E540 - Dicalciumpyrofosfaat
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008.
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008. Een vergelijking met andere E-nummers is daarom niet van toepassing.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Dicalciumdifosfaat, Calciumpyrofosfaat, Dicalcium pyrophosphate, SDCP (gesinterd dicalciumpyrofosfaat)
- Komt voor in
- Brood en bakwaren, Smeerkaas, Korstloze kaas, Chips, Zoutjes
- EU-status
- Niet meer toegelaten of wordt niet meer als additief beschouwd
- Dieetinfo
- Dicalciumpyrofosfaat is synthetisch en bevat geen dierlijke bestanddelen. In principe geschikt voor vegetarische en veganistische voeding. Over halal- en kosherstatus is geen specifieke informatie beschikbaar, maar gezien de minerale oorsprong is het waarschijnlijk geschikt.
E540 is in de EU niet meer toegelaten als voedseladditief. Er zijn slechts 2 dierstudies beschikbaar, wat een zeer beperkte wetenschappelijke basis is. Er is geen onderzoek naar effecten bij mensen. Bij 1 van de 2 studies is de financieringsbron onbekend.
In de beschikbare dierstudies werden geen toxische effecten gevonden. Het middel is chemisch verwant aan andere fosfaatverbindingen die wel zijn toegelaten in de EU.
E540, ook bekend als dicalciumpyrofosfaat of dicalciumdifosfaat, is een synthetisch geproduceerde fosfaatverbinding. Het werd vroeger gebruikt als rijsmiddel, zuurteregelaar en broodverbetermiddel in producten zoals brood, bakwaren, smeerkaas, korstloze kaas, chips en zoutjes. De stof helpt bij het rijzen van deeg en regelt de zuurgraad in voedingsmiddelen.
Wat je moet weten: E540 is in de EU niet meer toegelaten als voedseladditief. Dat betekent dat je het in principe niet meer tegenkomt in producten die in Europa worden verkocht. De reden voor het schrappen is niet per se dat het gevaarlijk is gebleken, maar het additief wordt simpelweg niet meer als zodanig erkend binnen de huidige EU-wetgeving (verordening 1333/2008). Als je het toch op een etiket tegenkomt, bijvoorbeeld bij een product van buiten de EU, is dat een teken dat het product niet aan de Europese regels voldoet.
Er is heel weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar dit specifieke additief. We vonden slechts 2 dierstudies, en geen enkel onderzoek bij mensen. In die dierstudies werden geen schadelijke effecten gevonden, maar dat is een erg smalle basis om stevige conclusies op te bouwen. Een ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) van 40 mg per kg lichaamsgewicht per dag wordt in sommige bronnen genoemd voor fosfaten als groep, maar gezien de niet-toegelaten status in de EU is dit voor E540 niet meer direct relevant.
Omdat E540 niet meer is toegelaten in de EU, is het voor de meeste consumenten geen stof om je zorgen over te maken bij dagelijkse boodschappen. Mocht je het tegenkomen op een etiket, dan is dat op zich al een reden om kritisch naar het product te kijken.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 2 relevante studies over dicalciumpyrofosfaat die allemaal zijn meegenomen in onze analyse. Daarvan is er één onafhankelijk gefinancierd en bij 1 studie was de financieringsbron onbekend.
Beide studies zijn dierstudies, uitgevoerd bij ratten. De eerste studie (Tsai et al., 2017) onderzocht de langetermijntoxiciteit van gesinterd dicalciumpyrofosfaat (SDCP) bij ratten gedurende 24 weken. De conclusie was dat er geen toxische effecten werden waargenomen. Deze studie werd uitgevoerd aan het National Taiwan University Hospital en is onafhankelijk gefinancierd. De tweede studie (Yang et al., 2010) keek naar acute en subacute toxiciteit van SDCP bij ratten en vond eveneens geen toxische effecten. Daarnaast werd een significante toename van de botmineraaldichtheid waargenomen. Bij deze studie is de financieringsbron niet bekend.
Het is belangrijk om te beseffen dat twee dierstudies een zeer beperkte wetenschappelijke basis vormen. Er is geen enkel onderzoek bij mensen beschikbaar. Dat betekent niet automatisch dat de stof onveilig is, maar wel dat we eigenlijk te weinig weten om met zekerheid iets te zeggen over de effecten bij mensen. Beide studies richtten zich bovendien op een specifieke gesinterde vorm van dicalciumpyrofosfaat in de context van botgezondheid, niet op het gebruik als voedseladditief in de dagelijkse voeding.
Er is geen recente EFSA-herbeoordeling specifiek voor E540, wat logisch is gezien de stof niet meer is toegelaten in de EU. Voor de bredere groep fosfaten heeft EFSA wel beoordelingen uitgevoerd, waarbij zorgen zijn geuit over de totale fosfaatinname via voeding. Dit is relevant omdat hoge fosfaatinnames in verband worden gebracht met mogelijke effecten op de nieren en het hart- en vaatstelsel, al gaat dat over fosfaten in het algemeen en niet specifiek over E540.
Bredere context
Niet toegelaten in de EU
E540 is conform EU-verordening 1333/2008 niet meer toegelaten als voedseladditief. Dit betekent dat het niet mag worden toegevoegd aan levensmiddelen die in de Europese Unie worden verkocht. De stof is niet expliciet verboden vanwege aangetoonde gevaren, maar is simpelweg niet opgenomen in de lijst van goedgekeurde additieven. In sommige landen buiten de EU kan het nog wel worden gebruikt.
Voor de bredere groep van fosfaatadditieven (zoals E450, E451, E452) heeft EFSA in 2019 een groepsbeoordeling uitgevoerd en de ADI voor fosfaten als groep vastgesteld op 40 mg fosfor per kg lichaamsgewicht per dag. EFSA gaf daarbij aan dat de fosfaatinname bij sommige bevolkingsgroepen te hoog kan zijn. Dit onderstreept dat het verstandig is om kritisch te kijken naar de totale hoeveelheid fosfaten in je voeding, ongeacht het specifieke E-nummer.
- E540 is niet toegelaten in de EU als voedseladditief.
- Er zijn slechts 2 dierstudies beschikbaar, geen onderzoek bij mensen.
- Er zijn geen specifieke waarschuwingen voor kinderen of zwangeren bekend, maar dat komt vooral door het gebrek aan onderzoek.
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen specifiek voor E540 beschreven in de beschikbare wetenschappelijke literatuur. De twee beschikbare dierstudies rapporteerden geen toxische effecten. Door het zeer beperkte aantal studies en het ontbreken van onderzoek bij mensen is het niet mogelijk om een volledig beeld te geven van mogelijke bijwerkingen.
Financiering van het onderzoek
Van de 2 beschikbare studies is er 1 onafhankelijk gefinancierd (via een academisch ziekenhuis in Taiwan) en bij 1 studie is de financieringsbron onbekend. Er zijn geen door de industrie gefinancierde studies gevonden. Dit is op zich positief, maar het totale aantal studies is zo klein dat er weinig conclusies aan te verbinden zijn over de betrouwbaarheid van het geheel aan bewijs.
Het ontbreken van industriefinanciering kan er ook op wijzen dat er simpelweg weinig commercieel belang meer is bij dit specifieke additief, wat past bij het feit dat het in de EU niet meer wordt gebruikt. Voor een volledige beoordeling van de veiligheid zouden veel meer studies nodig zijn, bij voorkeur ook bij mensen.
Beoordeling medische literatuur
De wetenschappelijke basis voor E540 is uiterst beperkt: slechts twee dierstudies, geen onderzoek bij mensen. Beide studies vonden geen schadelijke effecten, maar ze onderzochten een specifieke gesinterde vorm in de context van botgezondheid, niet het gebruik als voedseladditief. Het feit dat E540 in de EU niet meer is toegelaten, maakt de praktische relevantie voor Europese consumenten klein. Mocht je het tegenkomen op een product van buiten de EU, wees je er dan van bewust dat er nauwelijks wetenschappelijke onderbouwing is voor de veiligheid bij menselijke consumptie.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
Tsai et al. (2017)
Geen toxische effecten bij ratten na 24 weken orale toediening SDCP
|
Dierstudie | Veilig | 0% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij National Taiwan University Hospital (Taiwan)
|
|
Yang et al. (2010)
Geen toxische effecten bij ratten; SDCP verhoogt botmineraaldichtheid significant
|
Dierstudie | Veilig | 0% | Onbekend |
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
