E542 - Beendermeel(fosfaat)
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008.
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008. Een vergelijking met andere E-nummers is daarom niet van toepassing.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Beenderfosfaat, Botmeel, Bone phosphate, Edible bone phosphate, Calciumfosfaat uit botten
- Komt voor in
- Rietsuikerstroop, Droge producten, Tandpasta (cosmetica)
- ADI
- De historisch vastgestelde ADI was tot 70 mg per kg lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg zou dat maximaal 4900 mg per dag zijn. Aangezien E542 in de EU niet meer is toegelaten als voedseladditief, is deze waarde in de praktijk niet meer relevant voor Europese consumenten.
- EU-status
- Niet meer toegelaten of wordt niet meer als additief beschouwd
- Dieetinfo
- Niet geschikt voor vegetariërs, veganisten, mensen die halal of kosher eten en hindoes. De bron is altijd dierlijk (botten van slachtdieren) en het kan afkomstig zijn van verschillende diersoorten.
E542 is in de EU niet meer toegelaten als voedseladditief. Het bindt sterk aan calcium, waardoor hoge inname tot een calciumtekort kan leiden. Het is altijd van dierlijke oorsprong (botten van slachtdieren) en daardoor ongeschikt voor vegetariërs, veganisten en diverse religieuze diëten. Er zijn geen wetenschappelijke studies beschikbaar die de veiligheid als voedseladditief onderbouwen.
Fosfaten zijn op zichzelf mineralen die het lichaam nodig heeft. Bij normale inname als onderdeel van voeding zijn er geen directe bijwerkingen gerapporteerd. Het product is van natuurlijke oorsprong.
E542, ook bekend als beendermeel of beenderfosfaat, is een stof die wordt gewonnen uit de botten van slachtdieren. Het is een mengsel van calciumfosfaat, vet en eiwit. In het verleden werd het gebruikt als antiklontermiddel, emulgator en vochtbinder in voedingsmiddelen zoals rietsuikerstroop en droge producten. Daarnaast werd het in sommige landen ingezet als fosforbron in voedingssupplementen en in cosmetica, bijvoorbeeld in tandpasta.
Belangrijk om te weten: E542 is in de EU niet meer toegelaten als voedseladditief. Dat betekent dat je het in principe niet meer tegenkomt in voedingsmiddelen die in Europa worden verkocht. De reden voor het schrappen ligt onder meer in de beschikbaarheid van betere alternatieven en de beperkte toepasbaarheid van dit dierlijke product.
Een punt van aandacht bij beenderfosfaat is dat het sterk bindt aan calcium. Bij hoge concentraties kan dat de opname van calcium in je lichaam verstoren, wat in theorie tot een calciumtekort kan leiden. Verder is E542 altijd van dierlijke oorsprong. Het is een mengsel afkomstig van botten van verschillende diersoorten, waardoor het ongeschikt is voor vegetariërs, veganisten en mensen die om religieuze redenen bepaalde dierlijke producten vermijden. De eerder gehanteerde ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) was tot 70 mg per kg lichaamsgewicht per dag, maar aangezien het additief niet meer is toegelaten in de EU, is deze waarde in de praktijk niet meer relevant voor Europese consumenten.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden helaas geen relevante studies over beendermeel(fosfaat) en hebben daardoor geen wetenschappelijke analyse kunnen uitvoeren.
Dat er geen wetenschappelijke studies beschikbaar zijn over E542 als voedseladditief, zegt iets over de beperkte wetenschappelijke aandacht die dit specifieke additief heeft gekregen. Dit is niet ongewoon voor stoffen die al langere tijd niet meer worden gebruikt in de voedselindustrie. Het gebrek aan onderzoek maakt het lastig om uitspraken te doen over mogelijke langetermijneffecten of specifieke gezondheidsrisico's.
Wat we wel weten op basis van de algemene kennis over fosfaten: fosforzuur en fosfaten zijn mineralen die je lichaam nodig heeft voor onder andere botopbouw. Het probleem bij beenderfosfaat als additief is dat het sterk bindt aan calcium. Bij hoge inname zou dit de calciumbalans in het lichaam kunnen verstoren. Dit was een van de redenen waarom de toepassing altijd al beperkt was.
Omdat E542 in de EU niet meer is toegelaten als voedseladditief, is er ook geen recente EFSA-herbeoordeling beschikbaar. De eerder vastgestelde ADI van 70 mg/kg lichaamsgewicht per dag stamt uit een periode waarin het additief nog wel werd gebruikt. Er is geen actueel standpunt van EFSA of JECFA specifiek over E542 dat we kunnen raadplegen.
Bredere context
Niet meer toegelaten in de EU
E542 is conform EU-verordening 1333/2008 niet meer toegelaten als voedseladditief. Dit betekent dat fabrikanten het niet mogen toevoegen aan levensmiddelen die in de Europese Unie worden verkocht. De stof wordt nog wel gebruikt in cosmetica en in sommige landen buiten de EU als voedingssupplement. Als je producten koopt die buiten de EU zijn geproduceerd, is het theoretisch mogelijk dat je E542 tegenkomt op het etiket.
Dierlijke oorsprong
- E542 wordt altijd gewonnen uit botten van slachtdieren.
- Het is een mengsel dat afkomstig kan zijn van verschillende diersoorten.
- Hierdoor is het niet geschikt voor vegetariërs, veganisten, mensen die halal of kosher eten en hindoes.
Bijwerkingen
Bij hoge inname kan beenderfosfaat de opname van calcium in het lichaam verstoren doordat het sterk bindt aan calcium. Dit kan in theorie leiden tot een calciumtekort. Bij normale inname zijn er geen directe bijwerkingen gerapporteerd.
Er zijn geen studies gevonden over E542 als voedseladditief. Daardoor is er ook geen informatie beschikbaar over de financiering van onderzoek naar deze stof. Het ontbreken van wetenschappelijk onderzoek betekent dat we geen onafhankelijke bevestiging hebben van de veiligheid of risico's van dit specifieke additief.
Beoordeling medische literatuur
Over E542 is geen wetenschappelijk onderzoek beschikbaar dat we konden beoordelen. Dit additief is in de EU niet meer toegelaten, wat betekent dat je het in Europese voedingsmiddelen niet meer zou moeten tegenkomen. De eerder gehanteerde ADI van 70 mg/kg lichaamsgewicht per dag is gebaseerd op oudere beoordelingen van fosfaten in het algemeen, niet op specifiek onderzoek naar beendermeel als additief. Als je dit E-nummer tegenkomt op een product van buiten de EU, wees je er dan van bewust dat er geen recente onafhankelijke veiligheidsbeoordeling beschikbaar is en dat het altijd van dierlijke oorsprong is.
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 7 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
