E472 - Esters van mono- en diglyceriden
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 45% en slechter dan 55% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- E472a, E472b, E472c, E472d, E472e, E472f, Azijnzuuresters van mono- en diglyceriden, Melkzuuresters van mono- en diglyceriden, Citroenzuuresters van mono- en diglyceriden, Wijnsteenzuuresters van mono- en diglyceriden, Diacetylwijnsteenzuuresters van mono- en diglyceriden, DATEM, CITREM, ACETEM, LACTEM, Acetic acid esters of mono- and diglycerides, Lactic acid esters of mono- and diglycerides, Citric acid esters of mono- and diglycerides, Tartaric acid esters of mono- and diglycerides, Diacetyl tartaric acid esters of mono- and diglycerides
- Komt voor in
- Margarine, Brood, Gebak, IJs, Sauzen, Kant-en-klaarmaaltijden, Koekjes, Cakes, Desserts, Zuigelingenvoeding, Slagroom, Pastasauzen
- ADI
- Er is geen algemene ADI vastgesteld voor de hele E472-groep. Voor de varianten E472d tot en met E472f geldt dat de ADI voor wijnsteenzuur niet overschreden mag worden: 30 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat maximaal 2100 mg wijnsteenzuur per dag uit deze bronnen.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- De vetzuren in E472 zijn in de praktijk bijna altijd plantaardig, maar het gebruik van dierlijk vet (inclusief varkensvet) is niet uit te sluiten. Daardoor is E472 niet per definitie geschikt voor veganisten, vegetariërs, moslims of mensen die kosher eten. Alleen de producent kan uitsluitsel geven over de herkomst van de vetzuren. Chemisch is er geen verschil tussen dierlijke en plantaardige vetzuren.
Een grote onafhankelijke cohortstudie met meer dan 100.000 deelnemers toont een significant verhoogd risico op hart- en vaatziekten bij hogere inname van E472. EFSA kon voor de subtypen E472d en E472f de technische specificaties niet volledig bevestigen, wat onzekerheid toevoegt over de veiligheid van deze varianten. Doordat E472 in zeer veel productcategorieën voorkomt, kan de cumulatieve dagelijkse blootstelling flink oplopen.
EFSA heeft bij drie afzonderlijke beoordelingen geen directe toxicologische zorgen vastgesteld bij huidige gebruiksniveaus. Alle vier de meegenomen studies zijn onafhankelijk gefinancierd. Het lichaam breekt de stof af als gewoon vet en het bijbehorende organische zuur.
E472 is een verzamelnaam voor een groep emulgatoren die bestaan uit esters van mono- en diglyceriden van vetzuren, gecombineerd met een organisch zuur. Afhankelijk van het zuur krijg je verschillende varianten: E472a (azijnzuur), E472b (melkzuur), E472c (citroenzuur), E472d (wijnsteenzuur), E472e (diacetylwijnsteenzuur) en E472f (een mix van azijn- en wijnsteenzuur). Ze worden synthetisch geproduceerd uit glycerol, natuurlijke vetzuren en het betreffende zuur. De vetzuren zijn in de praktijk bijna altijd plantaardig, maar het gebruik van dierlijk vet (inclusief varkensvet) is niet uit te sluiten.
Je komt E472 tegen in een enorm breed scala aan producten. Denk aan margarine, brood, gebak, ijs, sauzen en kant-en-klaarmaaltijden. De stof zorgt ervoor dat water en vet goed gemengd blijven en geeft producten een betere textuur en houdbaarheid. Juist omdat E472 in zoveel verschillende productcategorieën wordt gebruikt, kan je dagelijkse blootstelling behoorlijk oplopen, ook al zit er per product maar een kleine hoeveelheid in.
Wat betreft veiligheid is het beeld gemengd. EFSA heeft bij meerdere beoordelingen geen directe toxicologische zorgen vastgesteld bij de huidige gebruiksniveaus. Je lichaam breekt de stof af als gewoon vet en het bijbehorende organische zuur. Maar een grote onafhankelijke cohortstudie met meer dan 100.000 deelnemers laat een significant verhoogd risico op hart- en vaatziekten zien bij hogere inname. Dat is een signaal dat serieuze aandacht verdient. Daarnaast heeft EFSA voor de subtypen E472d en E472f de technische specificaties niet volledig kunnen bevestigen, wat extra onzekerheid toevoegt.
Er is geen algemene ADI vastgesteld voor de hele E472-groep. Wel geldt voor de varianten E472d tot en met E472f dat de ADI voor wijnsteenzuur (30 mg/kg lichaamsgewicht per dag) niet overschreden mag worden. Voor baby's jonger dan 16 weken heeft EFSA specifiek de citroenester-variant (E472c) beoordeeld in zuigelingenvoeding en daarbij geen veiligheidszorg vastgesteld. Toch is voorzichtigheid geboden bij zeer jonge kinderen, vooral omdat de onderbouwing voor sommige subtypen onvolledig is.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 4 relevante studies over esters van mono- en diglyceriden die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd.
Drie van de vier studies zijn EFSA-beoordelingen. De herbeoordeling uit 2020 keek naar de volledige E472-groep (a tot en met f) en concludeerde dat er geen schadelijke effecten zijn en geen veiligheidszorgen bestaan bij de huidige gebruiksniveaus. In 2025 volgde een specifieke beoordeling van E472c in zuigelingenvoeding voor baby's jonger dan 16 weken, waarbij EFSA evenmin veiligheidszorgen vaststelde. Een derde EFSA-opinie uit 2025 bekeek de technische specificaties van E472a, b, d, e en f. Hier was het oordeel gemengd: de blootstelling bleef weliswaar onder de geldende ADI-waarden, maar voor E472d en E472f kon het panel de technische onderbouwing van de specificaties niet bevestigen. Dat betekent dat er voor deze twee varianten onzekerheid blijft bestaan over de exacte samenstelling en zuiverheid.
De vierde studie is een grote prospectieve cohortstudie uit het NutriNet-Santé-onderzoek, gepubliceerd in de BMJ in 2023. Met meer dan 100.000 deelnemers en een hoge bewijskracht laat deze studie zien dat een hogere inname van E472 (en het verwante E471) geassocieerd is met een significant verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Dit is een opvallend en belangrijk signaal, juist omdat het uit een grote, onafhankelijk gefinancierde populatiestudie komt.
Er zit een duidelijk spanningsveld tussen de EFSA-beoordelingen en het epidemiologische bewijs. De EFSA-evaluaties zijn vooral gebaseerd op toxicologische gegevens en dierproeven en concluderen dat de stof veilig is bij huidige gebruiksniveaus. De cohortstudie kijkt naar werkelijke gezondheidsuitkomsten bij mensen over langere tijd en vindt wél een verband met hart- en vaatziekten. Dat wil niet zeggen dat E472 de directe oorzaak is van die ziekten. Het kan ook samenhangen met het feit dat E472 vooral voorkomt in ultrabewerkte producten, waardoor hoge blootstelling vaak samengaat met een algeheel minder gezond voedingspatroon. Maar het signaal is sterk genoeg om serieus te nemen.
Het is verder goed om te weten dat er voor de hele E472-groep geen algemene ADI is vastgesteld. Alleen voor de varianten met wijnsteenzuur (E472d tot en met f) geldt dat de ADI voor wijnsteenzuur van 30 mg/kg lichaamsgewicht per dag niet overschreden mag worden. Gezien de brede toepassing van E472 in voedingsmiddelen is het verstandig om bewust te zijn van je totale inname, vooral als je veel bewerkte producten eet.
Bredere context
Regulering en status
E472 is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt door EFSA als veilig beschouwd bij de huidige gebruiksniveaus. Er is geen IARC-classificatie voor deze stof. EFSA heeft in 2020 de volledige groep herbeoordeeld en in 2025 aanvullende evaluaties uitgevoerd. Bij die laatste beoordeling bleek dat de specificaties voor E472d en E472f onvoldoende onderbouwd zijn, wat betekent dat er voor deze varianten nog onduidelijkheid bestaat over de exacte samenstelling.
Aandachtspunten voor kwetsbare groepen
- Voor baby's jonger dan 16 weken heeft EFSA de citroenester-variant (E472c) in zuigelingenvoeding beoordeeld en geen veiligheidszorg vastgesteld. Voor de subtypen E472d en E472f is de onderbouwing onvolledig, dus voorzichtigheid bij zeer jonge kinderen is verstandig.
- Doordat E472 in zeer veel productcategorieën voorkomt (margarine, brood, gebak, ijs, sauzen, kant-en-klaarmaaltijden), kan de cumulatieve blootstelling flink oplopen. Dit is vooral relevant voor mensen die veel ultrabewerkte producten eten.
- De herkomst van de vetzuren kan dierlijk zijn (inclusief varkensvet). Dit is chemisch niet te onderscheiden van plantaardige vetzuren. Wie hier om religieuze of ethische redenen rekening mee wil houden, moet bij de producent navragen wat de oorsprong is.
Bijwerkingen
Er zijn geen directe bijwerkingen bekend bij normale inname. Het lichaam breekt E472 af als gewoon vet en het bijbehorende organische zuur. Wel toont een grote cohortstudie een verband tussen hogere inname van E472 en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, al is niet vastgesteld dat E472 daar de directe oorzaak van is.
Financiering van het onderzoek
Alle vier de meegenomen studies zijn onafhankelijk gefinancierd. Drie studies zijn uitgevoerd door EFSA, het onafhankelijke Europese agentschap voor voedselveiligheid. De vierde studie, de grote cohortstudie uit het NutriNet-Santé-onderzoek, werd gefinancierd door onder andere het Franse Ministerie van Gezondheid, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de European Research Council.
Het is positief dat er geen door de industrie gefinancierde studies in deze analyse zitten. Dat maakt de bevindingen in principe betrouwbaarder. Wel is het goed om te beseffen dat de EFSA-beoordelingen deels gebaseerd zijn op gegevens die door de voedingsindustrie zijn aangeleverd. Dat is standaardpraktijk bij regulatieve beoordelingen, maar het betekent dat de onderliggende data niet altijd volledig onafhankelijk zijn.
Beoordeling medische literatuur
Het onderzoek naar E472 laat een opvallend spanningsveld zien. Drie EFSA-beoordelingen concluderen dat de stof veilig is bij huidige gebruiksniveaus, maar een grote onafhankelijke cohortstudie met meer dan 100.000 deelnemers vindt een significant verhoogd risico op hart- en vaatziekten bij hogere inname. Die tegenstrijdigheid is niet per se een fout: EFSA baseert zich vooral op toxicologische gegevens en dierproeven, terwijl de cohortstudie kijkt naar werkelijke gezondheidsuitkomsten bij mensen over langere tijd.
Belangrijk om te weten: E472 komt in zoveel producten voor dat je totale dagelijkse blootstelling flink kan oplopen zonder dat je het doorhebt. Hoge inname hangt bovendien vaak samen met een voedingspatroon dat rijk is aan ultrabewerkte producten. Of het verhoogde cardiovasculaire risico direct door E472 wordt veroorzaakt of door het bredere voedingspatroon, is nog niet duidelijk. Daarnaast zijn de specificaties voor E472d en E472f volgens EFSA onvoldoende onderbouwd, wat extra onzekerheid toevoegt.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Sellem et al. (2023)
E472 geassocieerd met significant verhoogd risico op hart- en vaatziekten
|
Cohort | Schadelijk | 99% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door Ministère de la Santé, World Health Organization, European Research Council
|
|
EFSA et al. (2025)
EFSA: geen veiligheidszorg bij gebruik in zuigelingenvoeding onder 16 weken
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 93% |
Onafhankelijk
EFSA (European Food Safety Authority) is een onafhankelijke EU-agentschap; de evaluatie is uitgevoerd door het FAF Panel van EFSA.
|
|
EFSA et al. (2025)
Blootstelling onder ADI, maar specificaties E472d/f onvoldoende onderbouwd
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 93% |
Onafhankelijk
EFSA-evaluatie (Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid), een onafhankelijk EU-agentschap
|
|
EFSA et al. (2020)
Geen schadelijke effecten; geen veiligheidszorgen bij huidige gebruiksniveaus
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 84% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
