dieren, kwamen geen schadelijke effecten naar voren, zelfs niet bij hoge doseringen.
Toch zijn er een paar aandachtspunten. Bij hoge inname kan gellangom laxerend werken en klachten geven als winderigheid of een opgeblazen gevoel. Dat komt doordat het een niet-verteerbaar polysaccharide is (vergelijkbaar met voedingsvezel) dat door de darmbacteriën wordt gefermenteerd. Daarnaast is er een specifieke waarschuwing voor ouders van zuigelingen: er zijn zorgen geuit over het gebruik van gellangom in dikke dranken voor zeer jonge kinderen, vanwege een mogelijk verstikkingsrisico. Hoewel de studies geen directe gezondheidsrisico's voor kinderen aantonen, is het verstandig om hier alert op te zijn.
Gellangom wordt in relatief lage concentraties toegepast in voedingsmiddelen, waardoor ophoping via meerdere producten doorgaans beperkt blijft. Het bevat geen significant natrium en heeft geen smaakversterkende eigenschappen die overconsumptie in de hand werken. Al met al is dit een van de beter onderzochte en veiligst beoordeelde voedingsadditieven.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 6 relevante studies over gellangom die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste studie is de EFSA-herevaluatie uit 2018, uitgevoerd door het ANS Panel van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid. Na een grondige beoordeling van alle beschikbare gegevens concludeerde het panel dat er geen veiligheidszorgen zijn bij het huidige gebruik van gellangom als voedingsadditief. Er werd geen numerieke ADI vastgesteld, wat in de praktijk betekent dat EFSA de stof als zo veilig beschouwt dat een specifieke dagelijkse limiet niet nodig is. Dit is een sterke indicatie van een uitstekend veiligheidsprofiel.
De humane studies ondersteunen dit beeld. Een klinische studie uit 1988 onderzocht het effect van hoge doses gellangom (tot 200 mg/kg lichaamsgewicht per dag) gedurende 23 dagen bij vrijwilligers en vond geen schadelijke effecten. Een vervolgstudie uit 1990 bij 20 vrijwilligers bevestigde deze bevindingen en toonde geen eosinofilie of andere nadelige effecten aan. Een recente gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT) uit 2024 onderzocht het effect van gellangom in witte rijst op de bloedglucoserespons en vond een significante verlaging daarvan, zonder dat er bijwerkingen werden gemeld. Het is goed om te weten dat de humane studies relatief kort duurden en langetermijndata bij mensen ontbreken.
De twee dierstudies in de analyse verdienen een kanttekening. De ene studie onderzocht gellangom-goud nanodeeltjes en de andere betrof een chemisch gemodificeerde variant van gellangom (methacrylamide-gemodificeerd). Beide toonden geen toxiciteit, maar ze zijn niet direct representatief voor gellangom zoals het als voedingsadditief (E418) wordt gebruikt. De resultaten zijn daarom maar beperkt te vertalen naar de dagelijkse praktijk van voedselconsumptie.
Er is brede wetenschappelijke consensus dat gellangom veilig is bij normaal gebruik in voedingsmiddelen. Er zijn geen tegenstrijdige bevindingen over de veiligheid bij de gebruikelijke concentraties. De enige bekende effecten bij hoge inname zijn van gastro-intestinale aard (laxerend effect, winderigheid), wat past bij het karakter van een niet-verteerbaar polysaccharide.
Bredere context
Gellangom (E418) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie, de Verenigde Staten (FDA) en in veel andere landen wereldwijd. De EFSA heeft in 2018 een uitgebreide herevaluatie uitgevoerd en concludeerde dat er geen veiligheidszorgen zijn. Er is geen numerieke ADI vastgesteld, wat betekent dat de stof als veilig wordt beschouwd zonder dat er een specifieke bovengrens nodig is. Ook JECFA (het gezamenlijke expert-comité van de WHO en FAO) heeft geen ADI vastgesteld voor gellangom. Er is geen IARC-classificatie voor gellangom, wat consistent is met het veiligheidsprofiel.
Een specifiek aandachtspunt betreft zuigelingen. Hoewel de bestudeerde onderzoeken geen risico's voor kinderen aantonen, zijn er in de bredere literatuur zorgen geuit over het gebruik van gellangom in dikke dranken voor zeer jonge kinderen vanwege een mogelijk verstikkingsrisico. Ouders van zuigelingen doen er goed aan om hier alert op te zijn. Gellangom mag in de EU worden gebruikt in alle eet- en drinkwaren volgens het quantum satis-principe, wat betekent dat het in voldoende maar niet overmatige hoeveelheden mag worden toegevoegd. Het mag ook worden gebruikt in biologische producten.
Bijwerkingen
Bij normale consumptieniveaus zijn er geen bijwerkingen bekend. Bij hoge inname kan gellangom laxerend werken en klachten veroorzaken als winderigheid en een opgeblazen gevoel. Dit komt doordat het een niet-verteerbaar polysaccharide is dat door darmbacteriën wordt gefermenteerd. Voor zuigelingen is er een mogelijk verstikkingsrisico bij dikke gellangom-bevattende dranken.
Financiering van het onderzoek
Van de 6 bestudeerde onderzoeken zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd, waaronder de belangrijke EFSA-herevaluatie en studies gefinancierd door onder andere de WHO en het Britse NIHR. Bij 2 studies was de financieringsbron niet vermeld. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies in de analyse opgenomen.
Het feit dat de meerderheid van het onderzoek onafhankelijk is gefinancierd, geeft een redelijk betrouwbaar beeld van de veiligheid. De twee studies met onbekende financiering vormen een kleine beperking, maar hun conclusies zijn in lijn met de onafhankelijk gefinancierde studies. Er is geen reden om aan te nemen dat de financiering de uitkomsten heeft beïnvloed.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar gellangom laat een consistent veilig beeld zien, maar er zijn een paar nuances om in gedachten te houden. Twee van de zes studies onderzochten chemisch gemodificeerde varianten van gellangom (nanodeeltjes en methacrylamide-gemodificeerd), die niet direct vergelijkbaar zijn met het gellangom dat je in voedingsmiddelen tegenkomt. De humane studies gebruikten hoge doses gedurende korte perioden (maximaal 23 dagen), waardoor er geen langetermijndata bij mensen beschikbaar zijn. Bij 2 van de 6 studies was de financieringsbron onbekend, al zijn hun conclusies in lijn met de onafhankelijk gefinancierde onderzoeken. Tot slot ontbreken specifieke studies naar kwetsbare groepen zoals zuigelingen, terwijl gellangom wel in producten voor jonge kinderen kan voorkomen.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Alshammari et al. (2024)
RCT: LAGG verlaagt bloedglucoserespons significant, geen bijwerkingen gemeld
|
RCT | Veilig | 87% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door Ministry of Education - Kingdom of Saudi Arabia, National Archives of Australia, NIHR Nottingham Biomedical Research Centre, National Institute for Health and Care Research, Saudi Arabia Ministry of Health
|
|
Younes et al. (2018)
Geen veiligheidszorgen; geen numerieke ADI nodig voor E418
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 80% |
Onafhankelijk
EFSA ANS Panel — Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid, een onafhankelijk EU-agentschap
|
|
Anderson et al. (1990)
Geen eosinofilie of andere schadelijke effecten bij 20 vrijwilligers
|
Cohort | Veilig | 37% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Anderson et al. (1988)
Geen schadelijke effecten bij hoge dosis gedurende 23 dagen
|
Klinische trial | Veilig | 23% | Onbekend |
|
Dhar et al. (2011)
Gellangom-goud nanodeeltjes tonen geen toxiciteit bij orale toediening aan ratten
|
Dierstudie | Veilig | 14% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door nih
|
|
Nandi et al. (2015)
Geen histologische orgaanschade bij acute orale toxiciteitsstudie in dieren
|
Dierstudie | Veilig | 12% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
