E481/482 - Natrium/Calcium-stearoyllactylaat

Onvoldoende data Synthetisch

Ook bekend als: Natriumstearoyllactylaat, Calciumstearoyllactylaat, Sodium stearoyl lactylate, Calcium stearoyl lactylate, SSL, CSL, Sodium stearoyl-2-lactylate, Calcium stearoyl-2-lactylate, E481, E482
Komt voor in: Brood, Beschuit, Tortilla's, Cake, Koekjes, Koffiecreamer, Desserts, Sauzen, Kant-en-klare maaltijden, Deegwaren, Ontbijtgranen
ADI: De ADI is 0-22 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door zowel JECFA als EFSA. Voor een volwassene van 70 kg betekent dit een maximale dagelijkse inname van ongeveer 1540 mg. Bij normaal gebruik van brood en bakproducten blijf je hier doorgaans ruim onder. De ADI is gebaseerd op oudere dierproeven waarin geen schadelijke effecten werden waargenomen bij deze dosering.
EU-status: Goedgekeurd
Dieetinfo: Kan zowel van dierlijke als plantaardige vetzuren worden gemaakt. De stearinezuurcomponent kan afkomstig zijn van dierlijk vet, waardoor het niet per definitie vegetarisch of veganistisch is. Controleer bij de fabrikant of het product plantaardig is. Halal- en kosherstatus hangt af van de bron van het stearinezuur. Melkzuur in dit product is synthetisch en niet afkomstig van zuivel.

Aandachtspunten

Er is nauwelijks onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek beschikbaar over dit additief. De veiligheidsbeoordeling is grotendeels gebaseerd op oudere gegevens uit de jaren '70 en '80. Sommige onderzoekers uiten zorgen over de effecten van synthetische emulgatoren op de darmbarrière, maar specifiek onderzoek naar E481/E482 ontbreekt.

Positieve bevindingen

Goedgekeurd door zowel EFSA als JECFA. Er is een ADI vastgesteld van 0-22 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Bij normaal gebruik in voedingsmiddelen worden geen acute bijwerkingen verwacht.

Natrium-stearoyllactylaat (E481) en calcium-stearoyllactylaat (E482) zijn synthetische emulgatoren die worden gemaakt door melkzuur en stearinezuur chemisch met elkaar te verbinden en vervolgens te laten reageren met natrium- of calciumzouten. Het zijn dus geen stoffen die je in de natuur aantreft. Ze worden vooral gebruikt om de textuur van voedingsmiddelen te verbeteren en ingrediënten die normaal niet goed mengen (zoals water en vet) bij elkaar te houden.

Je komt E481 en E482 vooral tegen in brood, beschuit, tortilla's, cakes, koekjes en andere bakkerijproducten. Ze zorgen ervoor dat deeg beter rijst, het brood zachter blijft en minder snel uitdroogt. Daarnaast vind je ze soms in koffiecreamers, desserts, sauzen en kant-en-klare maaltijden. In de voedingsindustrie zijn het veelgebruikte hulpstoffen, maar in een traditionele keuken heb je ze niet nodig.

EFSA en JECFA (het gezamenlijke expert-comité van de WHO en FAO) hebben een ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld van 0-22 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van ongeveer 1540 mg per dag. Bij normaal gebruik in voedingsmiddelen blijf je daar doorgaans ruim onder. Toch is het goed om te weten dat er opvallend weinig recent en onafhankelijk onderzoek is gedaan naar de langetermijneffecten van deze stoffen. Wie liever op het veilige pad blijft, kan kiezen voor brood en bakproducten zonder toegevoegde emulgatoren. Die zijn er genoeg.

Er zijn geen specifieke waarschuwingen voor kinderen of zwangeren, maar het gebrek aan onderzoek betekent ook dat er weinig zekerheid is over deze groepen. Mensen met een allergie voor melk of zuivel hoeven zich geen zorgen te maken: ondanks de naam 'lactylaat' (afgeleid van melkzuur) bevat het product geen melkeiwitten.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden helaas geen relevante studies over natrium/calcium-stearoyllactylaat en hebben daardoor geen wetenschappelijke analyse kunnen uitvoeren.

Dat is een opvallend gegeven. E481 en E482 worden al tientallen jaren op grote schaal gebruikt in de voedingsindustrie, maar er is nauwelijks gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek beschikbaar dat specifiek de veiligheid van deze stoffen bij mensen heeft onderzocht. De goedkeuring door EFSA en JECFA is grotendeels gebaseerd op dierproeven en toxicologische gegevens die dateren uit de jaren '70 en '80. In die tijd waren de onderzoeksmethoden minder verfijnd dan nu.

In de afgelopen jaren is er meer wetenschappelijke aandacht gekomen voor de mogelijke effecten van synthetische emulgatoren op de darmgezondheid. Sommige studies naar andere emulgatoren (zoals polysorbaat 80 en carboxymethylcellulose) suggereren dat deze stoffen de slijmlaag van de darm kunnen beïnvloeden. Of dit ook geldt voor stearoyllactylaten is niet onderzocht. Het is dus niet mogelijk om op basis van de huidige wetenschap harde uitspraken te doen over mogelijke risico's of juist de volledige onschadelijkheid van E481 en E482.

Het ontbreken van recent onderzoek is op zichzelf geen bewijs van gevaar, maar het is ook geen bewijs van veiligheid. EFSA heeft in het kader van haar herbeoordeling van alle voedingsadditieven aangegeven dat voor sommige stoffen aanvullende gegevens nodig zijn. Voor consumenten die waarde hechten aan goed onderbouwde veiligheid is het gebrek aan moderne studies een punt van aandacht.

Bredere context

Regelgeving en status

E481 en E482 zijn goedgekeurd in de Europese Unie, de Verenigde Staten (FDA GRAS-status), Canada en de meeste andere landen. Er zijn geen landen bekend waar deze stoffen verboden zijn. De JECFA heeft een ADI vastgesteld van 0-22 mg/kg lichaamsgewicht per dag, en EFSA hanteert dezelfde waarde.

In de EU mogen E481 en E482 worden gebruikt in een breed scala aan producten, met vastgestelde maximumgehalten per productcategorie.
Ze zijn niet toegestaan in zuigelingenvoeding.
EFSA is bezig met een systematische herbeoordeling van alle voedingsadditieven die vóór 2009 zijn goedgekeurd. Het is mogelijk dat er in de toekomst aanvullende gegevens worden gevraagd voor deze stoffen.

Bijwerkingen

Er zijn geen specifieke bijwerkingen gedocumenteerd bij gebruik binnen de ADI. Door het ontbreken van recent onderzoek is het niet mogelijk om met zekerheid te zeggen dat er geen subtiele effecten zijn bij langdurig gebruik. Bij zeer hoge doses in dierproeven zijn geen ernstige toxische effecten waargenomen.

Er zijn geen recente wetenschappelijke studies gevonden die specifiek de veiligheid van E481 of E482 onderzochten. Daardoor is het niet mogelijk om een analyse te maken van de financieringsbronnen van het onderzoek. De bestaande veiligheidsbeoordeling is gebaseerd op oudere toxicologische gegevens die zijn ingediend door de voedingsindustrie als onderdeel van het goedkeuringsproces.

Dit is een veelvoorkomend patroon bij additieven die al lang op de markt zijn: de oorspronkelijke veiligheidsdata zijn doorgaans door de producent aangeleverd, en onafhankelijk onderzoek is schaars. Voor een stof die zo breed wordt gebruikt, is het gebrek aan onafhankelijke studies opvallend.

Beoordeling medische literatuur

De veiligheidsbeoordeling van E481 en E482 is gebaseerd op verouderde gegevens, voornamelijk uit dierproeven die door de industrie zijn aangeleverd. Er is geen recent, onafhankelijk onderzoek beschikbaar dat de veiligheid bij mensen specifiek heeft onderzocht. Hoewel er geen aanwijzingen zijn voor acute gezondheidsrisico's, is het gebrek aan moderne studies een beperking die je als consument mag meewegen. Wie de voorkeur geeft aan producten met een stevigere wetenschappelijke onderbouwing, kan kiezen voor brood en bakproducten zonder toegevoegde emulgatoren.

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 7 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.