E553 - Magnesiumsilicaat
De veiligheidsscore geeft aan hoe veilig dit E-nummer is op een schaal van 0 tot 100, op basis van wetenschappelijk onderzoek.
- ● 60–100: Geen bezwaar — Veilig bevonden in onderzoek
- ● 40–59: Beperk gebruik — Mogelijk risico, nader onderzoek nodig
- ● 0–39: Zo min mogelijk — Risico’s vastgesteld in onderzoek
De vergelijking laat zien hoe dit E-nummer scoort ten opzichte van alle andere E-nummers die wij beoordeeld hebben.
Dit E-nummer scoort beter dan 31% en slechter dan 69% van alle E-nummers. Hoe hoger het percentage, hoe veiliger.
De herkomst geeft aan waar dit E-nummer vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt:
- Natuurlijk — Komt voor in de natuur en wordt daaruit gewonnen
- Halfnatuurlijk — Natuurlijke grondstof, chemisch gewonnen of gezuiverd
- Synthetisch — Volledig kunstmatig geproduceerd in een fabriek
- Mineraal — Gewonnen uit minerale bronnen (gesteente, zout)
- Gemodificeerd — Natuurlijke stof waarvan de molecuulstructuur is veranderd
- Ook bekend als
- Magnesium silicate, Magnesiumtrisilicaat, Synthetisch magnesiumsilicaat, Sepioliet
- Komt voor in
- Droge soepen, Kruidenmixen, Gemalen kaas, Cacaopoeder, Voedingssupplementen (tabletten), Poedervormige dranken, Snoepgoed, Kauwgom
- ADI
- Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld voor magnesiumsilicaat. Dit betekent dat er geen officiële veilige bovengrens is bepaald. Het ontbreken van een ADI komt waarschijnlijk door een gebrek aan langetermijnstudies naar orale inname, niet omdat de stof als volledig onschadelijk is beoordeeld.
- EU-status
- Overkoepelende categorie
- Dieetinfo
- Geschikt voor alle diëten: halal, kosher, vegetarisch en veganistisch. Magnesiumsilicaat is van minerale oorsprong en bevat geen dierlijke bestanddelen.
Er ontbreken langetermijnstudies naar de veiligheid van orale inname als voedingsadditief. De beschikbare studies gaan over cosmetisch gebruik of over behandeling van frituurvet, niet over directe consumptie. Kwetsbare groepen zoals kinderen, zwangeren en nierpatiënten zijn nooit specifiek onderzocht. IARC classificeert talk met asbestvezels als kankerverwekkend (Groep 1), wat de zuiverheid van E553 relevant maakt.
Magnesiumsilicaat is een mineraal van natuurlijke oorsprong. Er zijn geen acute bijwerkingen bekend bij normale inname. Alle beschikbare studies zijn onafhankelijk gefinancierd. Het wordt al decennia gebruikt in voedingsmiddelen en cosmetica.
Magnesiumsilicaat (E553) is een mineraal dat van nature voorkomt in de aardkorst. Je kent het misschien beter als talk of talkpoeder. Het wordt gewonnen uit geologische afzettingen of synthetisch gemaakt uit natriumsilicaat en magnesiumsulfaat. In de voedingsindustrie wordt het vooral gebruikt als antiklontermiddel en glijmiddel in poedervormige producten. Denk aan droge soepen, kruidenmixen, gemalen kaas, cacaopoeder en voedingssupplementen in tabletvorm. Het zorgt ervoor dat poeders niet samenklonteren en makkelijk strooibaar blijven.
Hoewel magnesiumsilicaat een natuurlijke oorsprong heeft, is het opvallend dat er nauwelijks onderzoek is gedaan naar de veiligheid van dit middel als voedingsadditief. De beschikbare studies gaan vooral over het gebruik in cosmetica (op de huid) of over de behandeling van frituurvet, niet over wat er gebeurt als je het via voeding binnenkrijgt. Langetermijnstudies naar chronische orale toxiciteit, mogelijke kankerrisico's en effecten op de voortplanting ontbreken volledig. Er is geen ADI (aanvaardbare dagelijkse inname) vastgesteld, wat betekent dat er geen officiële veilige bovengrens is bepaald.
Een belangrijk aandachtspunt is de zuiverheid van het mineraal. De IARC (het internationale kankeronderzoeksagentschap) classificeert niet-asbestvormig talk als Groep 3, wat betekent dat het niet classificeerbaar is als kankerverwekkend voor de mens. Talk dat asbestvezels bevat is daarentegen wél als kankerverwekkend geclassificeerd (Groep 1). Voor voedingsgebruik moet E553 uiteraard vrij zijn van asbest, maar dit maakt de kwaliteitscontrole van het mineraal wel relevant. Er zijn geen specifieke studies naar de effecten bij kinderen, zwangeren of mensen met nierproblemen. Omdat kinderen per kilogram lichaamsgewicht meer binnenkrijgen en nierpatiënten magnesium en silicaat minder goed kunnen afvoeren, is voorzichtigheid bij deze groepen op zijn plaats.
Wat zegt de wetenschap?
We vonden 4 relevante studies over magnesiumsilicaat als voedingsadditief. Na beoordeling zijn 3 studies meegenomen in onze analyse. Daarvan zijn er 3 onafhankelijk gefinancierd.
De wetenschappelijke basis voor de veiligheid van E553 als voedingsadditief is opvallend mager. Een WHO-evaluatie uit 2011 bevatte alleen een herziening van de specificaties van magnesiumsilicaat, maar trok geen veiligheidsconclusie. Er werd dus geen uitspraak gedaan over of het middel veilig is om te eten. Een uitgebreide review uit 2003, gepubliceerd in het International Journal of Toxicology, beoordeelde een hele reeks silicaten waaronder magnesiumsilicaat. De conclusie was dat deze stoffen veilig zijn voor gebruik in cosmetica, maar dat er bij spray-toepassingen een inhalatierisico bestaat. Belangrijk om te weten: deze review ging over contact met de huid, niet over inname via voeding. De conclusie "veilig" is dus niet zomaar door te trekken naar het eten van producten met E553.
De enige dierstudie in onze analyse, uitgevoerd door onderzoekers van de University of Illinois in 1998, onderzocht het effect van magnesiumsilicaat als behandeling van verhit frituurvet bij ratten. De studie toonde aan dat magnesiumsilicaat schadelijke verbindingen in het vet verminderde. Dit zegt iets over het nut van het middel bij vetbehandeling, maar niet over de directe veiligheid van E553 als additief dat je via voeding binnenkrijgt.
Wat opvalt is dat er geen enkele studie beschikbaar is die specifiek kijkt naar wat er gebeurt als mensen of dieren langdurig magnesiumsilicaat via voeding innemen. Studies naar chronische toxiciteit, carcinogeniteit (kankerrisico) en reproductietoxiciteit ontbreken volledig. Ook is er geen enkel onderzoek dat de werkelijke blootstelling via voeding kwantificeert en vergelijkt met een veilige drempel. Dit is een fundamenteel datagebrek. Het betekent niet dat E553 gevaarlijk is, maar wel dat de veiligheid niet goed onderbouwd is.
Positief is dat alle drie de meegenomen studies onafhankelijk gefinancierd zijn. Er is geen sprake van industriefinanciering, wat de betrouwbaarheid van de beschikbare data ten goede komt. Het probleem zit niet in de kwaliteit van het onderzoek, maar in het feit dat het verkeerde type onderzoek beschikbaar is: studies over cosmetica en vetbehandeling in plaats van over orale veiligheid als voedingsadditief.
Bredere context
Regelgeving en classificatie
Magnesiumsilicaat (E553) is goedgekeurd als voedingsadditief in de Europese Unie. Er is geen ADI vastgesteld door EFSA of JECFA, wat betekent dat er geen officiële veilige dagelijkse bovengrens is bepaald. Dit kan twee dingen betekenen: ofwel de stof wordt als zo onschadelijk beschouwd dat een limiet niet nodig is, ofwel er is simpelweg onvoldoende data om een grens vast te stellen. In het geval van E553 lijkt het laatste waarschijnlijker, gezien het gebrek aan langetermijnstudies naar orale inname.
De IARC-classificatie is relevant voor de zuiverheid van het product:
- Niet-asbestvormig talk: Groep 3 (niet classificeerbaar als kankerverwekkend)
- Talk met asbestvezels: Groep 1 (kankerverwekkend voor de mens)
Voor voedingsgebruik moet E553 vrij zijn van asbestvezels, maar dit maakt strenge kwaliteitscontrole noodzakelijk.
Er zijn geen specifieke studies naar de effecten bij kinderen. Omdat kinderen per kilogram lichaamsgewicht een hogere blootstelling kunnen hebben en magnesiumsilicaat in veel poedervormige producten tegelijk kan voorkomen (denk aan kruidenmixen, soeppoeder en cacaopoeder), is enige voorzichtigheid verstandig. Hetzelfde geldt voor zwangeren en mensen met nierproblemen, die magnesium en silicaat mogelijk minder goed kunnen uitscheiden.
Bijwerkingen
Er zijn geen bijwerkingen bekend bij normale inname via voeding. Er is wel een inhalatierisico vastgesteld bij gebruik in spray-toepassingen (cosmetica). Langetermijneffecten van orale inname zijn niet onderzocht, waardoor bijwerkingen bij chronisch gebruik niet kunnen worden uitgesloten.
Financiering van het onderzoek
Alle drie de meegenomen studies zijn onafhankelijk gefinancierd. De WHO-evaluatie werd uitgevoerd door de Wereldgezondheidsorganisatie, de cosmetica-review werd ondersteund door het International Agency for Research on Cancer en de dierstudie kwam van de University of Illinois. Er is geen enkele studie met industriefinanciering gevonden. Dit is op zich positief voor de betrouwbaarheid van de data, maar het totale aantal studies is zo klein (drie) dat dit weinig zegt over de volledigheid van het onderzoek.
Het ontbreken van door de voedingsindustrie gefinancierd onderzoek kan er ook op wijzen dat er weinig commercieel belang is bij het aantonen van de veiligheid van E553. Dit is zorgwekkend, omdat het betekent dat niemand actief investeert in het vullen van de kennislacunes rond dit additief.
Beoordeling medische literatuur
De beschikbare studies over magnesiumsilicaat als voedingsadditief hebben belangrijke beperkingen. Twee van de drie meegenomen studies gaan niet over orale inname: de ene beoordeelt het gebruik in cosmetica (op de huid) en de andere onderzoekt het als behandeling van frituurvet. De conclusie "veilig" uit deze studies is niet zomaar toepasbaar op de situatie waarin je E553 via voeding binnenkrijgt.
De WHO-evaluatie uit 2011 bevat alleen een herziening van specificaties en trekt geen veiligheidsconclusie. Er ontbreken studies naar chronische toxiciteit, kankerrisico en effecten op de voortplanting bij orale inname. Kwetsbare groepen zoals kinderen, zwangeren en nierpatiënten zijn nooit specifiek onderzocht. Dit betekent niet dat E553 gevaarlijk is, maar wel dat je als consument moet weten dat de veiligheid van dit additief minder goed onderbouwd is dan je misschien zou verwachten van een goedgekeurd E-nummer.
Onderzochte studies
| Studie | Type | Conclusie | Bewijskracht | Financiering |
|---|---|---|---|---|
|
World, H. O. (2011)
Alleen specificatieherziening vermeld, geen veiligheidsconclusie over E553
|
EFSA/WHO-evaluatie | — | 67% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door who
|
|
Elmore, A. R. (2003)
Veilig in cosmetica, maar inhalatierisico bij spray-toepassingen aanwezig
|
Review | Gemengd | 31% |
Onafhankelijk
Gefinancierd door international agency for research on cancer
|
|
Perkins, E G, Lamboni, C (1998)
Magnesiumsilicaat vermindert schadelijke verbindingen in verhit frituurvet bij ratten
|
Dierstudie | Overwegend veilig | 25% |
Onafhankelijk
Auteur werkzaam bij University of Illinois Urbana-Champaign (United States)
|
Verantwoording
Algoritme versie: v1.7. Analyse uitgevoerd op: 8 maart 2026. Lees meer over onze methodologie.
De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Scores worden algoritmisch berekend op basis van de onderliggende studies. Elke pagina wordt met de hand gecontroleerd door de redactie. Deze informatie vervangt geen professioneel voedings- of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist. Mocht er onverhoopt een fout staan, laat het ons weten via info@ahealthylife.nl.
