E543 - Natriumcalciumpolyfosfaat
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008.
Dit additief is niet meer toegelaten of wordt niet meer als voedseladditief beschouwd conform EU-verordening 1333/2008. Een vergelijking met andere E-nummers is daarom niet van toepassing.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Sodium calcium polyphosphate, Natriumcalciumpolyfosfaat
- Komt voor in
- Smeerkaas, Diepvries bakwaren, Cake, Diepvriesproducten
- ADI
- De groeps-ADI voor fosfaten is vastgesteld op 70 mg/kg lichaamsgewicht per dag door JECFA. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op maximaal 4900 mg per dag. EFSA heeft in 2019 de groeps-ADI voor fosfaatadditieven verlaagd naar 40 mg/kg lichaamsgewicht per dag (uitgedrukt als fosfor). E543 is in de EU niet meer toegelaten als apart voedseladditief, waardoor deze ADI in de praktijk niet meer van toepassing is voor dit specifieke E-nummer.
- EU-status
- Niet meer toegelaten of wordt niet meer als additief beschouwd
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle religies, vegetariërs en veganisten. Synthetische oorsprong, geen dierlijke bestanddelen.
In de EU niet meer toegelaten als apart voedseladditief. Polyfosfaten kunnen in hoge concentraties spijsverteringsproblemen veroorzaken. Er is vrijwel geen onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek specifiek naar dit additief beschikbaar.
Geschikt voor alle religies, vegetariërs en veganisten. De stof werd eerder als veilig beschouwd bij een inname tot 70 mg/kg lichaamsgewicht per dag (groeps-ADI voor fosfaten).
Natriumcalciumpolyfosfaat (E543) is een synthetisch additief dat wordt gemaakt uit natrium- en calciumfosfaat. Het werd gebruikt als emulgator en stabilisator, vooral in producten zoals smeerkaas, diepvries bakwaren en cake. De stof hielp om ingrediënten goed gemengd te houden en zorgde voor een gladde textuur in smeltkaas en vergelijkbare producten.
Belangrijk om te weten: E543 is in de EU niet meer toegelaten als apart voedseladditief. Dat betekent dat je het in principe niet meer tegenkomt op ingrediëntenlijsten van producten die in Europa worden verkocht. De functies die E543 vervulde, worden tegenwoordig door andere (wel toegelaten) fosfaten of emulgatoren overgenomen.
Toen E543 nog in gebruik was, gold er een groeps-ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) voor fosfaten van maximaal 70 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op zo'n 4900 mg per dag. Bij hoge concentraties van polyfosfaten zijn spijsverteringsproblemen gerapporteerd, zoals een verminderde werking van spijsverteringsenzymen. Mensen met een gevoelige maag of darm deden er verstandig aan om terughoudend te zijn met producten die veel polyfosfaten bevatten.
Omdat E543 niet meer is toegelaten in de EU, is het voor de meeste consumenten geen punt van zorg meer. Mocht je het tegenkomen op een product van buiten Europa, dan is het goed om te weten dat er nauwelijks specifiek wetenschappelijk onderzoek naar dit additief beschikbaar is.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden helaas geen relevante studies over natriumcalciumpolyfosfaat en hebben daardoor geen wetenschappelijke analyse kunnen uitvoeren.
Het gebrek aan specifiek onderzoek naar E543 maakt het lastig om harde uitspraken te doen over de veiligheid of risico's van dit additief. Wat we weten over natriumcalciumpolyfosfaat is grotendeels afgeleid van de bredere kennis over polyfosfaten als groep. Binnen die groep is vastgesteld dat hoge innames de spijsvertering kunnen beïnvloeden, maar bij normale voedingsniveaus werden geen ernstige bijwerkingen waargenomen.
De ADI van 70 mg/kg lichaamsgewicht per dag is een groepsnorm die geldt voor fosfaten in het algemeen en is vastgesteld door JECFA (het gezamenlijke expert-comité van de WHO en FAO). EFSA heeft in de afgelopen jaren de veiligheid van fosfaten als groep opnieuw beoordeeld en de groeps-ADI voor fosfaatadditieven vastgesteld op 40 mg/kg lichaamsgewicht per dag (uitgedrukt als fosfor). Dit laat zien dat de wetenschappelijke inzichten over fosfaten in beweging zijn en dat er reden is om voorzichtig te zijn met hoge innames.
Omdat E543 in de EU niet meer als apart additief wordt erkend, is er geen recente EFSA-herbeoordeling specifiek voor deze stof. Het ontbreken van studies betekent niet automatisch dat de stof onveilig is, maar het betekent wel dat er geen moderne wetenschappelijke onderbouwing is voor het gebruik ervan. Dat is waarschijnlijk mede de reden dat het van de markt is verdwenen.
Bredere context
E543 (natriumcalciumpolyfosfaat) is in de EU niet meer toegelaten als apart voedseladditief conform EU-verordening 1333/2008. De functies die het vervulde worden tegenwoordig door andere toegelaten fosfaatadditieven of alternatieve emulgatoren overgenomen.
De bredere groep van fosfaatadditieven (E338-E452 en aanverwante nummers) staat wel onder toenemende wetenschappelijke aandacht. EFSA heeft in 2019 de groeps-ADI voor fosfaten verlaagd naar 40 mg/kg lichaamsgewicht per dag (uitgedrukt als fosfor), mede vanwege zorgen over de totale fosfaatbelasting in het westerse dieet. Hoge fosfaatinnames worden in verband gebracht met mogelijke effecten op de nieren en het hart- en vaatstelsel, vooral bij mensen met een verminderde nierfunctie. Voor gezonde mensen bij normale voedingsinname worden geen problemen verwacht, maar het is verstandig om bewust om te gaan met de hoeveelheid fosfaatadditieven in je voeding.
Bijwerkingen
Bij hoge concentraties van polyfosfaten zijn spijsverteringsproblemen gerapporteerd, waaronder een verminderde werking van spijsverteringsenzymen. Bij gevoelige personen kunnen overgevoeligheidsreacties voorkomen die zich uiten als maag- en darmklachten.
Er zijn geen studies gevonden die specifiek naar natriumcalciumpolyfosfaat (E543) hebben gekeken. Daardoor is er ook geen informatie beschikbaar over de financiering van onderzoek naar dit specifieke additief.
Het ontbreken van onderzoek is op zichzelf een aandachtspunt. Bij additieven die niet meer in gebruik zijn, is het niet ongewoon dat er weinig tot geen recente studies bestaan. De kennis die we hebben is afgeleid van onderzoek naar de bredere groep polyfosfaten, waarvan de financieringsbronnen variëren.
Beoordeling medische literatuur
Over natriumcalciumpolyfosfaat (E543) is vrijwel geen specifiek wetenschappelijk onderzoek beschikbaar. Alles wat we weten is afgeleid van onderzoek naar polyfosfaten als groep. Het additief is in de EU niet meer toegelaten, wat betekent dat je het in Europese producten niet meer zou moeten tegenkomen.
De afwezigheid van studies maakt het onmogelijk om een goed onderbouwd oordeel te geven over de veiligheid van precies deze stof. Als je producten van buiten de EU koopt en E543 op het etiket ziet staan, is het verstandig om je bewust te zijn van het feit dat dit additief in Europa bewust van de markt is gehaald.
Verantwoording
Algoritme versie: v1.6. Analyse uitgevoerd op: 6 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
