E490 - Propyleenglycol

Niet toegelaten Synthetisch

Ook bekend als: Propylene glycol, 1,2-propaandiol, Propaan-1,2-diol, E1520, MPG, Methylethyleenglycol, PG
Komt voor in: Sauzen, Dressings, Bakkerijproducten, Snoep, Frisdranken, Kant-en-klaarmaaltijden, Margarine, Halvarine, Zoetwaren, Oliën en vetten
ADI: De ADI is 0-25 mg/kg lichaamsgewicht per dag, vastgesteld door EFSA. Voor een volwassene van 70 kg is dat maximaal 1.750 mg per dag. Deze grens is gebaseerd op hematologische effecten (schade aan rode bloedcellen) die in dierstudies bij hoge doses werden waargenomen. De meeste mensen blijven via voeding ruim onder deze limiet, maar doordat propyleenglycol in veel verschillende producten tegelijk kan voorkomen, is de cumulatieve blootstelling iets om rekening mee te houden. Bij jonge kinderen kan de ADI in sommige gevallen worden benaderd of overschreden.
EU-status: Niet meer toegelaten of wordt niet meer als additief beschouwd
Dieetinfo: Geschikt voor vegetariërs, veganisten, halal en kosher. Propyleenglycol is volledig synthetisch en bevat geen dierlijke bestanddelen.

Aandachtspunten

Laboratoriumstudies tonen celmembraanschade in menselijke niercellen en mogelijke neurotoxiciteit aan. Jonge kinderen en neonaten breken propyleenglycol trager af, waardoor ophoping kan optreden. De ADI kan bij een klein percentage kinderen worden overschreden. Bij extreem hoge doses is ernstige orgaanschade (lactaatacidose, multisysteemfalen) beschreven. E490 is in de EU niet meer toegelaten als voedingsadditief.

Positieve bevindingen

Bij normale voedingsconsumptie blijft de blootstelling doorgaans ruim onder de veilige dagelijkse limiet. EFSA en JECFA beschouwen het als veilig bij gangbare consumptieniveaus. Het lichaam breekt het af tot normale lichaamseigen stoffen (azijnzuur en pyrodruivenzuur). Geschikt voor alle religies, vegetariërs en veganisten.

Propyleenglycol (E490, ook bekend als 1,2-propaandiol) is een synthetische stof die wordt gemaakt uit propyleen, een bijproduct van aardolie. Het wordt gebruikt als oplosmiddel voor smaak- en geurstoffen, als vochtvasthoudend middel en als emulgator. Je komt het tegen in producten zoals sauzen, dressings, bakkerijproducten, snoep, frisdranken, margarine, halvarine en kant-en-klaarmaaltijden. Belangrijk om te weten: E490 is in de EU conform verordening 1333/2008 niet meer toegelaten als voedingsadditief. In de EU wordt propyleenglycol onder het E-nummer E1520 gebruikt, met specifieke beperkingen.

De ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) is vastgesteld op 25 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat een maximum van 1.750 mg per dag. Uit blootstellingsstudies blijkt dat de meeste mensen ruim onder deze grens blijven. Toch is het goed om te weten dat propyleenglycol in veel verschillende productcategorieën tegelijk kan voorkomen, waardoor je totale dagelijkse blootstelling hoger kan uitvallen dan je op basis van één product zou verwachten.

Er zijn wel duidelijke waarschuwingssignalen. Laboratoriumonderzoek laat celmembraanschade in niercellen zien en er zijn aanwijzingen voor mogelijke neurotoxiciteit. Bij zeer hoge doses kan ernstige orgaanschade optreden. In hoge concentraties kan propyleenglycol eczeem veroorzaken, al wordt dat bij normaal voedingsgebruik niet verwacht.

Een bijzonder aandachtspunt zijn jonge kinderen en baby's. Zij breken propyleenglycol trager af dan volwassenen, waardoor de stof zich in het lichaam kan ophopen. Uit blootstellingsstudies blijkt dat de veilige dagelijkse limiet bij een klein percentage kinderen kan worden overschreden. Het is daarom verstandig om bij jonge kinderen de inname van producten met propyleenglycol waar mogelijk te beperken.

Wat zegt de wetenschap?

We vonden 13 relevante studies over propyleenglycol als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 11 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één industrie-gefinancierd, zijn er 8 onafhankelijk gefinancierd en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend.

De EFSA heeft propyleenglycol in 2018 opnieuw beoordeeld als E1520 en concludeerde dat het bij normale consumptie veilig is. De ADI van 25 mg/kg lichaamsgewicht per dag is gebaseerd op hematologische effecten (schade aan rode bloedcellen) die in dierstudies bij hoge doses werden waargenomen. EFSA merkte daarbij op dat sommige blootstellingsschattingen de ADI benaderen of zelfs overschrijden, wat betekent dat de veiligheidsmarge niet bijzonder ruim is vergeleken met sommige andere additieven. Een tweede EFSA-evaluatie keek naar propyleenglycolesters van vetzuren (E477) en vond geen veiligheidszorgen bij de huidige blootstelling, maar wees wel op het ontbreken van chronische studies.

Aan de zorgwekkende kant staan twee laboratoriumstudies. Een in-vitro studie uit 1994 toonde aan dat propyleenglycol significante celmembraanschade veroorzaakt in menselijke niercellen. Een recentere studie uit 2025 onderzocht metabolieten van propyleenglycolethers en vond dat deze de bloed-hersenbarrière kunnen passeren en mogelijk neurotoxiciteit veroorzaken. Dit zijn mechanistische signalen die niet genegeerd mogen worden, al is het belangrijk te beseffen dat laboratoriumomstandigheden niet één-op-één vertaalbaar zijn naar wat er in je lichaam gebeurt bij normale voedingsinname.

Blootstellingsstudies uit Japan en Korea laten zien dat de gemiddelde inname via voeding doorgaans ver onder de ADI blijft. Een Japanse studie bij kinderen mat een blootstelling van slechts 3,2% van de ADI. Een industrie-gefinancierde studie (betaald door de American Beverage Association) concludeerde dat propyleenglycol in dranken veilig is bij voorgestelde gebruiksniveaus tot 3.000 mg/kg. Die conclusie lijkt selectief optimistisch als je het vergelijkt met de EFSA-bevindingen dat sommige blootstellingsschattingen de ADI benaderen. Een casereport beschrijft daarnaast multisysteemfalen bij een adolescent door chronische inname van propyleenglycol. Hoewel dit een extreme situatie betreft, illustreert het dat de stof bij metabole verzadiging ernstige gevolgen kan hebben.

Een toxicologische review uit 2013 concludeerde dat propyleenglycol een zeer laag risico vormt en dat milde effecten alleen bij extreem hoge doses optreden. Deze review is wel een narratief overzicht met beperkte bewijskracht en nuanceert de bevindingen uit de mechanistische studies onvoldoende. Over het geheel genomen is er redelijk bewijs dat propyleenglycol bij normale voedingsconsumptie waarschijnlijk veilig is, maar de waarschuwingssignalen uit laboratoriumonderzoek en de kwetsbaarheid van jonge kinderen verdienen aandacht.

Bredere context

Regelgeving en bijzonderheden

Propyleenglycol heeft een bijzondere status in de EU. Onder het E-nummer E490 is het niet meer toegelaten als voedingsadditief conform EU-verordening 1333/2008. Het wordt in de EU wel gebruikt onder het E-nummer E1520, met specifieke beperkingen per productcategorie. In landen buiten de EU, zoals de VS en Japan, is propyleenglycol breder toegelaten in voedingsmiddelen. De FDA classificeert het als "Generally Recognized as Safe" (GRAS).

Propyleenglycol is niet te verwarren met het giftige ethyleenglycol. Het wordt ook gebruikt in voedselveilige antivries en in farmaceutische en cosmetische producten. Doordat het in veel verschillende productcategorieën tegelijk voorkomt (sauzen, dressings, bakkerijproducten, snoep, frisdranken, kant-en-klaarmaaltijden), kan de cumulatieve dagelijkse blootstelling hoger uitvallen dan je op basis van één product zou verwachten.

Kinderwaarschuwing: Jonge kinderen en vooral neonaten breken propyleenglycol trager af dan volwassenen, waardoor het risico op ophoping in het lichaam groter is. Uit blootstellingsstudies blijkt dat de veilige dagelijkse limiet bij een klein percentage kinderen kan worden overschreden. Beperk bij jonge kinderen de inname van producten met propyleenglycol waar mogelijk.

Bijwerkingen

Bij normale voedingsinname worden geen bijwerkingen verwacht. In hoge concentraties kan propyleenglycol eczeem veroorzaken bij gevoelige personen. Laboratoriumstudies tonen celmembraanschade in niercellen en mogelijke neurotoxiciteit aan bij hogere blootstelling. Bij extreem hoge doses (ver boven normaal voedingsgebruik) is ernstige orgaanschade beschreven, waaronder lactaatacidose en multisysteemfalen.

Financiering van het onderzoek

Onafhankelijk (8) Industrie (1) Mogelijk industrie (0) Onbekend (2)

Van de 11 meegenomen studies is er één gefinancierd door de industrie (de American Beverage Association). Acht studies zijn onafhankelijk gefinancierd, onder andere door EFSA, de FDA, universiteiten en nationale gezondheidsinstanties. Bij twee studies was de financieringsbron onbekend. Dat betekent dat het merendeel van het bewijs onafhankelijk tot stand is gekomen, wat de betrouwbaarheid van de conclusies versterkt.

Het is wel opvallend dat de enige industrie-gefinancierde studie tot een optimistischere conclusie komt dan de onafhankelijke EFSA-evaluatie. Waar de industrie-studie stelt dat propyleenglycol in dranken veilig is bij gebruiksniveaus tot 3.000 mg/kg, bevestigt EFSA dat sommige blootstellingsschattingen de ADI benaderen of overschrijden. Dit patroon is niet ongewoon bij industrie-gefinancierd onderzoek en is een reden om de conclusies van die specifieke studie met enige voorzichtigheid te interpreteren.

Beoordeling medische literatuur

Het onderzoek naar propyleenglycol laat een genuanceerd beeld zien. De meeste blootstellingsstudies concluderen dat de inname via voeding ruim onder de veilige limiet blijft, maar er zijn belangrijke kanttekeningen. Laboratoriumstudies tonen concrete schademechanismen aan in niercellen en wijzen op mogelijke neurotoxiciteit. Deze bevindingen worden niet altijd meegewogen in de meer geruststellende reviews.

De enige industrie-gefinancierde studie komt tot een optimistischere conclusie dan de onafhankelijke EFSA-evaluatie. Dat is een patroon dat je vaker ziet bij onderzoek dat door de voedingsindustrie wordt betaald. Verder is de toxicologische review die concludeert dat het risico "zeer laag" is, een narratief overzicht met beperkte bewijskracht. De marge tussen de ADI en de dosis waarbij schade optreedt is relatief smal vergeleken met sommige andere additieven. Voor jonge kinderen geldt extra voorzichtigheid vanwege hun tragere afbraak van de stof.

Let op bij kinderen: Jonge kinderen en vooral neonaten breken propyleenglycol trager af dan volwassenen, waardoor het risico op ophoping in het lichaam groter is. Uit blootstellingsstudies blijkt dat de veilige dagelijkse limiet bij een klein percentage kinderen kan worden overschreden. Beperk bij jonge kinderen de inname van producten met propyleenglycol waar mogelijk.

Onderzochte studies

Studie	Type	Conclusie	Bewijskracht	Financiering
Estimation of daily intake of food additives by Japanese young children using the market basket method in 2018 Terami et al. (2023) Blootstelling propyleenglycol bij kinderen slechts 3,2% van ADI Een Japanse studie mat de blootstelling aan voedingsadditieven bij jonge kinderen via de marktmandmethode. De blootstelling aan propyleenglycol bedroeg slechts 3,2% van de ADI, wat als veilig werd beschouwd.	Blootstellingsstudie	Veilig	47%	Onafhankelijk Auteur werkzaam bij National Institute of Health Sciences Tokyo (Japan)
Re-evaluation of propane-1,2-diol (E 1520) as a food additive EFSA et al. (2018) Veilig bij normale consumptie; hematologische effecten alleen bij extreme doses EFSA herbeoordeelde propyleenglycol (E1520) in 2018 en concludeerde dat het bij normale consumptie veilig is. Hematologische effecten (schade aan rode bloedcellen) werden alleen bij extreme doses in dierstudies waargenomen. Wel merkte EFSA op dat sommige blootstellingsschattingen de ADI benaderen of overschrijden.	EFSA/WHO-evaluatie	Overwegend veilig	32%	Onafhankelijk Gefinancierd door efsa
Estimation of inorganic food additive (nitrite, nitrate and sulfur dioxide), antioxidant (BHA and BHT), processing agent (propylene glycol) and sweetener (sodium saccharin) concentrations in foods and their daily intake based on official inspection results in Japan in fiscal year 1998 Ishiwata et al. (2003) Propyleenglycol inname slechts 6,2% van ADI in Japan (1998)	Blootstellingsstudie	Veilig	30%	Onbekend
A 13-week subchronic toxicity study of vanillin propylene glycol acetal in F344 rats Matsushita et al. (2019) NOAEL 300 mg/kg/dag; leverschade alleen bij hoogste dosis (1000 mg/kg) Een 13-weken durende dierstudie onderzocht vanilline-propyleenglycolacetaal (een PG-derivaat) bij ratten. De NOAEL was 300 mg/kg/dag. Bij de hoogste dosis van 1.000 mg/kg/dag werden leverschade en lethargie waargenomen.	Dierstudie	Overwegend veilig	17%	Onafhankelijk Auteur werkzaam bij National Institute of Health Sciences Tokyo (Japan)
an assessment using cultured proximal tubule cells of human origin Morshed et al. (1994) Propyleenglycol veroorzaakt significante celmembraanschade in menselijke niercellen	In vitro	Schadelijk	16%	Onbekend
Tiered intake assessment for propylene glycol in beverages Tran et al. (2025) Blootstelling aan PG in dranken blijft onder veilige limiet voor alle leeftijden Deze industrie-gefinancierde studie beoordeelde de blootstelling aan propyleenglycol via dranken. De conclusie was dat de inname bij voorgestelde gebruiksniveaus (tot 3.000 mg/kg) onder de veilige limiet blijft voor alle leeftijdsgroepen.	Blootstellingsstudie	Veilig	15%	Industrie Gefinancierd door American Beverage Association
Hepatic and Extra-Hepatic Metabolism of Propylene Glycol Ethers in the Context of Central Nervous System Toxicity. Werner et al. (2025) PGE-metabolieten passeren bloed-hersenbarrière en veroorzaken mogelijk neurotoxiciteit Deze laboratoriumstudie onderzocht metabolieten van propyleenglycolethers en vond dat deze de bloed-hersenbarrière kunnen passeren. De onderzoekers concludeerden dat er aanwijzingen zijn voor mogelijke neurotoxiciteit.	In vitro	Schadelijk	14%	Onafhankelijk Auteur werkzaam bij Universität Basel (Switzerland)
Re‐evaluation of propane‐1,2‐diol esters of fatty acids (E 477) as a ... EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF) et al. (2018) Geen veiligheidszorg bij huidige blootstelling; ontbrekende chronische studies EFSA beoordeelde propyleenglycolesters van vetzuren (E477) en vond geen veiligheidszorgen bij de huidige blootstelling. Wel werd opgemerkt dat chronische toxiciteitsstudies ontbreken.	EFSA/WHO-evaluatie	Overwegend veilig	13%	Onafhankelijk Gefinancierd door who
Propylene glycol toxicity in an adolescent secondary to chronic cornstarch ingestion Downey et al. (2024) Chronische inname van propyleenglycol veroorzaakte multisysteemfalen bij adolescent. Een casereport beschrijft een adolescent die door chronische inname van propyleenglycol (via maïszetmeel) multisysteemfalen ontwikkelde. Dit illustreert dat propyleenglycol bij extreme en langdurige blootstelling ernstige gevolgen kan hebben, waaronder lactaatacidose.	Onbekend	Schadelijk	8%	Onafhankelijk Auteur werkzaam bij Texas A&M University School of Medicine (United States)
A toxicological review of the propylene glycols - PubMed Fowles et al. (2013) Propyleenglycol zeer laag risico; milde effecten alleen bij extreem hoge doses	Review	Overwegend veilig	8%	Onafhankelijk Gefinancierd door fda
Assessment of the dietary intake of propylene glycol in the Korean population Lim et al. (2016) Blootstellingsstudie meet inname PG; geen veiligheidsconclusie getrokken Deze Koreaanse blootstellingsstudie mat de inname van propyleenglycol via voeding. Er werd geen expliciete veiligheidsconclusie getrokken, maar de data geven inzicht in de blootstellingsniveaus in de Koreaanse bevolking.	Blootstellingsstudie	—	0%	Onafhankelijk Auteur werkzaam bij Ministry of Food and Drug Safety (South Korea)

Verantwoording

Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.

De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.