E432 - Polyoxyethyleen-20-sorbitaan
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 26% en slechter dan 74% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Polysorbaat 20, Tween 20, Polyoxyethyleen-20-sorbitaan monolauraat, Polyoxyethylene (20) sorbitan monolaurate
- Komt voor in
- IJs, Frisdranken, Desserts, Sauzen, Bakkerijwaren, Kant-en-klaarmaaltijden, Cosmetica
- ADI
- De ADI is 25 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA voor de hele groep polysorbaten (E432-E436 samen). Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximale dagelijkse inname van 1750 mg. Voor een peuter van 12 kg is dat slechts 300 mg. Uit onderzoek blijkt dat peuters bij hoge consumptie tot 24,5 mg/kg per dag kunnen binnenkrijgen, wat vrijwel de volledige ADI benut.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Niet altijd geschikt voor vegetariërs, veganisten, halal of kosher. De vetzuren in E432 zijn meestal plantaardig, maar het gebruik van dierlijk vet (inclusief varkensvet) kan niet worden uitgesloten. Alleen de producent kan uitsluitsel geven over de herkomst.
Peuters kunnen bij hoge consumptie de ADI bijna bereiken (tot 24,5 mg/kg bij een ADI van 25 mg/kg). Bij kinderen die veel bewerkte voedingsmiddelen eten is ADI-overschrijding mogelijk. Blootstellingsdata zijn onvolledig, waardoor de werkelijke inname hoger kan liggen. Cumulatieve blootstelling aan de hele groep polysorbaten (E432-E436) is moeilijk in te schatten.
EFSA en JECFA beschouwen E432 als veilig bij inname onder de ADI van 25 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Bij de gebruikelijke concentraties in voedingsmiddelen zijn geen bijwerkingen bekend voor de meeste volwassenen.
E432, ook bekend als polysorbaat 20 of Tween 20, is een synthetische emulgator. Het wordt gemaakt door ethyleenoxide, sorbitol en laurinezuur (een vetzuur) chemisch met elkaar te verbinden. Het resultaat is een gele vloeistof die ervoor zorgt dat water en vet goed gemengd blijven in een product. Je komt E432 vooral tegen in ijs, frisdranken, desserts, sauzen, bakkerijwaren en kant-en-klaarmaaltijden. Daarnaast wordt het ook veel gebruikt in cosmetica.
De vetzuren in E432 zijn meestal afkomstig van plantaardige oliën, maar het gebruik van dierlijk vet (inclusief varkensvet) kan niet worden uitgesloten. Dit maakt het additief niet altijd geschikt voor veganisten, vegetariërs en mensen die om religieuze redenen bepaalde dierlijke producten vermijden. Op het etiket staat helaas niet altijd vermeld wat de bron van het vet is.
EFSA heeft een ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld van 25 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag voor de hele groep polysorbaten (E432-E436 samen). Voor de meeste volwassenen valt het dagelijkse gebruik ruim binnen die grens. Maar bij jonge kinderen en peuters ligt dat anders. Uit een EFSA-evaluatie blijkt dat peuters bij hoge consumptie een blootstelling tot 24,5 mg/kg lichaamsgewicht per dag kunnen bereiken. Dat komt gevaarlijk dicht bij de ADI-grens. Ouders doen er daarom verstandig aan om de inname van producten met polysorbaten bij jonge kinderen te beperken.
Omdat polysorbaten in veel verschillende productcategorieën tegelijk worden gebruikt, is de totale blootstelling lastig in te schatten. Je eet ze misschien in je ijs, je saus en je dessert op dezelfde dag. Die stapeling maakt het extra belangrijk om bewust te zijn van dit soort additieven, zeker als je regelmatig ultrabewerkte producten eet.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over polyoxyethyleen-20-sorbitaan die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
De eerste studie is een blootstellingsonderzoek uit 2013, uitgevoerd in meerdere Europese landen (waaronder Frankrijk en Italië). Daarin werd de inname van 13 veelgebruikte additieven geschat op basis van voedselconsumptiedata. Voor de groep polysorbaten E432-E436 bleek dat de gemiddelde inname voor de meeste bevolkingsgroepen onder de ADI bleef. Bij hoge consumenten (het 97,5e percentiel), met name kinderen, werd de ADI wel benaderd of overschreden. Dit is een belangrijk signaal, omdat kinderen per kilogram lichaamsgewicht relatief meer eten dan volwassenen.
De tweede studie is een uitgebreide EFSA-evaluatie uit 2015. Hierin werd de veiligheid van E432 opnieuw beoordeeld. De conclusie was dat de stof bij normaal gebruik voor de meeste mensen veilig is, maar dat peuters bij hoge consumptie de ADI-limiet kunnen naderen. Belangrijk detail: de blootstellingsdata waren onvolledig. Drie voedselcategorieën waren niet meegenomen in de berekening, wat betekent dat de werkelijke blootstelling hoger kan liggen dan gerapporteerd.
Er is ook een bredere wetenschappelijke discussie gaande over de mogelijke effecten van polysorbaten op het darmmicrobioom en de darmbarrière. Deze onderzoeksrichting is nog relatief nieuw en valt buiten de twee studies die we hier bespreken, maar het is goed om te weten dat er op dit vlak nog vragen open staan. De huidige ADI is gebaseerd op oudere toxicologische data en houdt geen rekening met deze nieuwere inzichten.
Samengevat: de beschikbare bewijskracht is beperkt. Er zijn slechts twee studies meegenomen en de blootstellingsgegevens zijn incompleet. Voor volwassenen met een gevarieerd eetpatroon lijkt het risico klein, maar voor jonge kinderen die veel bewerkte producten eten, is voorzichtigheid op zijn plaats.
Bredere context
E432 is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt ook in veel andere landen toegestaan. EFSA en JECFA hanteren een gezamenlijke ADI van 25 mg/kg lichaamsgewicht per dag voor de hele groep polysorbaten (E432 tot en met E436). Dit betekent dat de inname van al deze stoffen bij elkaar opgeteld onder die grens moet blijven.
Polysorbaten worden in veel verschillende productcategorieën tegelijk gebruikt: van bakkerijwaren en desserts tot sauzen en frisdranken. Daardoor kan de cumulatieve blootstelling flink oplopen, vooral bij mensen die regelmatig ultrabewerkte voedingsmiddelen eten. Voor jonge kinderen is dit extra relevant. Uit de EFSA-evaluatie blijkt dat peuters bij hoge consumptie een blootstelling tot 24,5 mg/kg lichaamsgewicht per dag kunnen bereiken, wat vrijwel gelijk is aan de ADI van 25 mg/kg per dag.
- Ouders wordt aangeraden de inname van producten met polysorbaten bij jonge kinderen te beperken.
- Mensen met een intolerantie voor propyleenglycol wordt geadviseerd ook E430 tot en met E436 te vermijden.
- Bij gevoelige personen zijn overgevoeligheidsreacties zoals eczeem gerapporteerd.
Bijwerkingen
Bij de gebruikelijke concentraties in voedingsmiddelen zijn geen ernstige bijwerkingen bekend. Bij gevoelige personen zijn overgevoeligheidsreacties zoals eczeem gerapporteerd. Mensen met een intolerantie voor propyleenglycol wordt aangeraden ook de groep E430 tot en met E436 te vermijden. Daarnaast wordt vermeld dat polysorbaten de opname van vetten kunnen bevorderen.
Financiering van het onderzoek
Van de twee meegenomen studies is er één onafhankelijk gefinancierd (de EFSA-evaluatie, ondersteund door de WHO) en bij de andere studie (het blootstellingsonderzoek uit 2013) was de financieringsbron onbekend. Er zijn geen studies gevonden die door de industrie zijn gefinancierd.
Het feit dat er slechts twee studies beschikbaar zijn, maakt het lastig om sterke conclusies te trekken. De onafhankelijke EFSA-evaluatie is de meest gezaghebbende bron, maar ook die erkent dat de blootstellingsdata onvolledig zijn. Het ontbreken van industriegefinancierd onderzoek is op zich positief voor de onafhankelijkheid van de conclusies, maar het totale aantal studies is te klein om een volledig beeld te krijgen van de veiligheid op lange termijn.
Beoordeling medische literatuur
De beschikbare kennis over E432 is gebaseerd op slechts twee studies, wat een beperkte bewijskracht oplevert. De EFSA-evaluatie uit 2015 erkent zelf dat de blootstellingsdata onvolledig zijn: drie voedselcategorieën ontbraken in de berekening. Dat betekent dat de werkelijke inname hoger kan liggen dan wat is gerapporteerd.
Daarnaast is er een groeiende wetenschappelijke discussie over de mogelijke effecten van polysorbaten op de darmgezondheid, maar dit is nog niet meegenomen in de officiële veiligheidsbeoordeling. De huidige ADI is gebaseerd op oudere toxicologische gegevens en houdt daar geen rekening mee. Voor volwassenen met een gevarieerd eetpatroon is het risico waarschijnlijk klein, maar voor jonge kinderen die regelmatig ultrabewerkte producten eten, is extra oplettendheid verstandig.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
2015
Peuters naderen ADI-limiet; blootstellingsdata onvolledig en onzeker
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 74% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door world health organization
|
|
Vin et al. (2013)
ADI-overschrijding E432-436 bij hoge consumenten kinderen in meerdere landen
|
Blootstellingsstudie | Gemengd | 33% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
