E513 - Zwavelzuur
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 98% en slechter dan 2% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Sulfuric acid, Zwavelzuur, Sulphuric acid, Acide sulfurique
- Komt voor in
- Bier, Kaas, Gist, Gemodificeerd zetmeel
- ADI
- Er is geen numerieke ADI vastgesteld voor zwavelzuur (E513). EFSA concludeerde in 2019 dat sulfaten een lage acute toxiciteit hebben en er geen zorgen zijn over genotoxiciteit of kankerverwekkendheid. Daarom achtte EFSA een numerieke grenswaarde niet nodig. In de praktijk betekent dit dat de hoeveelheden die via voeding worden ingenomen zo klein zijn dat ze geen gezondheidsrisico vormen.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Bevat geen dierlijke bestanddelen.
Het onderzoek naar E513 als voedingsadditief is beperkt: slechts 2 studies, waarvan er één indirect relevant is (over restanten in tankschepen). IARC classificeert zwavelzuurmist als kankerverwekkend bij inademing (beroepsmatige blootstelling), al geldt dat niet voor orale inname via voeding. Bij direct huidcontact met geconcentreerd zwavelzuur kunnen huidontstekingen optreden. Effecten bij mensen met maagaandoeningen of reflux zijn niet onderzocht.
EFSA concludeert dat sulfaten een lage acute toxiciteit hebben en er geen zorgen zijn over genotoxiciteit of kankerverwekkendheid. Wordt in extreem kleine hoeveelheden gebruikt als pH-regulator en wordt in het lichaam snel geneutraliseerd tot sulfaat, een normaal bestanddeel van het lichaam. Geschikt voor alle diëten, inclusief halal, kosher, vegetarisch en veganistisch.
Zwavelzuur (E513) is een zuurteregelaar die in zeer kleine hoeveelheden wordt toegevoegd aan voedingsmiddelen om de zuurgraad te reguleren. Het is een heldere, kleurloze tot bruine vloeistof die wordt gemaakt uit zwaveldioxide (E220), zuurstof en water. Hoewel zwavelzuur van nature voorkomt in water en gesteente, wordt het voor voedingstoepassingen industrieel geproduceerd. Je komt het tegen in producten als bier, kaas, gist en gemodificeerd zetmeel.
In de voedingsindustrie wordt E513 niet gebruikt om smaak toe te voegen, maar puur als technisch hulpmiddel om de zuurgraad op het juiste niveau te brengen. De hoeveelheden die in voeding terechtkomen zijn extreem klein. In het lichaam wordt zwavelzuur snel geneutraliseerd tot sulfaat, een stof die van nature in je lichaam aanwezig is. Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, niet omdat het gevaarlijk is, maar omdat EFSA oordeelde dat het bij normaal gebruik in voeding geen veiligheidszorgen oplevert en een numerieke grens daarom niet nodig is.
Voor de meeste mensen is E513 in voeding geen punt van zorg. Wel is het goed om te weten dat het onderzoek naar dit specifieke additief beperkt is. Er zijn slechts 2 relevante studies gevonden. Specifiek onderzoek naar kwetsbare groepen, zoals mensen met maagaandoeningen of reflux, ontbreekt. Bij direct huidcontact met geconcentreerd zwavelzuur kunnen huidontstekingen optreden, maar dat is een heel ander scenario dan de minuscule hoeveelheden in voeding.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over zwavelzuur die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 2 onafhankelijk gefinancierd.
De belangrijkste studie is de EFSA-herbeoordeling uit 2019, waarin zwavelzuur en zijn zouten (E513, E514, E515, E516 en E517) opnieuw werden geëvalueerd. Het EFSA-panel concludeerde dat sulfaten een lage acute toxiciteit hebben en dat er geen aanwijzingen zijn voor genotoxiciteit (schade aan DNA) of kankerverwekkendheid bij orale inname. Op basis hiervan achtte EFSA het niet nodig om een numerieke ADI vast te stellen. De conclusie was kort gezegd: geen veiligheidszorgen bij het huidige gebruik als voedingsadditief.
De tweede studie (EFSA CONTAM Panel, 2012) is minder direct relevant. Deze ging over zwavelzuur als vorige lading in tankschepen die worden gebruikt voor het transport van vetten en oliën. De conclusie betrof vooral de veiligheid van vetzuren en vetalcoholen als restanten, en niet specifiek de veiligheid van E513 als voedingsadditief. De relevantie van deze studie voor de beoordeling van E513 in je eten is daardoor beperkt.
Een belangrijk punt dat in de wetenschappelijke literatuur naar voren komt, is het verschil tussen orale inname en inademing. IARC (het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek) classificeert zwavelzuurmist als Groep 1 kankerverwekkend, maar dat betreft specifiek beroepsmatige blootstelling via inademing, bijvoorbeeld in fabrieken. Dit staat los van de orale inname van de zeer kleine hoeveelheden die in voeding voorkomen. Het is belangrijk om dit onderscheid te maken, zodat je niet onnodig ongerust wordt.
Al met al is de wetenschappelijke basis voor de veiligheid van E513 als voedingsadditief positief, maar wel smal. Er zijn geen studies die specifiek kijken naar effecten bij mensen met maagaandoeningen, reflux of andere kwetsbaarheden. Omdat de gebruikte hoeveelheden in voeding extreem klein zijn en het lichaam sulfaat als normaal bestanddeel verwerkt, is er op dit moment geen reden tot bezorgdheid. Meer gericht onderzoek zou wel welkom zijn om het beeld compleet te maken.
Bredere context
Regelgeving en classificatie
Zwavelzuur (E513) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie en mag worden gebruikt in alle eet- en drinkwaren volgens het quantum satis-principe. Dat betekent dat er geen maximale hoeveelheid is vastgesteld, maar dat het alleen in de hoeveelheid mag worden toegevoegd die nodig is voor het beoogde technische doel. EFSA heeft in 2019 bevestigd dat er geen veiligheidszorgen zijn en dat een numerieke ADI niet nodig is.
Het is goed om te weten dat IARC zwavelzuurmist classificeert als Groep 1 kankerverwekkend, maar dit betreft uitsluitend inademing bij beroepsmatige blootstelling (denk aan werknemers in de chemische industrie). Deze classificatie heeft geen betrekking op de orale inname van E513 via voeding. Voor consumenten die zich afvragen of dit additief veilig is in hun bier of kaas: de hoeveelheden zijn zo klein dat ze in het lichaam direct worden geneutraliseerd tot sulfaat, een stof die je lichaam sowieso al bevat en verwerkt.
- EU-status: goedgekeurd, quantum satis
- EFSA-herbeoordeling: 2019, geen veiligheidszorgen, geen ADI nodig
- IARC: Groep 1 kankerverwekkend bij inademing (niet van toepassing op orale inname via voeding)
- Niet bekend als verboden voedingsadditief in andere landen
Bijwerkingen
Bij normaal gebruik in voedingsmiddelen zijn geen bijwerkingen bekend. Bij direct huidcontact met geconcentreerd zwavelzuur kunnen huidontstekingen optreden, maar dit betreft niet de minuscule hoeveelheden die in voeding worden gebruikt. Effecten bij mensen met maagaandoeningen of reflux zijn niet specifiek onderzocht.
Financiering van het onderzoek
Beide gevonden studies zijn onafhankelijk gefinancierd. De EFSA-herbeoordeling uit 2019 is uitgevoerd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid, een onafhankelijke EU-instelling zonder industriefinanciering. De tweede studie uit 2012 is gefinancierd door de Europese Commissie. Er is dus geen sprake van industriefinanciering in het beschikbare onderzoek.
Dat is positief voor de betrouwbaarheid van de conclusies. Tegelijkertijd is het totale aantal studies zeer beperkt (slechts 2), en is één daarvan maar indirect relevant voor E513 als voedingsadditief. De onafhankelijkheid van de financiering is dus goed, maar de omvang van het bewijs is smal.
Beoordeling medische literatuur
De veiligheidsbeoordeling van E513 is gebaseerd op slechts 2 studies, waarvan er één (over restanten in tankschepen) maar indirect relevant is voor het gebruik als voedingsadditief. De EFSA-herbeoordeling uit 2019 is de meest relevante bron en concludeert dat er geen veiligheidszorgen zijn. Wel is het goed om te weten dat IARC zwavelzuurmist als kankerverwekkend classificeert bij inademing, maar dit betreft beroepsmatige blootstelling en niet orale inname via voeding. Specifiek onderzoek naar kwetsbare groepen, zoals mensen met maagaandoeningen, ontbreekt. De beperkte hoeveelheid onderzoek maakt dat volledige zekerheid ontbreekt, al wijst alles wat er is in de richting van veiligheid bij normaal gebruik.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Younes et al. (2019)
EFSA: geen veiligheidszorg, geen numerieke ADI nodig
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 82% |
Onafhankelijk
EFSA (European Food Safety Authority) is een onafhankelijke EU-autoriteit; geen industriefinanciering vermeld.
|
|
2012
Zwavelzuur als vorige lading in tankschepen geen gezondheidszorg
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 68% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
