E436 - Polysorbaat 65

Beperk gebruik Synthetisch

Ook bekend als: Polysorbaat 65, Tween 65, Polyoxyethylene sorbitan tristearate, Polyoxyethyleen-20-sorbitaan tristearaat, Polysorbate 65
Komt voor in: Roomijs, Chocolade, Taart- en cakemixen, Pudding, Gele sauzen, Soep, Cake en cakevulling, Snoepgoed, Desserts, Bakkerijproducten
ADI: De ADI is 25 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA voor de hele groep polysorbaten (E430-E436 samen). Voor een volwassene van 70 kg betekent dit maximaal 1750 mg per dag. Uit de EFSA-evaluatie blijkt dat peuters bij hoge blootstelling tot 24,5 mg/kg komen, wat de ADI bijna bereikt. Omdat voor sommige voedselcategorieën geen data beschikbaar zijn, kan de werkelijke inname hoger liggen.
EU-status: Goedgekeurd
Dieetinfo: Niet altijd geschikt voor veganisten, vegetariërs, halal of kosher. Polysorbaat 65 bevat stearinezuur (een vetzuur) dat afkomstig kan zijn van dierlijk vet, inclusief varkensvet. Chemisch is dit niet te onderscheiden van plantaardig vet. Alleen de producent kan aangeven wat de bron is.

Aandachtspunten

Uit een EFSA-evaluatie blijkt dat peuters bij hoge blootstelling de ADI bijna bereiken (24,5 mg/kg). Voor drie voedselcategorieën ontbreken blootstellingsdata, waardoor de werkelijke inname hoger kan liggen dan geschat. De stof kan vetzuren van dierlijke oorsprong bevatten, wat niet altijd op het etiket staat. Bij gevoelige personen zijn overgevoeligheidsreacties zoals eczeem gerapporteerd.

Positieve bevindingen

EFSA en JECFA beschouwen polysorbaat 65 als veilig bij inname onder de ADI van 25 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Er zijn geen bijwerkingen bekend bij de gebruikelijke concentraties in voedingsmiddelen. De beschikbare onafhankelijke studies laten geen directe toxiciteit zien bij realistische blootstelling.

Polysorbaat 65 (E436) is een synthetische emulgator die wordt gemaakt door sorbitol, ethyleenoxide en stearinezuur (een vetzuur) chemisch met elkaar te verbinden. Het resultaat is een geelbruine, wasachtige stof die ervoor zorgt dat water en vet goed gemengd blijven in voedingsmiddelen. Je vindt het terug in producten als roomijs, chocolade, taart- en cakemixen, pudding, gele sauzen, soep en cakevulling. Het wordt ook gebruikt als stabilisator en antischuimmiddel.

Hoewel polysorbaat 65 door zowel EFSA als JECFA als veilig wordt beschouwd bij normale inname, zijn er wel zorgen. De aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) is vastgesteld op 25 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag voor de hele groep polysorbaten (E430-E436). Uit een EFSA-herbeoordeling uit 2015 blijkt dat peuters bij het hoogste blootstellingsniveau deze grens bijna bereiken: tot 24,5 mg/kg lichaamsgewicht. Dat is verontrustend, vooral omdat voor drie voedselcategorieën geen gebruiksdata beschikbaar waren. De werkelijke blootstelling kan dus hoger liggen dan geschat.

Voor de meeste volwassenen is de kans klein dat je de ADI overschrijdt via normale voeding. Maar als je jonge kinderen hebt die regelmatig ultrabewerkte producten eten zoals ijs, koekjes en pudding, is het verstandig om op het etiket te letten en producten met polysorbaat 65 te beperken. Mensen die intolerant zijn voor propyleenglycol wordt aangeraden ook polysorbaten te vermijden. Daarnaast zijn bij gevoelige personen overgevoeligheidsreacties zoals eczeem gemeld.

Een extra aandachtspunt: de vetzuren in polysorbaat 65 zijn meestal afkomstig van plantaardige oliën, maar het gebruik van dierlijk vet (inclusief varkensvet) kan niet worden uitgesloten. Chemisch is het verschil niet te zien, dus alleen de producent kan uitsluitsel geven. Dit maakt het E-nummer mogelijk ongeschikt voor veganisten, vegetariërs en mensen die om religieuze redenen bepaalde vetten vermijden.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 3 relevante studies over polysorbaat 65 die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 2 onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.

De belangrijkste studie is de EFSA-herbeoordeling uit 2015, waarin de veiligheid van polysorbaten opnieuw werd bekeken. De conclusie was dat de ADI van 25 mg/kg lichaamsgewicht per dag gehandhaafd kon blijven, maar met een duidelijke kanttekening: peuters bij het hoogste blootstellingsniveau kwamen tot 24,5 mg/kg, wat de ADI bijna bereikt. Bovendien ontbraken voor drie voedselcategorieën de gebruiksdata, waardoor de totale blootstelling onderschat kan zijn. Dit maakt het beeld minder geruststellend dan het op het eerste gezicht lijkt. De studie is gelabeld als 'gemengd', maar de bevindingen wijzen vooral op onzekerheid en risico's voor jonge kinderen.

Een review uit 2019 in Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety bekeek de impact van veelgebruikte emulgatoren op de darmmicrobiota. De conclusie was dat er bij realistische blootstellingsniveaus geen directe veiligheidszorgen zijn. Wel is het belangrijk om te weten dat de aangehaalde dierproeven met hoge doses werkten die moeilijk te vertalen zijn naar wat mensen daadwerkelijk binnenkrijgen. De financieringsbron van deze review was niet vermeld, wat de onafhankelijkheid lastig te beoordelen maakt.

De derde studie, eveneens uit 2019 en gepubliceerd in Nutrition Bulletin, beschrijft de opzet van een onderzoeksproject (FADiets) naar de effecten van toegestane emulgatoren op darm- en metabole gezondheid. Deze studie bevat nog geen resultaten over polysorbaat 65 en levert dus geen directe conclusies op. Het onderzoek werd gefinancierd door de Medical Research Council, een onafhankelijke bron.

Samengevat is het wetenschappelijke bewijs over polysorbaat 65 beperkt. Er zijn slechts drie studies beschikbaar en geen daarvan levert harde bewijzen voor schadelijkheid bij normale inname. Tegelijkertijd ontbreekt het aan gegevens om met zekerheid te zeggen dat de blootstelling, vooral bij jonge kinderen, altijd binnen veilige grenzen blijft. De EFSA-herbeoordeling laat zien dat er nog flinke kennislacunes zijn.

Bredere context

Regulering en status

Polysorbaat 65 is goedgekeurd als voedseladditief in de Europese Unie, de Verenigde Staten (FDA) en veel andere landen. De ADI van 25 mg/kg lichaamsgewicht per dag geldt voor de hele groep polysorbaten (E430-E436 samen). Er is geen IARC-classificatie voor polysorbaat 65, wat betekent dat het niet beoordeeld is op kankerverwekkendheid. Het risicoprofiel is dan ook vooral gebaseerd op onzekerheid over blootstelling, niet op bewezen toxiciteit.

Waarschuwing voor jonge kinderen

Uit de onafhankelijke EFSA-evaluatie uit 2015 blijkt dat peuters bij het hoogste blootstellingsniveau de ADI bijna bereiken (24,5 mg/kg lichaamsgewicht). Omdat voor sommige voedselcategorieën geen data beschikbaar zijn, kan de werkelijke blootstelling hoger liggen. Ouders van jonge kinderen doen er goed aan producten met polysorbaat 65 (E436) te beperken. Denk aan roomijs, koekjes, pudding en chocolade.

Polysorbaat 65 komt vooral voor in ultrabewerkte producten zoals bakkerijproducten, desserts, roomijs en snoepgoed.
De stof bevat vetzuren die van dierlijke oorsprong kunnen zijn. Dit is chemisch niet te onderscheiden, alleen de producent kan uitsluitsel geven.
Mensen met intolerantie voor propyleenglycol wordt aangeraden ook polysorbaten te vermijden.

Bijwerkingen

Bij de gebruikelijke concentraties in voedingsmiddelen zijn geen bijwerkingen bekend. Bij gevoelige personen zijn overgevoeligheidsreacties zoals eczeem gerapporteerd. Mensen met intolerantie voor propyleenglycol wordt aangeraden ook polysorbaten (E430-E436) te vermijden. Daarnaast kan polysorbaat 65 de opname van vetten bevorderen.

Financiering van het onderzoek

Onafhankelijk (2) Industrie (0) Mogelijk industrie (0) Onbekend (1)

Van de 3 meegenomen studies zijn er 2 onafhankelijk gefinancierd. Eén studie werd betaald door de Medical Research Council en de EFSA-herbeoordeling werd uitgevoerd als onafhankelijke evaluatie. Bij de derde studie, een review, was de financieringsbron niet vermeld. Er zijn geen studies gevonden die door de voedingsmiddelenindustrie zijn gefinancierd.

Het ontbreken van industriefinanciering is op zich positief, maar het totale aantal studies is erg klein. Met slechts drie studies is het lastig om een volledig beeld te krijgen van de veiligheid. Het feit dat bij één review de financiering onbekend is, maakt het moeilijk om de onafhankelijkheid volledig te beoordelen. Meer onafhankelijk onderzoek, met name naar de blootstelling bij kinderen, zou welkom zijn.

Beoordeling medische literatuur

Het onderzoek naar polysorbaat 65 is beperkt: er zijn slechts drie studies beschikbaar. Eén daarvan, een review, concludeert dat emulgatoren 'overwegend veilig' zijn, maar de onderbouwing daarvoor is zwak. De aangehaalde dierproeven gebruikten hoge doses die moeilijk te vertalen zijn naar menselijke consumptie. De EFSA-herbeoordeling uit 2015 laat zien dat peuters de veilige dagelijkse inname bijna bereiken en dat voor meerdere voedselcategorieën geen blootstellingsdata beschikbaar zijn.

Wat je als lezer moet weten: de conclusie 'veilig bij normale inname' is gebaseerd op onvolledige gegevens. De werkelijke blootstelling, vooral bij jonge kinderen, kan hoger liggen dan de schattingen suggereren. Er is geen bewijs voor directe schadelijkheid, maar de kennislacunes zijn groot genoeg om voorzichtig te zijn, zeker als het om jonge kinderen gaat.

Let op bij kinderen: Uit een onafhankelijke EFSA-evaluatie blijkt dat peuters bij het hoogste blootstellingsniveau de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) van 25 mg/kg lichaamsgewicht bijna bereiken (24,5 mg/kg). Omdat voor sommige voedselcategorieën geen data beschikbaar zijn, kan de werkelijke blootstelling hoger liggen. Ouders van jonge kinderen doen er goed aan producten met polysorbaat 65 (E436) te beperken.

Onderzochte studies

Studie	Type	Conclusie	Bewijskracht	Financiering
Scientific Opinion on the re-evaluation of polyoxyethylene sorbitan 2015 Peuters naderen ADI-grens; onzekerheid door ontbrekende blootstellingsdata De EFSA-herbeoordeling uit 2015 concludeerde dat peuters bij het hoogste blootstellingsniveau de ADI bijna bereiken (24,5 mg/kg lichaamsgewicht). Daarnaast ontbraken voor drie voedselcategorieën de gebruiksdata, waardoor de werkelijke blootstelling onderschat kan zijn. De ADI van 25 mg/kg werd gehandhaafd, maar met duidelijke onzekerheden.	EFSA/WHO-evaluatie	Gemengd	74%	Onafhankelijk Gefinancierd door world health organization
Dietary Exposures to Common Emulsifiers and Their Impact on the Gut Microbiota: Is There a Cause for Concern? Vo et al. (2019) Review: geen veiligheidszorg bij realistische blootstelling aan emulgatoren Deze review bekeek de blootstelling aan veelgebruikte emulgatoren en hun mogelijke impact op de darmmicrobiota. De conclusie was dat er bij realistische blootstellingsniveaus geen veiligheidszorgen zijn. De financieringsbron van deze review was niet vermeld.	Review	Overwegend veilig	14%	Onbekend
Food additives: Assessing the impact of exposure to permitted emulsifiers on bowel and metabolic health - introducing the FADiets study Partridge et al. (2019) Studie beschrijft onderzoeksopzet; geen resultaten over Polysorbaat 65 Deze studie beschrijft de opzet van het FADiets-onderzoeksproject, dat de effecten van toegestane emulgatoren op darm- en metabole gezondheid wil onderzoeken. Er worden nog geen resultaten gepresenteerd over polysorbaat 65. Het is een onafhankelijk gefinancierd project van de Medical Research Council.	Review	—	0%	Onafhankelijk Medical Research Council (MRC)-funded Mechanistic Nutrition in Health (MECNUT) Emulsifier project

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.