E472d - Mono- en diglyceriden van vetzuren, veresterd met wijnsteenzuur

Geen bezwaar Halfnatuurlijk

Ook bekend als: TATEM, Wijnsteenzuuresters van mono- en diglyceriden, Tartaric acid esters of mono- and diglycerides of fatty acids, Wijnsteenzure esters van mono- en diglyceriden van vetzuren, E 472d
Komt voor in: Brood, Cake, Koekjes, Bakkerijproducten, Desserts, Sauzen, Bewerkte voedingsmiddelen
ADI: 240 mg/kg
EU-status: Goedgekeurd
Dieetinfo: Niet altijd geschikt voor vegetariërs of veganisten, omdat de gebruikte vetten van dierlijke oorsprong kunnen zijn. Dit staat niet altijd op het etiket vermeld. De geschiktheid voor halal en kosher hangt af van de bron van de vetten. Bij twijfel is het verstandig om contact op te nemen met de fabrikant.

Aandachtspunten

Het bewijs voor de veiligheid van E472d is beperkt: er zijn slechts 3 studies beschikbaar, allemaal EFSA-evaluaties, en er zijn geen humane cohortstudies of gerandomiseerde trials. EFSA kon de specificaties (identiteit en zuiverheid) van E472d niet volledig bevestigen op basis van de aangeleverde technische data, wat een regulatief hiaat vormt. Eén van de drie studies gaat eigenlijk over E472c (citroenzuuresters) en is slechts indirect relevant voor E472d. Het additief komt vooral voor in ultrabewerkte producten, wat vanuit voedingsoogpunt een aandachtspunt is.

Positieve bevindingen

EFSA concludeert dat de blootstelling aan E472d ruim onder de veilige niveaus ligt en dat er geen schadelijke effecten zijn gevonden bij de huidige gebruiksniveaus. Alle drie de beschikbare studies zijn onafhankelijk gefinancierd, wat de betrouwbaarheid van de conclusies versterkt. Het additief bevat geen significante natriumbelasting en bevordert niet direct overconsumptie.

E472d, voluit 'mono- en diglyceriden van vetzuren veresterd met wijnsteenzuur', is een emulgator die wordt gemaakt door spijsvetten chemisch te combineren met wijnsteenzuur. Het is een halfnatuurlijk additief: de grondstoffen (vetten en wijnsteenzuur) komen uit de natuur, maar het eindproduct ontstaat door een industrieel proces. De vetten kunnen zowel van dierlijke als plantaardige oorsprong zijn, en dat staat niet altijd op het etiket vermeld.

Je komt E472d vooral tegen in bakkerijproducten zoals brood, cake en koekjes, maar ook in desserts, sauzen en andere bewerkte voedingsmiddelen. Het zorgt ervoor dat ingrediënten die normaal niet goed mengen (zoals water en vet) een stabiel geheel vormen. In de EU mag het in principe in alle eet- en drinkwaren worden gebruikt volgens het quantum satis-principe, wat betekent dat er geen maximale hoeveelheid is vastgelegd, maar dat fabrikanten alleen zoveel mogen toevoegen als nodig is voor het technische doel.

Wat betreft veiligheid: EFSA heeft E472d beoordeeld en concludeert dat er bij de huidige gebruiksniveaus geen schadelijke effecten zijn gevonden. De blootstelling ligt ruim onder de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI). De ADI (Aanvaardbare Dagelijkse Inname) is vastgesteld op 240 mg/kg. Specifieke waarschuwingen voor kinderen, zwangeren of mensen met allergieën zijn er niet, al is het goed om te weten dat de vetten van dierlijke oorsprong kunnen zijn. Het belangrijkste aandachtspunt is dat E472d vrijwel uitsluitend voorkomt in ultrabewerkte producten. Als je de voorkeur geeft aan zo min mogelijk bewerkt voedsel, is dat op zich al een reden om kritisch te kijken naar producten met dit additief op het etiket.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 3 relevante studies over mono- en diglyceriden van vetzuren, veresterd met wijnsteenzuur die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd.

De belangrijkste studie is de EFSA-herbeoordeling uit 2020, waarin de hele groep E472a tot en met E472f opnieuw is geëvalueerd. Het panel concludeerde dat er geen schadelijke effecten zijn bij de huidige blootstellingsniveaus en dat er geen veiligheidszorgen bestaan. De geschatte inname via voeding bleef ruim onder de veilige grenzen. Dit is een geruststellende conclusie, maar het is goed om te beseffen dat het bewijs grotendeels gebaseerd is op toxicologische gegevens en niet op langlopende studies bij mensen.

In 2025 publiceerde EFSA een aanvullend wetenschappelijk advies over de specificaties van onder andere E472d. Hier kwam een opvallend punt naar voren: het panel kon de specificaties van E472d niet volledig bevestigen op basis van de aangeleverde technische data. Dat betekent dat de identiteit en zuiverheid van het additief zoals het in de praktijk wordt geproduceerd, niet helemaal helder zijn vastgelegd. De blootstelling werd wel als veilig beoordeeld, maar deze interne spanning (veilig qua hoeveelheid, maar onduidelijk qua exacte samenstelling) is een punt dat aandacht verdient.

De derde studie betreft een EFSA-evaluatie uit 2025 over E472c (citroenzuuresters van mono- en diglyceriden) in zuigelingenvoeding. Deze studie gaat dus niet specifiek over E472d, maar over een verwante stof uit dezelfde groep. De conclusie was dat er geen veiligheidszorgen zijn voor zuigelingen, maar de directe relevantie voor E472d is beperkt. Dit maakt de bewijsbasis voor E472d als individuele stof vrij smal.

Samenvattend: er zijn geen aanwijzingen voor schadelijkheid bij normaal gebruik, maar het wetenschappelijk bewijs is beperkt. Er bestaan geen humane cohortstudies of gerandomiseerde trials specifiek voor E472d. De conclusies rusten vrijwel volledig op EFSA-evaluaties en toxicologische databases. Dat is niet per se onrustbarend, maar het betekent wel dat we minder weten over mogelijke langetermijneffecten dan bij beter onderzochte additieven het geval is.

Bredere context

E472d is goedgekeurd in de Europese Unie en mag worden gebruikt in alle eet- en drinkwaren volgens het quantum satis-principe. Er is geen IARC-classificatie voor deze stof, wat past bij het lage risicoprofiel. Het additief is niet verboden in andere landen.

Een aandachtspunt is de cumulatieve blootstelling. De E472-groep omvat meerdere varianten (a tot en met f) die allemaal als emulgator in bewerkte producten worden gebruikt. Hoewel EFSA de totale blootstelling als ruim onder veilige niveaus beoordeelt, komen emulgatoren in veel ultrabewerkte producten voor. Wie regelmatig zulke producten eet, krijgt mogelijk meerdere E472-varianten binnen. Vanuit het perspectief van een gezond voedingspatroon is het verstandig om bewust om te gaan met de hoeveelheid ultrabewerkte producten in je dieet, ongeacht de veiligheid van individuele additieven.

Bijwerkingen

Er zijn geen specifieke bijwerkingen gerapporteerd voor E472d bij de huidige gebruiksniveaus. EFSA heeft geen schadelijke effecten gevonden in de beschikbare toxicologische gegevens. Omdat er geen humane studies beschikbaar zijn, is het niet mogelijk om uitspraken te doen over zeldzame of subtiele bijwerkingen bij langdurig gebruik.

Financiering van het onderzoek

Onafhankelijk (3) Industrie (0) Mogelijk industrie (0) Onbekend (0)

Alle drie de beschikbare studies zijn onafhankelijk gefinancierd. Twee ervan zijn officiële EFSA-evaluaties en één is mede gelinkt aan de WHO. Er is geen enkele studie gevonden die door de voedingsindustrie is gefinancierd. Dit is positief voor de betrouwbaarheid van de conclusies, omdat er geen financiële belangen van producenten meespelen in de beoordeling.

Tegelijkertijd is het totale aantal studies zeer beperkt (slechts 3) en is er geen onafhankelijk academisch onderzoek buiten de regulerende instanties om. Dat betekent dat de veiligheidsconclusies weliswaar onafhankelijk zijn, maar op een smalle basis rusten. Meer onafhankelijk onderzoek, met name langetermijnstudies bij mensen, zou welkom zijn om de huidige conclusies te versterken.

Beoordeling medische literatuur

Het onderzoek naar E472d kent een aantal beperkingen die je als lezer moet weten. Ten eerste is de bewijsbasis zeer smal: er zijn slechts 3 studies beschikbaar en geen daarvan is een humane studie. Ten tweede kon EFSA de specificaties van E472d niet volledig bevestigen, wat betekent dat er onduidelijkheid bestaat over de exacte samenstelling en zuiverheid van het product zoals het in de praktijk wordt gemaakt. Ten derde gaat één van de drie studies eigenlijk over een verwante stof (E472c) en niet specifiek over E472d, waardoor de directe relevantie beperkt is. De conclusie dat E472d veilig is bij normaal gebruik is op zich geloofwaardig, maar rust op een smallere basis dan je misschien zou verwachten voor een veelgebruikt additief.

Onderzochte studies

Studie	Type	Conclusie	Bewijskracht	Financiering
Scientific opinion as regards the specifications of the food additives ... EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF) et al. (2025) Blootstelling onder ADI, maar specificaties E472d niet bevestigd EFSA beoordeelde de specificaties van onder andere E472d en concludeerde dat de blootstelling onder de veilige niveaus ligt. De specificaties van E472d konden op basis van de aangeleverde technische data niet volledig worden bevestigd, wat betekent dat er onduidelijkheid blijft over de exacte samenstelling en zuiverheid.	EFSA/WHO-evaluatie	Gemengd	93%	Onafhankelijk EFSA (European Food Safety Authority) evaluatie, een onafhankelijke EU-autoriteit
Re-evaluation of acetic acid, lactic acid, citric acid, tartaric acid, mono- and diacetyltartaric acid, mixed acetic and tartaric acid esters of mono- and diglycerides of fatty acids (E 472a-f) as food additives EFSA et al. (2020) Geen schadelijke effecten; geen veiligheidszorg bij huidige blootstelling EFSA herbeoordeelde de hele groep E472a tot en met E472f en concludeerde dat er geen schadelijke effecten zijn bij de huidige blootstellingsniveaus. Er werden geen veiligheidszorgen geïdentificeerd en de geschatte inname via voeding bleef ruim onder de veilige grenzen.	EFSA/WHO-evaluatie	Veilig	84%	Onafhankelijk Gefinancierd door who
Re-evaluation of citric acid esters of mono- and diglycerides of fatty acids (E 472c) as a food additive in foods for infants below 16 weeks of age and follow-up of its re-evaluation EFSA et al. (2025) EFSA: geen veiligheidszorg bij gebruik in zuigelingenvoeding EFSA evalueerde citroenzuuresters van mono- en diglyceriden (E472c) voor gebruik in zuigelingenvoeding en concludeerde dat er geen veiligheidszorgen zijn. Deze studie gaat niet specifiek over E472d maar over een verwante stof uit dezelfde groep, waardoor de directe relevantie beperkt is.	EFSA/WHO-evaluatie	Veilig	37%	Onafhankelijk EFSA (European Food Safety Authority) evaluatie, een onafhankelijke EU-autoriteit

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.