E520 - Aluminiumsulfaat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 42% en slechter dan 58% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Aluminium sulfate, Aluminiumsulfaat, Aluminum sulfate, Al2(SO4)3
- Komt voor in
- Ingelegde groenten, Gekonfijt fruit, Bier, Azijn, Zoetzure producten
- ADI
- Er is geen specifieke ADI vastgesteld voor E520 als voedingsadditief. JECFA heeft wel een tolerable weekly intake (TWI) voor aluminium bepaald van 2 mg per kilogram lichaamsgewicht per week. Voor een volwassene van 70 kg betekent dat maximaal 140 mg aluminium per week. Bij sommige bevolkingsgroepen wordt deze grens overschreden wanneer alle aluminiumbronnen worden meegeteld.
- EU-status
- Goedgekeurd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. E520 is van minerale oorsprong en bevat geen dierlijke bestanddelen.
Dierstudies tonen consistent schadelijke effecten op het zenuwstelsel, de voortplanting en het erfelijk materiaal. Aluminium accumuleert in het lichaam (botten, lever, hersenen) en wordt langzaam uitgescheiden. Kinderen, ouderen en nierpatiënten zijn extra kwetsbaar. De marge tussen veilige en schadelijke doses is smal, en de totale blootstelling kan oplopen door combinatie met andere aluminiumbronnen zoals drinkwater, cosmetica en kookgerei.
EFSA concludeert dat E520 bij het huidige, zeer beperkte toegestane gebruik in voeding geen veiligheidsprobleem vormt. De onafhankelijk gefinancierde studies komen van EFSA zelf. Het additief is geschikt voor alle diëten, inclusief halal, kosher, vegetarisch en veganistisch.
Aluminiumsulfaat (E520) is een wit, kristalachtig poeder dat gewonnen wordt uit een natuurlijk mineraal. Het klinkt misschien onschuldig, maar het bevat aluminium, een metaal dat zich in je lichaam kan ophopen. In de voedingsindustrie wordt het vooral gebruikt als verstevigingsmiddel en uitvlokkingsmiddel. Je vindt het terug in ingelegde groenten, gekonfijt fruit, bier en azijn. Het helpt de structuur van groenten stevig te houden en wordt bij het brouwen van bier gebruikt om eiwitten neer te slaan.
Hoewel E520 uit een natuurlijke bron komt, is het gebruik in voeding bewust beperkt gehouden. En dat is niet zonder reden. Aluminium accumuleert in je lichaam, vooral in botten, lever en hersenen, en wordt maar langzaam uitgescheiden. De totale hoeveelheid aluminium die je binnenkrijgt kan bovendien oplopen doordat je het ook via andere bronnen binnenkrijgt: drinkwater, cosmetica (zoals deodorant), antacida en aluminiumhoudend kookgerei. Dat cumulatie-effect maakt het lastig om precies te weten hoeveel aluminium je dagelijks binnenkrijgt.
Er is geen specifieke ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor E520 als voedingsadditief, maar JECFA (het gezamenlijke comité van de WHO en FAO) heeft wel een tolerable weekly intake (TWI) voor aluminium bepaald van 2 mg per kilogram lichaamsgewicht per week. Bij sommige bevolkingsgroepen wordt deze grens overschreden. Kinderen zijn extra kwetsbaar vanwege hun lagere lichaamsgewicht en hun zich nog ontwikkelende zenuwstelsel. Ook ouderen en mensen met nierproblemen lopen meer risico, omdat zij aluminium minder goed uitscheiden. Daarnaast kan aluminium de opname van B-vitamines (B1, B2 en B6) remmen.
Uit dierstudies komen consistente signalen van schadelijke effecten bij hogere doses. Toch concludeert de Europese voedselautoriteit EFSA dat E520 bij het huidige, zeer beperkte toegestane gebruik geen veiligheidsprobleem vormt. Die nuance is belangrijk: het gaat om het huidige beperkte gebruik, niet om een algemene vrijbrief. Als je liever op safe speelt, is het verstandig om aluminiumhoudende additieven waar mogelijk te vermijden, zeker bij kinderen.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 7 relevante studies over aluminiumsulfaat die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd en bij 3 studies was de financieringsbron onbekend.
De belangrijkste beoordeling komt van EFSA, die in 2018 een uitgebreide herevaluatie publiceerde van aluminiumsulfaten (E520-523) en natriumaluminiumfosfaat (E541). De conclusie was dat er bij het huidige toegestane gebruik en de bijbehorende blootstelling geen veiligheidszorgen zijn. Het is goed om te weten dat EFSA hierbij nadrukkelijk verwijst naar het zeer beperkte toegestane gebruik. Dit is dus geen onvoorwaardelijk veiligheidsoordeel. Bij hogere blootstelling nemen de risico's wel degelijk toe. Een eerdere EFSA-evaluatie uit 2011 over de biologische beschikbaarheid van aluminium gaf geen aanleiding om de bestaande veiligheidsbeoordeling te herzien.
Drie onafhankelijke dierstudies laten een zorgwekkend beeld zien. Een studie uit 2015 toonde aan dat aluminiumsulfaat significante reproductieve toxiciteit veroorzaakt bij mannelijke ratten. Een studie uit 1991 vond chromosoomafwijkingen en remming van celdeling in het beenmerg van ratten. En een studie uit 1992 liet zien dat blootstelling aan aluminiumsulfaat bij jonge muizen leidde tot blijvende hersenschade en gedragsstoornissen. Hoewel deze dierstudies individueel een lagere bewijskracht hebben, is het opvallend dat ze onafhankelijk van elkaar schadelijke effecten aantonen in drie verschillende orgaansystemen: het zenuwstelsel, het voortplantingssysteem en het erfelijk materiaal. Dat wijst op een brede systemische toxiciteit van aluminium.
Een oudere studie uit 1966 bevestigt dit beeld: chronische blootstelling aan aluminiumsulfaat bij ratten en muizen leidde tot ophoping in weefsels, verstoringen in de fosfaatstofwisseling en groeiremming. Er is ook een EFSA-studie uit 2018 die keek naar aluminiumsulfaat als actieve stof in verpakkingsmateriaal. Die studie concludeerde dat er geen migratie van aluminium plaatsvond en dus geen risico voor de consument. Het is belangrijk om te beseffen dat deze studie specifiek over verpakkingsmateriaal gaat en niet direct iets zegt over de veiligheid van E520 als voedingsadditief.
Samenvattend: de EFSA-evaluaties bieden geruststelling bij het huidige beperkte gebruik, maar de dierstudies geven duidelijke signalen dat aluminium bij hogere doses schadelijk kan zijn voor meerdere orgaansystemen. De marge tussen wat als veilig wordt beschouwd en wat in dierproeven schade veroorzaakt, is relatief smal. Dat maakt voorzichtigheid verstandig, vooral voor kwetsbare groepen.
Bredere context
Regelgeving en kwetsbare groepen
EFSA heeft in 2018 aluminiumsulfaten (E520-523) opnieuw beoordeeld en concludeert dat het gebruik als voedingsadditief bij de huidige beperkte toelating geen veiligheidsprobleem vormt. JECFA heeft voor aluminium een tolerable weekly intake (TWI) vastgesteld van 2 mg per kilogram lichaamsgewicht per week. Onderzoek laat zien dat deze grens bij sommige bevolkingsgroepen wordt overschreden, vooral wanneer je alle aluminiumbronnen bij elkaar optelt (voeding, drinkwater, cosmetica, medicijnen en kookgerei).
Kinderen zijn extra kwetsbaar voor aluminium vanwege hun lagere lichaamsgewicht en hun zich nog ontwikkelende zenuwstelsel. Eén dierstudie toont blijvende hersenschade en gedragsstoornissen bij jonge muizen na blootstelling aan aluminiumsulfaat. Ook ouderen en mensen met nierproblemen lopen meer risico, omdat zij aluminium minder goed kunnen uitscheiden. Het is daarom verstandig om de inname van aluminiumhoudende additieven bij deze groepen waar mogelijk te beperken.
- JECFA PTWI: 2 mg aluminium per kg lichaamsgewicht per week
- EFSA (2018): geen veiligheidszorgen bij huidig beperkt toegestaan gebruik
- Kwetsbare groepen: kinderen, ouderen en nierpatiënten
- Let op cumulatieve blootstelling uit meerdere bronnen
Bijwerkingen
Aluminium kan de opname van B-vitamines (B1, B2 en B6) remmen. Bij hoge concentraties kan het de leverfunctie beïnvloeden, al worden deze niveaus bij normaal gebruik van E520 in levensmiddelen niet bereikt. Dierstudies tonen bij hogere doses effecten op het zenuwstelsel (hersenschade, gedragsstoornissen), het voortplantingssysteem en het erfelijk materiaal (chromosoomafwijkingen).
Financiering van het onderzoek
Van de 7 meegenomen studies zijn er 4 onafhankelijk gefinancierd. Deze vier komen allemaal van EFSA, de Europese voedselautoriteit. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies gevonden. Bij 3 studies was de financieringsbron onbekend. Dit zijn oudere dierstudies uit 1966, 1991 en 1992.
Het is positief dat er geen industriefinanciering in het spel is. Tegelijkertijd valt op dat de onafhankelijke studies uitsluitend van EFSA afkomstig zijn en zich richten op veiligheidsevaluaties bij het huidige beperkte gebruik. De dierstudies die schadelijke effecten aantonen, hebben een onbekende financieringsbron. Dit maakt het lastig om de onafhankelijkheid van die bevindingen volledig te beoordelen, al is er geen reden om aan te nemen dat er belangenverstrengeling speelt bij deze academische publicaties.
Beoordeling medische literatuur
Bij het beoordelen van de veiligheid van E520 is het belangrijk om een paar nuances in het achterhoofd te houden. De EFSA-conclusie dat er geen veiligheidszorgen zijn, geldt specifiek voor het huidige zeer beperkte toegestane gebruik in voeding. Dit is geen algemene vrijbrief voor veiligheid bij hogere blootstelling.
Daarnaast is er een EFSA-studie meegenomen die gaat over aluminiumsulfaat in verpakkingsmateriaal, niet over directe inname als voedingsadditief. De conclusie van die studie (geen migratie van aluminium) zegt weinig over de veiligheid van E520 in je eten. De drie dierstudies die schadelijke effecten aantonen, hebben individueel een lagere bewijskracht, maar samen laten ze een consistent patroon zien van schade aan drie onafhankelijke orgaansystemen. Dat patroon verdient meer gewicht dan de individuele scores suggereren.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
EFSA et al. (2018)
Geen migratie van aluminium; geen veiligheidsrisico voor consument
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 80% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
Younes et al. (2018)
Geen veiligheidszorgen bij huidige toegestane gebruik en blootstelling
|
EFSA/WHO-evaluatie | Veilig | 80% |
Onafhankelijk
EFSA (European Food Safety Authority) is een onafhankelijke EU-autoriteit; geen industriefinanciering vermeld.
|
|
2011
Nieuwe studie geeft geen reden eerdere veiligheidsevaluatie te herzien
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 67% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door efsa
|
|
Rawi, S., Nassr, F. M. S. Al. (2015)
Aluminiumsulfaat veroorzaakt significante reproductieve toxiciteit bij mannelijke ratten
|
Dierstudie | Schadelijk | 41% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij King Abdulaziz University (Saudi Arabia)
|
|
Ondreicka et al. (1966)
Aluminiumsulfaat veroorzaakt weefselaccumulatie, fosfaatstoornis en groeiremming bij dieren
|
Dierstudie | Schadelijk | 23% | Onbekend |
|
Roy et al. (1991)
Aluminiumsulfaat veroorzaakt chromosoomafwijkingen en celdelingremmingen bij ratten
|
Dierstudie | Bewezen schadelijk | 23% | Onbekend |
|
Clayton et al. (1992)
Aluminiumsulfaat veroorzaakt blijvende hersenschade en gedragsstoornissen bij muizen
|
Dierstudie | Schadelijk | 23% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
