E517 - Ammoniumsulfaat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 73% en slechter dan 27% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Ammonium sulfate, Ammoniumsulfaat, Zwavelzuur ammoniumzout, Diammoniumsulfaat
- Komt voor in
- Brood, Banketproducten, Bakpoeder, Gistproducten
- ADI
- Er is geen ADI vastgesteld voor ammoniumsulfaat. EFSA oordeelde in 2019 dat dit niet nodig is, omdat sulfaten een lage acute toxiciteit hebben en er geen zorgen zijn over genotoxiciteit of kankerverwekkendheid bij de huidige blootstellingsniveaus via voeding.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle religies (halal en kosher), vegetariërs en veganisten. Ammoniumsulfaat is van minerale oorsprong en bevat geen dierlijke bestanddelen.
Bij hoge doseringen kan ammoniumsulfaat laxerend werken. Mensen met ernstige nierfunctiestoornissen kunnen verminderde ammoniumklaring hebben, wat bij hoge inname relevant kan zijn. Alleen food-grade ammoniumsulfaat is veilig; andere kwaliteiten kunnen onzuiverheden bevatten.
EFSA concludeert dat er geen veiligheidsrisico is bij de huidige blootstellingsniveaus en dat er geen ADI hoeft te worden vastgesteld. Dierproeven laten geen orgaanschade of tumorvorming zien, zelfs niet bij langdurige blootstelling. Alle beschikbare studies zijn onafhankelijk of van onbekende financiering; er is geen industriefinanciering gevonden.
Ammoniumsulfaat (E517) is een mineraal zout dat bestaat uit een combinatie van zwavelzuur en ammoniumzouten. Het komt van nature voor in gesteente en wordt commercieel geproduceerd. In de voedingsindustrie wordt het vooral gebruikt als deegverbeteraar en voedingsstof voor gist in brood en bakkerijproducten. Je vindt het daarom voornamelijk terug in brood, banketproducten en bakpoeder. Buiten de voedingsindustrie is het ook bekend als meststof in de landbouw.
Ammoniumsulfaat wordt op zichzelf niet direct als smaakstof of conserveermiddel ingezet. Het dient vooral als stabilisator en zuurteregelaar, en helpt gist beter te werken tijdens het rijsproces van deeg. Het wordt in relatief lage concentraties toegepast en komt in een beperkt aantal productcategorieën voor. Dat maakt de kans op hoge blootstelling via voeding klein.
Qua veiligheid is het beeld geruststellend. EFSA heeft ammoniumsulfaat in 2019 opnieuw beoordeeld en concludeerde dat er geen veiligheidsrisico is bij de huidige blootstellingsniveaus. Er is daarom geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, simpelweg omdat dat niet nodig werd geacht. Sulfaten hebben een lage acute toxiciteit en er zijn geen zorgen over genotoxiciteit of kankerverwekkendheid. Wel kan ammoniumsulfaat in grotere hoeveelheden laxerend werken, maar bij de lage concentraties in voedingsmiddelen is dat geen realistisch probleem. Mensen met ernstige nierproblemen moeten wel opletten, omdat hun lichaam ammonium minder goed kan verwerken. Voor de meeste mensen is er bij normaal gebruik geen reden tot zorg.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 6 relevante studies over ammoniumsulfaat die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd en bij 2 studies was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste beoordeling komt van EFSA, die in 2019 zwavelzuur en de bijbehorende zouten (waaronder ammoniumsulfaat) opnieuw evalueerde. De conclusie was helder: er is geen veiligheidsrisico bij de huidige blootstelling via voeding en er hoeft geen ADI te worden vastgesteld. Sulfaten hebben een lage acute toxiciteit en er zijn geen aanwijzingen voor genotoxiciteit of kankerverwekkendheid. De Japanse Food Safety Commission (FSCJ) kwam tot een vergelijkbare conclusie voor de ammonium- en sulfaatcomponenten. Wel merkte de FSCJ op dat bij aluminium-ammoniumsulfaat (E523, een ander additief) de aluminium-component het zorgpunt is, niet het ammoniumsulfaat zelf.
Dierproeven ondersteunen het veiligheidsprofiel. Een subchronische studie bij ratten over 13 weken liet geen orgaanschade zien. Alleen bij de hoogste dosis (3% van het dieet, ver boven wat mensen via voeding binnenkrijgen) trad diarree op bij mannelijke ratten. Een langdurige studie naar kankerverwekkendheid bij ratten vond geen tumorvorming, met een NOAEL (geen-effect-niveau) van 256 tot 284 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag. Een studie naar gedragseffecten bij muizen die aluminium-ammoniumsulfaat kregen toegediend, vond geen statistisch significante effecten na correctie voor meervoudig testen. Belangrijk om te weten: deze laatste studie betrof aluminium-ammoniumsulfaat (E523), niet zuiver ammoniumsulfaat (E517). De eventuele effecten zouden aan de aluminium-component toe te schrijven zijn.
EFSA beoordeelde in 2017 ook of ammoniumsulfaat geschikt is als voedingsadditief op basis van de kwaliteit van het product. De conclusie was dat alleen food-grade ammoniumsulfaat veilig is. Andere kwaliteiten, zoals die voor industrieel of agrarisch gebruik, kunnen onzuiverheden bevatten die niet zijn beoordeeld op voedselveiligheid. Dit is een relevant punt, maar in de praktijk wordt in de EU alleen food-grade kwaliteit toegelaten in levensmiddelen.
Over het geheel genomen is er brede wetenschappelijke consensus dat ammoniumsulfaat als voedingsadditief veilig is. Er zijn geen tegenstrijdigheden in het onderzoek over E517 zelf. De enige nuance betreft studies die aluminium-ammoniumsulfaat onderzochten, waarbij de zorgen specifiek de aluminium-component betreffen en niet het ammoniumsulfaat.
Bredere context
Ammoniumsulfaat (E517) is goedgekeurd in de Europese Unie en wordt door EFSA als veilig beschouwd bij de huidige blootstellingsniveaus. Er is geen ADI vastgesteld omdat dat niet nodig werd geacht. Er is geen IARC-classificatie voor ammoniumsulfaat, wat past bij het veiligheidsprofiel van deze stof. Het additief is niet verboden in bekende rechtsgebieden.
Ammoniumsulfaat wordt voornamelijk gebruikt als deegverbeteraar in brood en bakkerijproducten en als voedingsstof voor gist. Het komt daardoor niet voor in ultrabewerkte snacks of frisdranken. De stof bevat geen natrium en heeft geen smaakversterkende eigenschappen die overconsumptie zouden bevorderen. Omdat het in lage concentraties wordt toegepast in een beperkt aantal productcategorieën, is cumulatieve blootstelling uit meerdere bronnen geen realistisch zorgpunt. Wel is het goed om te weten dat mensen met ernstige nierfunctiestoornissen verminderde ammoniumklaring kunnen hebben, wat bij zeer hoge doses relevant zou kunnen zijn. Bij normaal gebruik via voeding is dit niet aan de orde.
Bijwerkingen
Bij gebruik in levensmiddelen zijn er geen bijwerkingen bekend. Ammoniumsulfaat kan op zichzelf laxerend werken, maar bij de lage concentraties die in voeding worden gebruikt is dit niet relevant. In dierproeven trad alleen diarree op bij zeer hoge doseringen (3% van het totale dieet), ver boven wat mensen via voeding binnenkrijgen.
Financiering van het onderzoek
Van de 6 meegenomen studies zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd. Twee daarvan komen van EFSA (de Europese voedselautoriteit) en één van de Japanse Food Safety Commission, beide onafhankelijke overheidsinstanties. De vierde onafhankelijke studie is uitgevoerd door een Japanse universiteit. Bij 2 studies was de financieringsbron onbekend. Er is geen enkele studie gevonden die door de voedingsindustrie is gefinancierd.
Dit is een opvallend positief beeld. Het ontbreken van industriefinanciering betekent dat de conclusies niet gekleurd zijn door commerciële belangen. De onafhankelijke beoordelingen van EFSA en de Japanse overheid vormen een stevige basis voor het veiligheidsoordeel. Het feit dat de twee studies met onbekende financiering tot vergelijkbare conclusies komen, versterkt het vertrouwen in de resultaten.
Beoordeling medische literatuur
Een aantal van de onderzochte studies betrof aluminium-ammoniumsulfaat (E523), een ander additief dan ammoniumsulfaat (E517). De zorgen die in die studies naar voren kwamen, gaan specifiek over de aluminium-component en niet over het ammoniumsulfaat zelf. De onderzoekers bevestigen dit ook expliciet. Dit betekent dat de resultaten voor E517 nog positiever zijn dan ze op het eerste gezicht lijken.
Een punt dat niet in de studies wordt besproken, is dat mensen met ernstige nierfunctiestoornissen moeite kunnen hebben met het verwerken van ammonium. Bij de lage concentraties in voeding is dit voor de meeste mensen niet relevant, maar het is goed om dit te weten als je tot deze groep behoort. Over het geheel genomen is het onderzoek naar ammoniumsulfaat consistent en geruststellend, zonder tegenstrijdigheden of opvallende hiaten.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2019)
EFSA: geen veiligheidsrisico bij huidige blootstelling, geen ADI nodig
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 82% |
Onafhankelijk
EFSA (European Food Safety Authority) is een onafhankelijke EU-autoriteit; geen industriefinanciering vermeld.
|
|
Food, S. C. O. J. (2019)
Ammonium/sulfaat veilig; aluminium-component vereist strikte wekelijkse limiet
|
EFSA/WHO-evaluatie | Gemengd | 82% |
Onafhankelijk
Uitgevoerd door de Food Safety Commission of Japan (FSCJ), een onafhankelijk overheidsorgaan, op verzoek van het Japanse Ministerie van Volksgezondheid (MHLW).
|
|
EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain (CONTAM) et al. (2017)
Alleen food-grade ammoniumsulfaat veilig; andere grades onzeker door onzuiverheden
|
EFSA/WHO-evaluatie | Overwegend veilig | 78% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door european commission
|
|
Ota et al. (2006)
Niet kankerverwekkend; NOAEL 256-284 mg/kg/dag bij ratten
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 23% | Onbekend |
|
Takagi et al. (1999)
Geen orgaanschade; alleen diarree bij hoogste dosis bij mannelijke ratten
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 22% | Onbekend |
|
Shoji et al. (2018)
Geen statistisch significante gedragseffecten na correctie voor meervoudig testen
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 17% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij Graduate School of Medicine (Japan)
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
