E423 - Octenylbarnsteenzuur gemodificeerde arabische gom

Onvoldoende data Gemodificeerd

Ook bekend als: OSA-gom arabicum, OSA-modified gum arabic, Octenyl succinic anhydride modified gum arabic, OSA gum acacia
Komt voor in: Frisdranken met troebele ingrediënten, Aroma-emulsies, Voedingssupplementen, Dranken met toegevoegde vitaminen, Emulsies voor de voedingsindustrie
ADI: Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor E423. JECFA heeft de stof meerdere keren besproken maar had onvoldoende gegevens om een veilige bovengrens te bepalen. Dit betekent dat er geen officiële richtlijn is voor hoeveel je dagelijks veilig kunt innemen.
EU-status: Goedgekeurd
Dieetinfo: E423 is plantaardig van oorsprong (gebaseerd op arabische gom uit de acaciaboom) en chemisch gemodificeerd. In principe geschikt voor vegetarische en veganistische diëten. Over halal- en kosherstatus is geen specifieke informatie beschikbaar, maar de plantaardige basis maakt het waarschijnlijk geschikt.

Aandachtspunten

Er is opvallend weinig gepubliceerd onderzoek naar de veiligheid van E423. De beschikbare WHO/JECFA-rapporten bevatten geen concrete veiligheidsconclusies. Er is geen ADI vastgesteld, wat betekent dat er onvoldoende gegevens zijn om een veilige dagelijkse inname te bepalen. Het gaat om een chemisch gemodificeerd natuurproduct, geen puur natuurlijke stof.

Positieve bevindingen

E423 is goedgekeurd voor gebruik in de EU. De basisgrondstof, arabische gom (E414), heeft een lange gebruiksgeschiedenis en wordt algemeen als veilig beschouwd. Alle beschikbare studies zijn onafhankelijk gefinancierd (door de WHO).

E423, ofwel octenylbarnsteenzuurgemodificeerde arabische gom, is een emulgator die wordt gemaakt door arabische gom (E414) chemisch te bewerken met octenylbarnsteenzuur. Arabische gom is een natuurlijke hars die gewonnen wordt uit de acaciaboom, maar door de chemische modificatie is het eindproduct niet meer als puur natuurlijk te beschouwen. Het resultaat is een wit tot lichtgeelbruin poeder dat beter in staat is om vet en water met elkaar te vermengen dan gewone arabische gom. Je komt E423 vooral tegen in dranken, emulsies en producten waar een stabiele menging van vet- en watercomponenten nodig is. Denk aan bepaalde frisdranken met troebele ingrediënten, aroma-emulsies en sommige voedingssupplementen. Het wordt ook gebruikt als stabilisator om te voorkomen dat ingrediënten uit elkaar gaan scheiden. Wat opvalt bij E423 is dat er heel weinig gepubliceerd onderzoek beschikbaar is over de veiligheid ervan. Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, wat betekent dat er op dit moment onvoldoende gegevens zijn om een veilige bovengrens voor dagelijkse consumptie te bepalen. Dat is niet per se alarmerend, maar het is wel een punt om bewust van te zijn. Als je liever kiest voor ingrediënten waarvan de veiligheid uitgebreid is onderzocht, is het goed om te weten dat E423 daar niet bij hoort. De ongemodificeerde variant, arabische gom (E414), heeft een veel langere gebruiksgeschiedenis en is uitgebreider onderzocht.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 3 relevante studies over octenylbarnsteenzuurgemodificeerde arabische gom die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd. De drie beschikbare studies zijn allemaal afkomstig uit rapporten van het Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA), gepubliceerd tussen 2010 en 2013. Hoewel E423 in deze rapporten wordt vermeld als onderdeel van de evaluatie van voedseladditieven, bevatten geen van de drie rapporten concrete veiligheidsconclusies over dit specifieke additief. Bij twee van de drie rapporten zijn alleen de vermeldingen of abstracts beschikbaar, zonder dat er resultaten of conclusies over de veiligheid van E423 uit te halen zijn. Dit gebrek aan beschikbare veiligheidsdata is opvallend. Bij veel andere E-nummers bestaan er tientallen studies naar mogelijke effecten op de gezondheid, maar voor E423 is dat simpelweg niet het geval. Er is geen ADI vastgesteld door JECFA of EFSA, wat aangeeft dat de wetenschappelijke onderbouwing voor een veilige dagelijkse inname ontbreekt. Dat wil niet automatisch zeggen dat de stof onveilig is, maar het betekent wel dat de gebruikelijke wetenschappelijke zekerheid die je bij andere goedgekeurde additieven ziet, hier niet aanwezig is. Het is belangrijk om dit in perspectief te plaatsen. E423 is een relatief niche-additief dat niet op grote schaal in voedingsmiddelen wordt gebruikt. De beperkte hoeveelheid onderzoek hangt waarschijnlijk samen met het beperkte gebruik. Toch zou je als gezondheidsbewuste consument mogen verwachten dat er meer duidelijkheid is over de veiligheid van een stof die in voedsel mag worden verwerkt. Zolang die duidelijkheid er niet is, is het verstandig om je bewust te zijn van de aanwezigheid van E423 in producten en waar mogelijk te kiezen voor alternatieven met een beter onderzocht veiligheidsprofiel.

Bredere context

Regelgeving en status E423 is goedgekeurd voor gebruik als voedseladditief in de Europese Unie. Het is opgenomen in de EU-lijst van toegestane additieven. JECFA heeft de stof meerdere keren besproken in hun rapporten over voedseladditieven (2010, 2011 en 2013), maar heeft geen specifieke ADI vastgesteld vanwege onvoldoende beschikbare gegevens. Er zijn geen meldingen dat E423 in bepaalde landen verboden is, maar het beperkte gebruik en de beperkte wetenschappelijke onderbouwing maken het een additief om in de gaten te houden. Voor kinderen, zwangere vrouwen en mensen met allergieën zijn er geen specifieke waarschuwingen gepubliceerd voor E423. Wel is het goed om te weten dat arabische gom (de basisgrondstof) in zeldzame gevallen allergische reacties kan veroorzaken. Of de chemische modificatie dit risico vergroot of verkleint, is niet onderzocht. Bij twijfel is het verstandig om contact op te nemen met een arts of diëtist.

Bijwerkingen

Er zijn geen specifieke bijwerkingen van E423 beschreven in de beschikbare wetenschappelijke literatuur. Dit komt niet doordat de stof bewezen veilig is, maar doordat er simpelweg te weinig onderzoek naar is gedaan om hier uitspraken over te doen.

Financiering van het onderzoek

Onafhankelijk (3) Industrie (0) Mogelijk industrie (0) Onbekend (0)

Alle drie de beschikbare studies zijn afkomstig van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) via het JECFA-comité. Dit zijn onafhankelijke evaluaties, niet gefinancierd door de voedingsindustrie. Dat is op zich positief, omdat er geen sprake is van mogelijke belangenverstrengeling. Tegelijkertijd is het totale aantal studies zeer beperkt. Drie rapporten waarvan geen enkele concrete veiligheidsconclusies bevat over E423 is een magere basis. Het ontbreken van industriegefinancierd onderzoek kan er ook op wijzen dat fabrikanten weinig hebben geïnvesteerd in het aantonen van de veiligheid van dit specifieke additief. Voor een goed onderbouwd veiligheidsoordeel zou meer onafhankelijk onderzoek met concrete resultaten wenselijk zijn.

Beoordeling medische literatuur

De wetenschappelijke onderbouwing voor E423 is opvallend mager. Hoewel het additief in de EU is goedgekeurd, zijn er geen concrete veiligheidsconclusies gepubliceerd door JECFA of EFSA. De drie beschikbare rapporten vermelden E423 wel, maar bevatten geen bruikbare resultaten over mogelijke gezondheidseffecten.

Dit betekent dat de veiligheid van E423 niet is aangetoond, maar ook niet is weerlegd. Voor een gezondheidsbewuste consument is het verstandig om te weten dat dit additief veel minder goed onderzocht is dan de meeste andere E-nummers. De ongemodificeerde variant, arabische gom (E414), heeft een veel uitgebreidere wetenschappelijke basis en zou waar mogelijk de voorkeur verdienen.

Onderzochte studies

Studie	Type	Conclusie	Bewijskracht	Financiering
Evaluation of certain food additives and contaminants World, H. O. (2013) Alleen abstract beschikbaar; geen veiligheidsconclusies extraheerbaar	EFSA/WHO-evaluatie	—	70%	Onafhankelijk Gefinancierd door who
Evaluation of certain food additives and contaminants World, H. O. (2011) Tekst bevat geen resultaten of conclusies over veiligheid E423	EFSA/WHO-evaluatie	—	67%	Onafhankelijk Gefinancierd door who
Evaluation of certain food additives. Seventy-first report of the Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives World, H. O., Food, A. A. O. O. T. U. N. (2010) Alleen vermelding van evaluatie; geen resultaten of conclusies beschikbaar	EFSA/WHO-evaluatie	—	65%	Onafhankelijk Gefinancierd door who

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.