E516 - Calciumsulfaat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 89% en slechter dan 11% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Calcium sulfate, Gips, Calciumsulfaat dihydraat, Seleniet, Alabaster, Terra alba
- Komt voor in
- Tofu, Brood, Bakkerijproducten, Bier, Meel, Farmaceutische producten, Biologische producten
- ADI
- Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor calciumsulfaat. EFSA concludeerde in 2019 dat het vaststellen van een ADI niet nodig is, omdat er geen veiligheidsrisico is bij de huidige blootstellingsniveaus. Dit is het hoogste niveau van vertrouwen in de veiligheid van een additief.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Calciumsulfaat is van minerale oorsprong en bevat geen dierlijke bestanddelen.
Het bewijs voor de veiligheid leunt in feite op slechts één relevante veiligheidsstudie (de EFSA-herevaluatie uit 2019). Bij hoge inname kan calciumsulfaat laxerend werken. Mensen met nierproblemen of calciumgevoelige aandoeningen zoals hypercalciëmie worden niet specifiek besproken in het beschikbare onderzoek.
EFSA beschouwt calciumsulfaat als veilig bij de huidige blootstelling en acht een maximale dagelijkse inname niet nodig. Het is een natuurlijk mineraal dat ook in biologische producten mag worden gebruikt. Het bevat geen natrium en heeft geen smaakversterkende eigenschappen die overconsumptie bevorderen. Alle relevante veiligheidsbeoordelingen zijn onafhankelijk gefinancierd.
Calciumsulfaat (E516) is een natuurlijk mineraal dat je misschien beter kent onder de naam gips. Het wordt gewonnen uit natuurlijke gipsafzettingen of industrieel gemaakt uit zwavelzuur en calciumzouten. Het is een wit tot gelig poeder dat in de voedingsindustrie verschillende functies vervult: het werkt als verstevigingsmiddel, meelverbeteraar, zuurteregelaar, stabilisator en complexvormer.
Je komt calciumsulfaat tegen in meer producten dan je misschien zou verwachten. Het wordt veel gebruikt als stollingsmiddel bij de bereiding van tofu, als deegverbeteraar in brood en bakkerijproducten en als stabilisator in allerlei andere voedingsmiddelen. Het mag zelfs in biologische producten worden gebruikt, wat iets zegt over het natuurlijke karakter van deze stof. Calciumsulfaat is het meest voorkomende sulfaat in de natuur.
Wat betreft veiligheid: EFSA heeft in 2019 een uitgebreide herevaluatie uitgevoerd en concludeerde dat er geen veiligheidsrisico is bij de huidige blootstellingsniveaus. Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, simpelweg omdat dat niet nodig werd geacht. Dat klinkt geruststellend, maar het is goed om te weten dat het bewijs beperkt is in omvang. Bij hoge inname kan calciumsulfaat een laxerende werking hebben. Voor mensen met nierproblemen of aandoeningen waarbij calcium zich kan ophopen (zoals hypercalciëmie) is er geen specifiek onderzoek gedaan, dus enige voorzichtigheid is daar op zijn plaats.
Omdat calciumsulfaat een bron van calcium is, zou je in theorie bij excessief gebruik via meerdere bronnen te veel calcium kunnen binnenkrijgen. Bij normaal voedingsgebruik is dat geen realistisch probleem. Het is een van de additieven waar je je als gezonde consument weinig zorgen over hoeft te maken.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 4 relevante studies over calciumsulfaat die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één industrie-gefinancierd en zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd.
De belangrijkste studie voor de veiligheidsbeoordeling is de EFSA-herevaluatie uit 2019, uitgevoerd door een groot panel van onafhankelijke wetenschappers. Deze evaluatie bekeek zwavelzuur en de bijbehorende zouten, waaronder calciumsulfaat (E516). De conclusie was helder: er is geen veiligheidsrisico bij de huidige blootstelling en het vaststellen van een ADI is niet nodig. De stof heeft een lage acute toxiciteit en er zijn geen aanwijzingen voor genotoxiciteit of kankerverwekkendheid.
Twee andere studies (beide uit 2025, gepubliceerd door EFSA) gingen over een gezondheidsclaim dat calciumsulfaat zou helpen bij gewichtsreductie. De conclusie was dat er geen bewijs is dat calciumsulfaat het lichaamsgewicht bij mensen vermindert. Deze studies bevatten geen nieuwe veiligheidsdata, maar bevestigen wel dat er geen onverwachte risico's naar voren kwamen. De vierde studie is een expertcommentaar uit 2007, gefinancierd door Nestlé, over de calciumopname uit mineraalwater met calciumsulfaat. Dit commentaar wees op methodologische tekortkomingen in eerder onderzoek en presenteerde geen eigen resultaten.
Het is belangrijk om te beseffen dat de hoge veiligheidsscore van calciumsulfaat feitelijk leunt op één relevante veiligheidsstudie: de EFSA-herevaluatie. Dat is niet per se een probleem, want EFSA-evaluaties zijn zeer grondig en onafhankelijk. Maar het betekent wel dat de bewijsbasis smaller is dan bij sommige andere additieven. Er is geen IARC-classificatie voor calciumsulfaat, wat past bij het lage risicoprofiel van deze stof.
Een opvallende lacune in het beschikbare onderzoek is dat kwetsbare groepen, zoals mensen met nierproblemen of calciumgevoelige aandoeningen, niet specifiek zijn onderzocht. Voor de meeste mensen is dit niet relevant, maar als je tot zo'n groep behoort, is het verstandig om hier rekening mee te houden en eventueel met je arts te overleggen.
Bredere context
Calciumsulfaat is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie en mag worden gebruikt in alle eet- en drinkwaren volgens het quantum satis-principe. Dat betekent dat er geen wettelijke maximumdosering is, maar dat het alleen in de hoeveelheid mag worden toegevoegd die nodig is voor het beoogde technologische effect. Het is ook toegestaan in biologische producten, wat uitzonderlijk is voor een E-nummer.
EFSA heeft in 2019 geconcludeerd dat er geen ADI nodig is, wat het hoogste niveau van vertrouwen in de veiligheid weerspiegelt. Er zijn geen bekende verboden in andere landen voor dit additief. De stof is niet geclassificeerd door het IARC (Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek), wat consistent is met het ontbreken van aanwijzingen voor kankerverwekkendheid.
- Goedgekeurd in de EU, ook voor biologische producten
- Geen ADI nodig volgens EFSA (2019)
- Geen IARC-classificatie (geen aanwijzingen voor kankerverwekkendheid)
- Geen specifiek onderzoek bij mensen met nierproblemen of hypercalciëmie
- Kan laxerend werken bij hoge inname
Bijwerkingen
Bij normaal gebruik in voedingsmiddelen zijn er geen bijwerkingen bekend. Bij hogere inname kan calciumsulfaat een laxerende werking hebben. Theoretisch kan excessieve inname via meerdere bronnen bijdragen aan een te hoge calciuminname, wat relevant kan zijn voor mensen met nierproblemen of hypercalciëmie.
Financiering van het onderzoek
Van de 4 meegenomen studies zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd (door EFSA en de Europese Commissie) en is er 1 industrie-gefinancierd (Nestlé). De verhouding is dus gunstig: het overgrote deel van het beschikbare onderzoek is onafhankelijk uitgevoerd. De industrie-gefinancierde studie is bovendien een expertcommentaar dat geen eigen veiligheidsdata bevat, waardoor de invloed van industriefinanciering op de veiligheidsconclusies minimaal is.
De kernbeoordeling van de veiligheid komt volledig van EFSA, een onafhankelijke EU-instantie zonder industriefinanciering. Er zijn geen aanwijzingen voor funding-bias in het beschikbare onderzoek over calciumsulfaat.
Beoordeling medische literatuur
Hoewel calciumsulfaat een hoge veiligheidsscore heeft, is het goed om te weten dat deze score feitelijk leunt op één relevante veiligheidsstudie: de EFSA-herevaluatie uit 2019. De andere drie studies gaan over gezondheidsclaims of zijn expertcommentaren zonder eigen veiligheidsdata. Dat maakt de conclusie niet onbetrouwbaar, want EFSA-evaluaties zijn zeer grondig, maar het betekent wel dat de bewijsbasis smaller is dan het aantal studies op het eerste gezicht doet vermoeden.
Een ander punt om in gedachten te houden: mensen met nierproblemen of aandoeningen waarbij calcium zich kan ophopen zijn niet specifiek onderzocht. Als je tot zo'n groep behoort, is het verstandig om hier alert op te zijn. Voor de meeste mensen geldt dat calciumsulfaat een van de minst zorgwekkende E-nummers is.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
2025
Geen bewijs voor gewichtsreductie; veiligheid niet beoordeeld in deze tekst
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 93% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
Turck et al. (2025)
Geen bewijs dat calciumsulfaat lichaamsgewicht vermindert bij mensen
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 93% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
Younes et al. (2019)
EFSA: geen veiligheidsrisico bij huidige blootstelling, geen ADI nodig
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 82% |
Onafhankelijk
EFSA (European Food Safety Authority) is een onafhankelijke EU-instantie; geen industriefinanciering vermeld.
|
|
Arnaud, M. (2007)
Commentaar op methodologische tekortkomingen; geen eigen resultaten gepresenteerd
|
Expert opinie | — | 0% |
Industrie
Auteur werkzaam bij Nestlé S.A. (Switzerland)
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
